شناسهٔ خبر: 78884545 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه مردم‌سالاری | لینک خبر

عراقچی به عمان رفت

رایزنی در مسقط با چند پرونده

صاحب‌خبر -
گروه دیپلماسی: اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت امور خارجه درباره جزئیات سفر امروز وزیر امور خارجه به عمان و محورهای گفت‌وگوها گفت: «این سفر در ادامه رایزنی‌هایی است که طی یکی، دو ماه اخیر با عمان آغاز کردیم، در رابطه با موضوع تنگه هرمز. موضوع تنگه هرمز یکی از موضوعات کلیدی در یادداشت تفاهم خاتمه جنگ بود. ایران مسئولیت روشنی را در رابطه با ایجاد ترتیبات عادی و همین‌طور موضوع خدمات دریایی مربوط به تردد کشتی‌ها در عمان پذیرفت و در این زمینه هم بسیار مصمم و قاطع بوده است. طبق توافقی که شده بود، ما باید با عمان در این زمینه مشورت و همکاری می‌کردیم. جلسات فنی تا الان چند دور برگزار شده بود، هم در تهران و هم در مسقط و این سفر هم در راستای تداوم همان رایزنی‌ها، برای کمک به تسهیل تردد ایمن در تنگه هرمز، انجام می‌شود.»
پیش از این هیئت فنی و کارشناسی ایران به ریاست «کاظم غریب‌آبادی» معاون حقوقی و بین‌الملل وزارت امور خارجه، روز چهارشنبه ۱۰ تیرماه در دوحه پایتخت قطر نشستی را به منظور پیشبرد اجرای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد برای پایان جنگ نشست‌های سه‌جانبه‌ای را با میانجی‌های قطری و پاکستانی برگزار کرد. همزمان با این مذاکرات، هیئتی از آمریکا نیز به ریاست «استیو ویتکاف» و «جرد کوشنر» فرستادگان رئیس جمهور آمریکا در دوحه حضور داشتند که دیدارهایی با مقام‌های ارشد قطری از جمله تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر و محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر انجام دادند.

نرمش تلویحی اروپا درباره هزینه خدمات دریایی هرمز
اروپا در حال بررسی پیشنهادهایی است که ممکن است اجازه دریافت عوارض و هزینه‌های ناوبری در تنگه هرمز را بدهد.اروپا اعلام کرده درصورتی این عوارض را پرداخت می‌کند که مورد حمایت آژانس تنظیم کننده حمل نقل دریایی سازمان ملل و اجباری نباشد.
به نوشته روزنامه گاردین، دیوید لامی، معاون نخست وزیر انگلیس گفت که اعمال عوارض اجباری فاجعه‌بار خواهد بود. اما برخی از همکاران در کابینه انگلیس گفتند که آنها اذعان دارند سیستم‌های پرداخت برای خدمات خاص ناوبری در بسیاری از آبراه‌های طبیعی، از جمله تنگه مالاکا و کانال مانش مجاز هستند.
پیش از این عمان با همکاری وکلای انگلیسی طرحی برای تنگه هرمز ارائه کرده که اصول آن از تنگه مالاکا اقتباس شده و مسقط اکنون پیشنهاد داده است که کارشناسان حقوقی خود را برای توضیح دقیق این طرح به تهران اعزام کند.
گاردین همچنین استدلال کرد، یک هزینه خدمات شفاف که در یک نظم منطقه‌ای فراگیر گنجانده شده باشد، همه طرف‌ها را به همکاری ترغیب می‌کند.

موضع گیری عمان
خمیس بن محمد الشامخی، نماینده عمان، روز پنجشنبه در جلسه شورای سازمان بین‌المللی دریانوردی در لندن گفت: «حق عبور ترانزیتی از تنگه‌هایی که برای ناوبری بین‌المللی استفاده می‌شوند، طبق قوانین بین‌المللی تضمین شده است و از اعمال هزینه ترانزیت بر کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، پشتیبانی نمی‌کند. عمان در بررسی ترتیبات داوطلبانه «مربوط به خدمات پشتیبانی ناوبری که می‌تواند ایمنی و امنیت دریایی را بیشتر افزایش دهد، از محیط زیست دریایی محافظت کند، خطر آلودگی را کاهش دهد و آمادگی برای موارد اضطراری دریایی، از جمله برخورد و آتش‌سوزی در کشتی‌ها و تانکرها را تقویت کند»، ارزش قائل است.
در پشت این اظهارات، کار مفصلی از سوی عمان در مورد حاکمیت بر تنگه مالاکا که اقیانوس‌های هند و آرام را به هم متصل می‌کند، وجود دارد. گزارشی به شورای IMO در مورد مکانیسم همکاری برای تنگه‌های مالاکا و سنگاپور نشان می‌دهد که سالانه بیش از ۱۲۰۰۰۰ کشتی از این تنگه عبور می‌کنند. این مکانیسم «به یک پلتفرم ساختار یافته و فراگیر تبدیل شده است که از طریق آن می‌توان به خطرات نوظهور، پیشرفت‌های فناوری و اولویت‌های زیست‌محیطی در تنگه‌ها به طور جمعی رسیدگی کرد». کمک‌های داوطلبانه، به ویژه توسط ژاپن، این مکانیسم را فعال نگه می‌دارد.
در نشست لندن، اتحادی از برخی کشورهای خلیج فارس و اروپایی خواستار قطعنامه‌ای شدند که ایران را به دلیل تلاش برای کنترل تنگه هرمز با حمله به کشتی‌ها محکوم کند که مورد حمایت روسیه و چین قرار نگرفت.
روسیه گفت که این اقدام مقابله‌جویانه، ریشه‌های بحران را کاملاً نادیده گرفته است، در حالی که چین متن را یک‌جانبه و فراتر از دستور IMO توصیف کرد.