چرا حساسیت به گرما در دوران حاملگی بیشتر است؟
در دوران حاملگی، حجم خون مادر بهطور طبیعی برای تغذیه و رشد جنین تا ۵۰ درصد افزایش پیدا میکند. این افزایش باعث میشود که قلب با شدت بیشتری کار کند و سوختوساز پایه بدن بهمراتب بالاتر برود. همین فعالیت زیاد قلب، دمای درونی بدن را کمی بالاتر از حد معمول نگه میدارد. درنتیجه، سیستم خنککننده طبیعی بدنتان در این دوران در حال کار با حداکثر توان خود است. حال اگر در این شرایط در معرض گرمای شدید محیط نیز قرار بگیرید، مکانیسمهای تنظیم دمای بدنتان (مانند تعریق) بهسرعت دچار اختلال و فروپاشی میشوند. به همین دلیل است که دمای مرکزی بدن یک مادر باردار تحت هیچ شرایطی نباید از ۳۸.۸ درجه سانتیگراد عبور کند.علائم گرمازدگی در بارداری چیست؟
علائم گرمازدگی در بارداری بهطورکلی در دو مرحله کاملاً متفاوت بروز پیدا میکنند:| وضعیت و مرحله عارضه | نشانههای بالینی و ظاهری | وضعیت تعریق و هوشیاری |
|---|---|---|
| خستگی گرمایی (مرحله هشدار) | سردرد، سرگیجه، حالت تهوع، گرفتگی عضلات، تشنگی غیرقابل رفع و ضعف مفرط | پوست معمولاً سرد و مرطوب است و تعریق به شدت ادامه دارد. فرد هوشیار است. |
| گرماگرفتگی حاد (اورژانس پزشکی) | دمای بالای ۴۰ درجه، تنفس بسیار تند، اختلالات بینایی و در موارد شدید بروز تشنج | تعریق کاملاً قطع میشود، پوست داغ و خشک است و فرد دچار گیجی و منگی میشود. |
خطرات جبرانناپذیر حرارت و افزایش دمای بدن مادر برای جنین چیست؟
در سمت مادر، فشار شدید ناشی از گرما میتواند سیستم قلبی و عروقی را که پیشتر تحت فشار بارداری بوده است، به مرز نارسایی برساند. این شرایط خطرناک ممکن است منجر به موارد زیر شود:- آریتمی قلبی
افت شدید فشار خون
نارسایی حاد کلیه
بروز شوک
- Heat exposure in any trimester has been associated with adverse pregnancy outcomes including preterm births, stillbirths, and low birthweight infants
قرار گرفتن در معرض گرما در هر سه ماهه بارداری با پیامدهای نامطلوب بارداری از جمله زایمان زودرس، مردهزایی و نوزادان کم وزن هنگام تولد مرتبط بوده است.
برای جلوگیری گرمازدگی در بارداری چه کنیم؟
پیشگیری و جلوگیری گرمازدگی در حاملگی، تنها رویکرد کاملا مطمئنی است که باید روی آن حساب کنید. با توجه به محدودیتهای دارویی در این دوران، منطقیترین کار این است که با اصلاح سبک زندگی در روزهای گرم، از بروز هرگونه فشار گرما به بدن جلوگیری کنید. مراجع معتبر پزشکی توصیههای سختگیرانهای برای این روزها دارند:- منتظر احساس تشنگی نمانید؛ تشنگی نشانه این است که بدن از قبل کمآب شده است. روزانه حداقل ۱.۹ لیتر (حدود هشت لیوان) آب تصفیهشده بنوشید. مصرف نوشیدنیهای کافئیندار (مثل قهوه و نوشابه) را به دلیل خاصیت ادرارآوری متوقف کنید.
ازآنجاکه با تعریق، سدیم و پتاسیم فراوانی دفع میشود، مصرف نوشیدنیهای ورزشی کمشکر یا دوغهای کمنمک حل این مشکل بسیار مفید است.
بههیچعنوان در ساعات اوج تابش و گرما (از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر) برای انجام کارهای غیرضروری از خانه خارج نشوید.
فقط از لباسهای نخی، بسیار گشاد و با رنگهای روشن (مانند سفید یا کرم) استفاده کنید تا پوستتان بتواند بهراحتی نفس بکشد.
اگر در دوران بارداری گرمازده شدیم چه کنیم؟
گاهی با وجود تمام مراقبتها، به دلیل یک اتفاق پیشبینینشده ممکن است احساس کنید که دمای بدنتان بالا رفته است. اگر در چنین شرایطی قرار گرفتید، باید بدانید که درمان گرمازدگی در بارداری در مراحل اولیه کاملاً به سرعت عمل خودتان بستگی دارد. وقتی احساس کردید سرتان گیج میرود، تپش قلبتان بالا رفته، عضلاتتان دچار گرفتگی شده و تشنگی امانتان را بریده است، نباید حتی یک دقیقه هم تحمل کنید و منتظر بمانید تا اوضاع خودبهخود بهتر شود.- اولین قدم برای رفع گرمازدگی در بارداری این است که بلافاصله از زیر آفتاب خارج شوید و خودتان را به یک محیط سایه، خنک و ترجیحاً زیر باد مستقیم کولر برسانید.
باید سریعاً لباسهای تنگ، شال یا مانتوی ضخیم خود را آزاد کنید تا پوست با هوا در تماس باشد.
سپس باید آرام بنشینید و مقداری آب خنک را جرعهجرعه بنوشید.
برای پایین آوردن سریع دمای مرکزی بدن، باید یک حوله مرطوب و خنک را روی پیشانی، پشت گردن، زیر بغلها و کشاله ران خود قرار بدهید تا حرارت از طریق شریانهای اصلی دفع شود.
سخن پایانی
به یاد داشته باشید که آبرسانی مداوم به بدن، دوری از نور مستقیم خورشید و توجه به کوچکترین هشدارهایی که بدنتان میدهد، مهمترین اصل در رفع گرمازدگی در بارداری است. در صورت بروز هرگونه علائم گرمازدگی در حاملگی و بالا رفتن غیرعادی حرارت بدن، بدون اینکه وقتتان را برای یافتن درمانهای خانگی هدر بدهید، حتماً از کادر درمان کمک بگیرید.
∎