به گزارش خبرگزاری ایمنا، شهرهای امروز دیگر تنها با اتکا به آمارهای سنتی و بازدیدهای میدانی قابل مدیریت نیستند؛ رشد جمعیت، گسترش ساختوساز، افزایش تقاضا برای خدمات شهری و ضرورت آمادگی در برابر مخاطرات طبیعی، نیاز به ابزارهای هوشمند را بیش از گذشته نمایان کرده است در این میان، سیستم اطلاعات جغرافیایی یا GIS به عنوان یکی از مهمترین فناوریهای مدیریت شهری، جایگاه ویژهای در برنامهریزی پیدا کرده است.
GIS سامانهای است که اطلاعات مکانی را جمعآوری، ذخیره، تحلیل و نمایش میدهد. این قابلیت به مدیران شهری امکان میدهد تا تصمیمهای خود را بر پایه دادههای دقیق و بهروز در نظر بگیرند؛ از مکانیابی پروژههای عمرانی و مراکز خدماتی گرفته تا تحلیل ترافیک، شناسایی بافتهای فرسوده، مدیریت منابع آب، فضای سبز و پایش تغییرات کاربری اراضی.
یکی از مهمترین مزیتهای این سامانه، افزایش دقت در تصمیمگیری و کاهش هزینههای اجرایی است. زمانی که اطلاعات مربوط به جمعیت، شبکه معابر، زیرساختها، تأسیسات شهری و ویژگیهای محیطی در یک بستر واحد تجمیع شود، برنامهریزان میتوانند سناریوهای مختلف توسعه را پیش از اجرا بررسی و پیامدهای هر تصمیم را ارزیابی کنند.
از سوی دیگر، نقش GIS در مدیریت بحران نیز قابل توجه است و تهیه نقشههای خطر، شناسایی مناطق آسیبپذیر در برابر سیل، زلزله یا رانش زمین، تعیین مسیرهای امدادرسانی و مکانیابی مراکز اسکان اضطراری، از جمله کاربردهایی است که میتواند زمان واکنش دستگاههای امدادی را کاهش داده و خسارتهای احتمالی را به حداقل برساند.
این فناوری همچنین در تحقق شهر هوشمند نقش کلیدی دارد، بسیاری از خدمات نوین شهری از جمله مدیریت حملونقل، پایش آلودگی هوا، کنترل مصرف انرژی و ارائه خدمات الکترونیکی، بر پایه دادههای مکانی و تحلیلهای GIS توسعه یافتهاند و به افزایش بهرهوری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان کمک میکنند.
با وجود گسترش استفاده از این سامانه در سالهای اخیر، کارشناسان بر این باورند که تکمیل بانکهای اطلاعات مکانی، بهروزرسانی مستمر دادهها، یکپارچهسازی اطلاعات میان دستگاههای مختلف و آموزش نیروی انسانی متخصص از مهمترین پیشنیازهای بهرهگیری حداکثری از ظرفیتهای GIS در مدیریت شهری است.
در شرایطی که برنامهریزی مبتنی بر داده به یکی از الزامات مدیریت نوین شهرها تبدیل شده است، توسعه زیرساختهای سیستم اطلاعات جغرافیایی میتواند مسیر تصمیمگیریهای دقیقتر، کاهش هزینهها، افزایش تابآوری شهری و ارائه خدمات کارآمدتر به شهروندان را هموار کند، از این رو بسیاری از متخصصان، GIS را نه تنها یک ابزار فناورانه، بلکه یکی از ارکان اصلی حکمرانی هوشمند و توسعه پایدار شهری میدانند.