چین به فناوری موشکهای قابل استفاده مجدد نزدیک شد. این حرکت گامی تازه برای رقابت با اسپیسایکس ایلان ماسک
چین با انجام موفقیتآمیز آزمایش یک موشک مداری لانگ مارچ (Long March) و بازیابی بوستر آن روی یک شناور دریایی به دومین کشوری تبدیل شد که به چنین دستاوردی دست یافته است، موفقیتی که میتواند این کشور را به فناوری کلیدی مورد استفاده شرکت اسپیسایکس برای کاهش هزینه پرتابهای فضایی نزدیکتر کند.
به گزارش تک کرانچ، شرکت دولتی علوم و فناوری هوافضای چین (CASC) روز جمعه یک موشک مداری لانگ مارچ را با موفقیت پرتاب کرد و سپس بوستر آن را طی فرودی کنترلشده روی یک شناور بازیابی در دریا فرود آورد. این آزمایش نشان میدهد چین در آستانه دستیابی به فناوری استفاده مجدد از بوسترهای موشکی قرار گرفته. این فناوری نقش مهمی در تبدیل اسپیسایکس به بزرگترین بازیگر صنعت پرتابهای فضایی جهان داشته است.
این شرکت اعلام کرده است قصد دارد تا پایان سال جاری میلادی همین بوستر را دوباره برای انجام یک ماموریت فضایی مورد استفاده قرار دهد. ظرفیت حمل بار این بوستر نیز تقریبا با موشک فالکون ۹ (Falcon ۹) اسپیسایکس برابری میکند.
روش متفاوت چین برای بازیابی بوستر
برخلاف موشک فالکون ۹ که با استفاده از پایههای فرود روی سکوی شناور فرود میآید، چین از روشی متفاوت بهره میگیرد. در این روش یک سازه بزرگ مجهز به شبکههای مقاوم روی عرشه یک کشتی بازیابی نصب شده و بوستر در حال فرود درون این شبکهها مهار میشود.
اجرای موفق این عملیات نیازمند سامانههای بسیار پیشرفته هدایت، ناوبری، حسگرهای دقیق و موتورهایی است که بتوانند پس از پایان ماموریت دوباره روشن شوند و در عین حال فشار ناشی از بازگشت به جو زمین را تحمل کنند.
فناوری قابل استفاده مجدد؛ عامل برتری اسپیسایکس
اسپیسایکس در حال حاضر با ناوگان موشکهای فالکون ۹ که قابلیت استفاده مجدد دارند رکوردهای متعددی در تعداد پرتابهای سالانه ثبت کرده است. این موشکها ستون فقرات شبکه اینترنت ماهوارهای استارلینک (Starlink) را تشکیل میدهند؛ شبکهای که برای استقرار هزاران ماهواره به پرتابهای مکرر و کمهزینه وابسته است.
علاوه بر این فالکون ۹ در ماموریتهای ناسا و همچنین پروژههای مرتبط با نیروی فضایی ایالات متحده نیز نقش کلیدی ایفا میکند.
رقابت مستقیم با اسپیسایکس بعید است
با وجود این پیشرفت چین به دلیل محدودیتهای امنیت ملی و ساختار فعلی بازار جهانی پرتابهای فضایی احتمالا رقیب مستقیم اسپیسایکس در جذب مشتریان بینالمللی نخواهد شد. این محدودیتها عملا بازار پرتابهای فضایی را به دو بلوک تقسیم کردهاند، آمریکا و اروپا در یک سو و چین و روسیه در سوی دیگر.
با این حال دستیابی چین به موشکهای قابل استفاده مجدد میتواند هزینه استقرار منظومههای ماهوارهای این کشور را به شکل قابل توجهی کاهش دهد و زمینه رقابت شبکههای ارتباطات ماهوارهای چین و حتی پروژههای آینده مانند مراکز داده مداری را با خدمات اسپیسایکس فراهم کند.
کارشناسان معتقدند چنین پیشرفتی میتواند رقابت با استارلینک را بهویژه در بازارهای آفریقا، خاورمیانه و جنوب شرق آسیا افزایش دهد و از منظر راهبردی نیز برتری فضایی آمریکا را تا حدی کاهش دهد.
این موفقیت تنها چند روز پس از انتشار گزارشی از سوی یک کنسرسیوم روزنامهنگاری تحقیقی رخ داد که بر اساس اسناد منتشرشده چین و روسیه در حال همکاری برای یافتن راهکارهایی جهت آسیب رساندن به شبکه استارلینک هستند. این شبکه در جنگ اوکراین نقش مهمی در ارتباطات و تبادل اطلاعات ایفا کرده است.
استارشیپ در برابر لانگ مارچ
در مقابل اسپیسایکس همچنان توسعه موشک فوقسنگین استارشیپ (Starship) را دنبال میکند. هرچند آخرین آزمایش پروازی این سامانه با نتایجی نهچندان مطلوب همراه بود اما انتظار میرود این شرکت در ماه جاری میلادی بار دیگر برای پرتاب آن اقدام کند. همچنین آزمایش روشنسازی ثابت (Static Fire) بوستر عظیم استارشیپ بهتازگی بدون مشکل انجام شده است.
دیگر رقبای آمریکایی نیز در میدان هستند
علاوه بر اسپیسایکس شرکتهای آمریکایی دیگری نیز روی توسعه موشکهای قابل استفاده مجدد سرمایهگذاری کردهاند.
شرکت بلو اوریجین (Blue Origin) متعلق به جف بزوس در سال ۲۰۲۵ موفق شد یکی از بوسترهای خود را بازیابی کند و اوایل سال جاری نیز از همان بوستر مجدداً استفاده کرد. با این حال انفجار یکی از موشکهای این شرکت روی سکوی پرتاب در ماه مه برنامههای بعدی آن را با تاخیر مواجه کرده است.
از سوی دیگر شرکت راکت لب در حال توسعه موشک نیوترون (Neutron) با قابلیت استفاده مجدد از بوستر است و شرکت استوک اسپیس نیز روی ساخت یک موشک کاملا قابل استفاده مجدد کار میکند که امیدوار است نخستین آزمایش آن را در سال جاری انجام دهد.
انتهای پیام/