صاحبخبر - گروه بين الملل – علي ودايع: بوي تند اسپند سوخته با عطر گلاب ايراني و دود غليظ عود عراقي در هواي دمکرده نجف به هم پيچيده بود. صدا به صدا نميرسيد. طنين حزنانگيز و بمِ باسم کربلايي از بلندگوي غولپيکر موکبها، زمين زير پاي زائران را ميلرزاند. فريادهاي «لبيک يا حسين» با گامهاي سنگين جمعيت هماهنگ ميشد و ناگهان در گلوي ميليونها زائر، به خروش بيامان «لبيک يا خامنهاي» گره ميخورد. دستهاي برافراشته، مشتهاي گرهشده و اشکهايي که روي صورتهاي آفتابسوخته عشاير عراقي ميدويد، ميدان را به يک تابلوي نقاشي زنده و حماسي بدل کرده بود.
تابوتها که از راه رسيدند، نجف غريد. يک جابجايي بزرگ در روح ميدان رخ داد. پيکر رهبر شهيد روي دستان خروشان جوانان حشدالشعبي و پيرمردان دشداشهپوش عشاير، مثل قايقي سپيد بر روي دريايي از پارچههاي سياه شط عليه ستم حرکت ميکرد. اين تصوير، عينيترين معناي «امتداد استراتژيک» در جغرافياي سياسي خاورميانه بود. بعد از ظهر ديروز، نوبت به کربلا رسيد؛ در چله تابستان ميدان، بينالحرمين به کانون يک زلزله روحي تبديل شد. موج انساني سياهپوش، فضاي ميان دو حرم را به محاصره درآورده بود؛ آمارهاي رسميِ بهتزده استانداري، عدد را نزديک به 7 ميليون نفر ثبت کردند. پرچمهاي سرخِ «يالثارات الحسين» در کنار تصاوير رهبر شهيد، در بادِ داغ کربلا شلاق ميزدند.
اوج دراماتيک ماجرا آنجا بود که تابوتها وارد صحن شدند؛ طواف پيکرها در آغوش ضريح سيدالشهدا و زير سايه علمدار کربلا، فراتر از يک آيين مذهبي، يک اعلام موضع صريح و کوبنده عقيدتي در قلب خاورميانه بود. مردم ضريح را رها کرده بودند و به سمت پيکرها دست ميکشيدند؛ صحنهاي که در آن، مرز ميان حيات و شهادت، و سياست و معنويت به کلي از ميان رفت.
پيوند ناگسستني
رسانههاي داخلي عراق، از شبکههاي رسميدولتي تا بوقهاي جبهه مقاومت، اين رويداد را يک «پيوند ناگسستني خون و عقيده» توصيف کردند.
شبکه العهد و الميادين با پوشش لحظهبهلحظه و هوايي، بر حضور بيسابقه بيش از 2 ميليون نفر در نجف و 7 ميليون نفر در کربلا تمرکز کردند. تعبير مشترک آنها اين بود: «نجف و کربلا امروز پايتخت روحي و سياسي جهان اسلام بودند. عراق نشان داد که قدردان فرماندهان و رهبران جبهه مقاومت است.» رسانههاي دولتي عراق هم با اشاره به اعلام تعطيلي رسمياز سوي نخستوزيري، اين مراسم را تجلي «حاکميت رسميو احترام ديپلماتيک فوقالعاده» بغداد به همسايه راهبردي خود دانستند. حضور سران عشاير، مقامات عاليرتبه لشکري و حشدالشعبي در فرودگاه و صحن حرم، به عنوان نماد تحکيم برادري دو ملت ايران و عراق ضريب خورد.
شوک ژئوپليتيک
و نمايش قدرت منطقه
براي رسانههاي غربي و بينالمللي، ابعاد مذهبي ماجرا در مرتبه دوم قرار داشت؛ آنها به دنبال رمزگشايي از پياميبودند که از اين طوفان انساني مخابره ميشد.
فايننشال تايمز (Financial Times) با انتخاب تيتر پرمعناي «ايران با مراسم تشييع، قدرت منطقهاي خود را به نمايش ميگذارد»، شوک خود را علني کرد. تحليلگر اين روزنامه نوشت: انتقال پيکر يک رهبر سياسي خارجي به شهرهاي مقدس عراق و برگزاري چنين آيين عموميو بيسابقهاي، يک اقدام استثنايي و نشاندهنده «عمق نفوذ ژئوپليتيک و تثبيت اقتدار ايران در منطقه» پس از تنشهاي اخير با آمريکا و اسرائيل است.
ديگر خبرگزاريهاي غربي همانند رويترز، فرانسپرسهم با تمرکز بر بازتاب سياسي سفر تاريخي رهبر شهيد در 18 سالگي به نجف و مقايسه آن با شکوه امروز، تاکيد کردند که جبهه ضدآمريکايي در قلب عراق نهتنها تضعيف نشده، بلکه به يک انسجام ساختاري رسديه است.
شعارهاي ضدآمريکايي و ضدصهيونيستي در داخل حرم اميرالمؤمنين، کدهايي بود که خبرنگاران بينالمللي به عنوان پياميتند به واشنگتن مخابره کردند. رويترز با تمرکز بر لنز دوربينهاي خود روي شعارهاي مرگ بر آمريکا و مرگ بر اسرائيل که در صحن طواف پيکرها طنينانداز شده بود، نوشتند: «کربلا و نجف تبديل به سنگر اول جبهه ضد غربي شدند.» رويترز با يادآوري سفر تاريخي اين رهبر شهيد در دوران جواني به نجف اشرف، تاکيد کرد که شکوه امروز، ثمره درختي است که بيش از دو دهه پيش در زمين سياست منطقه کاشته شده بود و حالا هيچ طوفاني قادر به تکان دادن آن نيست. خبرنگاران رسانههاي غربي، اين تشييع را نه يک وداع، که يک «بيعت مسلحانه سياسي» در قلب خاورميانه ارزيابي کردند.
تشييع پيکر مطهر رهبر شهيد در خاک عراق، محاسبات اتاقهاي فکر غربي-عبري را به هم ريخت. آنها که سالها با دلارهاي نفتي و عملياتهاي رسانهاي به دنبال ايجاد شکاف ميان تهران و بغداد بودند، در تشييع کربلا و نجف، شکست پروژه خود را به چشم ديدند. اين مانور ميليوني، هم براي متحدان جبهه مقاومت پيام «ثبات و تداوم راه» داشت و هم براي دشمنان، نشانهاي آشکار از اين واقعيت بود که: مرزهاي عقيدتي جبهه مقاومت، فراتر از تيررس موشکها و توطئههاي سياسي است. پيکر رهبر شهيد در عراق طواف داد شد تا جهان بفهمد «امتداد راه مقاومت»، در تاروپود هويت اين منطقه ريشه دوانده است.
∎