به گزارش «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ دانیال قنبری، همزمان با اعلام خبر تشییع پیکر مطهر رهبر شهید در شهر مقدس قم، این شهر در آستانه یکی از بزرگترین رویدادهای تاریخی خود قرار گرفته است و خیابانهای منتهی به حرم مطهر حضرت معصومه (س) و مسیرهای اصلی تشییع، روز سهشنبه، ۱۶ تیرماه، شاهد حضور میلیونی زائرانی خواهند بود که از اقصی نقاط کشور خود را به پایتخت معنوی ایران رساندهاند تا برای آخرین بار با مراد و مقتدای خود وداع کنند.
فضای معنوی شهر قم اکنون بهگونهای است که گویی زمان برای مردم این دیار ایستاده است، پرچمهای سیاه در جایجای شهر به اهتزاز درآمده و صدای نوحهخوانی و روضهخوانی از تکایا، مساجد و منازل به گوش میرسد، هرچند غم سنگینی بر دل مردم سایه افکنده، اما ارادهای پولادین در چهره تکتک زائران دیده میشود که برای تجدید میثاق با آرمانهای انقلاب و ولایت، هیچ مانعی را نمیشناسند.
مدیریت شهری قم در اقدامی هماهنگ، از روزهای گذشته تمام ظرفیتهای خود را برای میزبانی از این جمعیت عظیم بسیج کرده است و شهرداری قم با تشکیل ستاد ویژه مراسم، تمامی نیروهای خدماتی، پسماند و فضای سبز را به حالت آمادهباش درآورده تا چهره شهر در شان زائران عزادار باشد و عملیات پاکسازی و زیباسازی مسیرهای اصلی تشییع به پایان رسیده و شهر آماده میزبانی از خیل عظیم مشتاقان است.
یکی از چالشهای اصلی این مراسم، مدیریت ترافیک سنگین ناشی از حضور خودروهای شخصی زائران است. شهرداری قم در این راستا شش پارکینگ عمومی بزرگ را در مبادی ورودی و حاشیه مسیرهای اصلی مراسم تعبیه کرده است.
این پارکینگها شامل پارکینگهای فخاری، ناظمزاده، خضر نبی، انسجام، جمهوری و آیتالله بروجردی هستند که با ظرفیت بالا آماده پذیرش خودروهای هموطنان عزیز میباشند.
اطلاعرسانیهای گستردهای از طریق بنرهای محیطی، زیرنویسهای تلویزیونی و پیامکهای شهری انجام شده تا زائران بتوانند بدون سردرگمی به این پارکینگها هدایت شوند.
تأکید ویژه مسئولان ترافیکی بر این است که شهروندان و زائران، از پارک کردن خودروهای خود در حاشیه خیابانهای اصلی مسیر مراسم جداً خودداری کنند؛ چرا که هرگونه انسداد در این معابر میتواند روند حرکت جمعیت و آمبولانسهای امدادی را با مشکل مواجه کند.
در کنار اقدامات زیرساختی، نهادهای فرهنگی نیز پای کار آمدهاند و مؤسسات حوزوی و دانشگاهی، از جمله مؤسسات و موکبهای خدمترسانی و پذیرایی خود را در مسیرهای اصلی برپا کردهاند. این موکبها با هدف توزیع نذورات، آب معدنی، بستههای فرهنگی و ارائه خدمات امدادی اولیه، آمادگی دارند تا در روز سهشنبه به زائران خدماترسانی کنند.
حوزه علمیه قم نیز با صدور بیانیههایی، از تمامی طلاب و فضلای حوزههای علمیه خواسته است تا با حضور پرشور خود در این مراسم، نقش پیشگامان بصیرت را ایفا کنند. مدارس علمیه در روز تشییع تعطیل اعلام شدهاند تا حوزویان همگام با مردم در این حماسه ملی و دینی حضور یابند. این همبستگی حوزه و مردم، پیامآور تداوم راه انقلاب و ولایتمداری در این شرایط حساس است.
دستگاههای امدادی و اورژانس استان قم نیز طرح ویژهای را برای پوشش پزشکی مراسم اجرا کردهاند. استقرار آمبولانسها، موتورلانسها و ایجاد پستهای امدادی سیار در طول مسیر تشییع، از جمله اقداماتی است که برای تأمین سلامت زائران پیشبینی شده است. بیمارستانهای سطح شهر نیز در حالت آمادهباش صددرصدی قرار دارند تا در صورت بروز هرگونه حادثه، خدمات فوری ارائه دهند.
نیروی انتظامی و پلیس راهور قم با اجرای محدودیتهای ترافیکی، امنیت مسیرهای تشییع را تأمین میکنند و از ساعات ابتدایی صبح سهشنبه، محدودیتهای تردد در خیابانهای اصلی منتهی به محل برگزاری مراسم اعمال خواهد شد و از مردم خواسته شده است تا حد امکان از وسایل حملونقل عمومی استفاده کنند و همکاری لازم را با عوامل انتظامی داشته باشند.
استاندار قم بر لزوم هماهنگی کامل بیندستگاهی تأکید کرده است و از تمامی فرمانداران شهرستانهای استان خواسته است تا امکانات لجستیکی، از جمله اتوبوسها و مینیبوسها را برای جابهجایی زائران از پارکینگها به مرکز شهر و بالعکس اختصاص دهند.
صداوسیمای مرکز قم نیز با راهاندازی استودیوهای سیار در نقاط مختلف شهر، پوشش زنده این رویداد تاریخی را بر عهده دارد. دوربینهای این مرکز در مسیرهای تشییع مستقر شدهاند تا جلوههایی از حضور حماسی مردم را به تصویر بکشند و خبرنگاران و گزارشگران در گفتوگو با مردم و شخصیتهای برجسته، ابعاد مختلف این مراسم را واکاوی میکنند.
شبکههای اجتماعی و فضای مجازی نیز در قم به بستری برای هماهنگی مردم تبدیل شده است. گروههای مردمی با راهاندازی پویشهای «همقدم با شهدا»، سعی دارند تا زائران را برای حضور منظم و باشکوه در مراسم تشییع هدایت کنند. تبادل اطلاعات لحظهای درباره پارکینگها، مسیرهای جایگزین و نقاط خدمترسانی در این گروهها بسیار فعال است.
مردم قم که همواره در صحنههای انقلاب پیشگام بودهاند، این بار نیز در حال میزبانی از مهمانان شهرهای دیگر هستند و بسیاری از مساجد و حسینیهها درهای خود را به روی زائرانی که شب قبل از مراسم به قم میرسند باز کردهاند. این رسم میهماننوازی مردم قم، بار دیگر جلوههایی از ایثار و محبت مردم این دیار را نمایان ساخته است.
حال و هوای حرم مطهر حضرت معصومه (س) در آستانه این مراسم وصفناپذیر است. خادمان حرم با غبارروبی ضریح و آمادهسازی صحنهای مختلف، خود را برای پذیرایی از خیل عظیم عزاداران آماده کردهاند. نماز جماعتهای باشکوهی که در این ایام در حرم برگزار میشود، نویدبخش تجدید بیعت دوباره مردم با آرمانهای الهی است.
اصناف و بازاریان قم نیز با تعطیلی واحدهای صنفی خود در روز سهشنبه، همبستگی خود را با مراسم تشییع اعلام کردهاند. اتحادیههای صنفی در اطلاعیههایی از اعضای خود خواستهاند تا با حضور در مراسم تشییع، در این حماسه شرکت کنند. این تعطیلی خودخواسته، نشان از عمق ارادت بازاریان متدین قم به رهبری دارد.
حضور بانوان در این مراسم، بخش دیگری از شکوه تشییع خواهد بود و سازمانهای مردمنهاد بانوان با برپایی ایستگاههای فرهنگی، ویژه برنامههایی را برای کودکان و نوجوانان در حاشیه مسیر تشییع تدارک دیدهاند تا نسل جدید نیز با مفاهیم ایثار و شهادت بیشتر آشنا شوند.
در بخشهای پیرامونی شهر قم، موکبهای سلامت نیز پیشبینی شده است و هلالاحمر استان قم با استقرار تیمهای واکنش سریع، آماده امدادرسانی در حوادث غیرمترقبه است. توزیع اقلام بهداشتی و بروشورهای آموزشی برای مقابله با گرمازدگی و مراقبتهای اولیه، از جمله فعالیتهای این تیمهاست.
ترافیک در جادههای منتهی به قم از هماکنون آغاز شده است و پلیس راه استان قم از رانندگانی که قصد عبور از استان را دارند خواسته است تا با صبر و حوصله رانندگی کنند و در صورت مشاهده تراکم ترافیکی، از مسیرهای جایگزین مانند آزادراه قم-گرمسار استفاده کنند.
روحانیون و خطبای برجسته حوزوی در سخنرانیهای خود در روزهای اخیر، بر اهمیت تاریخی و سیاسی این مراسم تأکید کردهاند و آنها این تشییع را نه فقط یک مراسم تدفین، بلکه پیامی مقتدرانه به جهانیان دانستهاند مبنی بر اینکه انقلاب اسلامی همچنان زنده و پویاست.
دانشگاههای استان قم نیز کلاسهای آموزشی خود را لغو کردهاند تا دانشجویان و اساتید بتوانند در این مراسم شرکت کنند و تشکلهای دانشجویی با صدور بیانیههایی، آمادگی خود را برای کمک به عوامل اجرایی در مراسم تشییع اعلام کردهاند.
برای تسهیل در دسترسی به اینترنت و ارتباطات مخابراتی، شرکت مخابرات استان قم سایتهای سیار (BTS) را در مسیرهای اصلی مستقر کرده است. با توجه به حجم بالای استفاده از تلفن همراه در مراسمهای اینچنینی، این اقدام برای جلوگیری از اختلال در شبکه مخابراتی ضروری است.
اتوبوسرانی قم با افزایش تعداد ناوگان در خطوط منتهی به حرم، سعی در کاهش بار ترافیکی دارد. کارتخوانهای اتوبوسهای شهری برای تسریع در سوار و پیاده شدن زائران چک شدهاند و رانندگان توجیه شدهاند که با نهایت دقت در این مسیرها تردد کنند.
نیروهای داوطلب بسیجی در کنار عوامل انتظامی، وظیفه نظمدهی به جمعیت را بر عهده دارند. این نیروها با تشکیل حلقههای انسانی در مسیر عبور پیکر مطهر، سعی میکنند تا مانع از هرگونه فشار به جمعیت شوند و فضای ایمنی را برای عزاداران فراهم کنند.
توزیع آب و شربت در تمامی طول مسیر توسط هیئات مذهبی انجام میشود. این هیئات با برپایی ایستگاههای صلواتی، از ساعتهای اولیه صبح سهشنبه آماده پذیرایی از سوگواران هستند و پیشبینی میشود صدها هزار بطری آب معدنی در این مراسم توزیع شود.
پایگاههای اطلاعرسانی و میزهای پاسخگویی به زائران نیز در میادین اصلی شهر مستقر هستند. در این میزها، نقشههای راهنمای پارکینگها و مسیرهای عبور زائران به صورت رایگان در اختیار شرکتکنندگان قرار میگیرد تا از سردرگمی مسافران جلوگیری شود.
در کنار تمامی این اقدامات، توجه به نظافت شهری یک اولویت اساسی است. پاکبانان شهرداری قم از شب قبل از مراسم تا پایان آن، به صورت شبانهروزی در حال خدمترسانی خواهند بود تا هیچگونه زبالهای در مسیر تشییع باقی نماند و چهره شهر حفظ شود.
کارشناسان فرهنگی تأکید دارند که این مراسم میتواند نمادی از وحدت ملی باشد. حضور اقوام مختلف از سراسر ایران در قم، نشاندهنده پیوند عمیق میان تمامی اقشار جامعه با ولایت است و این تصویر، بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی خواهد داشت.
برای سهولت در بازگشت زائران، برنامهریزیهای لازم جهت افزایش ظرفیت حملونقل عمومی صورت گرفته است. اتوبوسهای بینشهری در پایانههای مسافربری قم برای انتقال زائران به شهرهای خود در آمادهباش کامل هستند تا ترافیک خروج از شهر مدیریت شود.
ساعتهای باقیمانده تا مراسم تشییع، برای مردم قم با تپشهای تند قلب همراه است. همه به دنبال آن هستند که کم و کسری در میزبانی نباشد. این شور و شوق وصفناپذیر، نشاندهنده پیوند ناگسستنی مردم این سرزمین با ارزشهایی است که رهبر شهید برای آن عمری مجاهدت کرد.
در پایان، امید است که با همکاری مردم و تدابیر مسئولان، مراسم تشییع رهبر شهید در قم، به عنوان نمونهای از نظم، شکوه و وحدت در تاریخ انقلاب اسلامی ثبت شود و یاد این رهبر فرزانه همواره در قلبها زنده بماند. تمامی دستگاهها اکنون در لحظات پایانی آمادهسازی خود هستند تا شهر خون و قیام را مهیای حماسهای دیگر کنند.