شناسهٔ خبر: 78773572 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: دفاع پرس | لینک خبر

مسیر اقتدار؛ از تنگه هرمز تا دریای سرخ

اختلال همزمان در هر دو تنگه هرمز و باب‌المندب، مسیر‌های جایگزین را به شدت محدود و می‌تواند بحران اقتصادی و انرژی موجود را عمیق‌تر می‌کند.

صاحب‌خبر -

گروه بین‌الملل دفاع‌پرس: تنگه باب‌المندب که یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های تجارت جهانی به شمار می‌رود، سالانه حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد از تجارت دریایی جهان و ۳۰ درصد از ترافیک کانتینری جهانی را از خود عبور می‌دهد. این مسیر از کانال سوئز در شمال تا تنگه باب‌المندب در جنوب امتداد داشته و سالانه بیش از ۱ تریلیون دلار کالا (از محصولات کشاورزی و کود تا قطعات الکترونیکی و خودرو) از آن جابه‌جا می‌شود. افزون بر آن، حدود ۹۰ درصد از کابل‌های فیبر نوری زیردریایی که اروپا را به آسیا متصل می‌کنند نیز از این آبراه عبور کرده و آن را به یک «گلوگاه دیجیتال» حیاتی تبدیل ساخته‌اند.

تنگه باب المندب

در تاریخ ۱۸ خرداد، انصارالله یمن ممنوعیت کامل تردد کشتی‌های صهیونیستی در دریای سرخ را اعلام و آنها را اهداف نظامی مشروع خواند. این اعلامیه پس از تهدید مقام‌های ایرانی در مورد انسداد تنگه باب‌المندب در صورت ادامه محاصره دریایی آمریکا صورت گرفت. علی‌اکبر ولایتی مشاور امور بین‌الملل رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: «جبهه مقاومت، باب‌المندب را همچون هرمز می‌نگرد.» این موضع‌گیری‌ها نشان‌دهنده این بود که محور مقاومت با یک اقدام ساده می‌تواند جریان انرژی و تجارت جهانی را بیش از پیش مختل کند.

انصارالله یمن از اواخر سال ۲۰۲۳ در اعتراض به جنایات اسرائیل در غزه، به کشتی‌های مرتبط با این رژیم در دریای سرخ حمله می‌کردند. پس از آتش‌بس غزه در اواخر سال ۲۰۲۵، حملات متوقف شد، اما کارشناسان هشدار می‌دهند که در صورت فروپاشی آتش‌بس یا تشدید مناقشات منطقه‌، حملات از سر گرفته خواهد شد. در دور قبلی حملات انصارالله یمن، ترافیک نفت در باب‌المندب از ۹.۳ میلیون بشکه در روز به ۴.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافت.

بازیگران کلیدی جهان هر‌کدام در تلاش برای ایفای نقش در این تنگه به عنوان یک گلوگاه مهم در تجارت جهانی هستند؛ انصارالله یمن با پشتیبانی تسلیحاتی، آموزشی و اطلاعاتی ایران، توانایی هدف‌گیری کشتی‌ها را در باب‌المندب و دریای سرخ داشته و خود را به عنوان نیروی مسلط بر این تنگه معرفی کرده است.  ایران نیز از دریای سرخ برای توسعه قدرت، اختلال در تجارت جهانی و به چالش کشیدن نفوذ غرب استفاده می‌کند.

حملات انصارالله یمن، فعالیت بندر ایلات (تنها بندر اسرائیل در دریای سرخ) را به شدت مختل کرده و اسرائیل در واکنش حملات جنایتکارانه‌ای را علیه زیرساخت‌های یمن ترتیب داده است.

آمریکا و متحدانش نیز عملیات «نگهبان رفاه» را در سال ۲۰۲۳ و عملیات «سوار خشن» را در سال ۲۰۲۵ برای حفاظت از کشتیرانی راه‌اندازی کردند، اما در دستیابی به هدف کنترل انصارالله یمن در این منطقه ناکام ماندند.

برخلاف تنگه هرمز که تنها خروجی خلیج فارس به شمار می‌رود، کشتی‌هایی که از باب‌المندب وارد دریای سرخ می‌شوند، از طریق کانال سوئز در شمال نیز می‌توانند خارج شوند. با این حال، اختلال همزمان هر دو تنگه هرمز و باب‌المندب، مسیر‌های حمل نفت را به شدت محدود خواهد کرد. مسیر‌های جایگزین از جمله دور زدن دماغه امید نیک یا دالان‌های زمینی به طور قابل توجهی طولانی‌تر، گران‌تر و نیازمند سرمایه‌گذاری کلان در زیرساخت‌های بندری هستند.

با وجود بازگشایی تدریجی تنگه هرمز، تهدید در دریای سرخ همچنان پابرجاست. اگر انصارالله یمن برای دفاع از منافع ملی یا منافع امت‌های مسلمان اقدام به مسدود کردن تنگه باب‌المندب کند، چالشی مضاعف برای واشنگتن در راستای حفاظت از جریان انتقال آزاد نفت و گاز در غرب آسیا ایجاد خواهد شد. اختلال همزمان در هر دو تنگه هرمز و باب‌المندب، مسیر‌های جایگزین را به شدت محدود کرده و می‌تواند بحران اقتصادی و انرژی موجود را عمیق‌تر سازد.

انتهای پیام/ ۹۹۹