جام جهانی برای تیم ملی فوتبال ایران که پس از پاناما، با میانگین سنی 30.3، پیرترین تیم مسابقات بود، بدون دستاورد ویژهای به پایان رسید. امیر قلعهنویی تمرکز خود را روی کسب نتیجه و حداقل یک مرحله صعود گذاشته بود که درنهایت هم این اتفاق رخ نداد. حالا سوال بزرگ این است که در فاصله چند ماه مانده تا جام ملتهای آسیا 2026 که قرار است زمستان سال جاری، عربستان از آن میزبانی کند، تیم ملی قرار است با چه رویکردی در این مسابقات حاضر بشود؟ آیا امیر قلعهنویی ماندگار میشود یا نه و اگر پاسخ به این سوال مثبت است، آیا این مربی برنامهای برای جوان کردن تیمش دارد یا خیر؟
در این بین موضوع مهم دیگری وجود دارد که خواه ناخواه بر فوتبال ایران و به ویژه کیفیت لیگ برتر تاثیرگذار خواهد بود. این موضوع به آسیبهای ناشی از جنگ ارتباط دارد که سبب شده بسیاری از باشگاههای ورزشی ایران در وضعیت مالی نامناسبی قرار بگیرند. در نتیجه آنها به مانند سالهای گذشته قدرت خرید بازیکنان و مربیان خارجی را ندارند و از طرفی این افراد هم با توجه به دو جنگی که طی یکسال اخیر در ایران اتفاق افتاده، خیلی تمایلی برای حضور در ایران ندارند.
فرصت بزرگ برای آنهایی که مدعی هستند
مواردی که به آنها اشاره شد، اگرچه فوتبال ایران و به ویژه لیگ برتر را تحت تاثیر قرار داده و ممکن است باعث کاهش کیفیت آن شود اما در هر تهدیدی، فرصتی هم نهفته است. در واقع حالا که حضور بازیکنان خارجی کاهش پیدا کرده و بسیاری از باشگاهها دیگر به دنبال جذب آنها نمیروند، این فرصتی برای بازیکنان جوان شاغل در فوتبال ایران خواهد بود؛ چرا که فضای بیشتر برای حضور آنها در تیمهای لیگ برتری بازخواهد شد و آنها اگر پتانسیل لازم را داشته باشند و تلاش کافی انجام بدهند، میتوانن بیستوششمین دوره لیگ برتر را با درخشش خود به یکی از خاصترین ادوار این رقابت بدل کنند.
جوانان مستعد فوتبال ایران نیازمند حمایتهای قانونی
طی سالهای گذشته مسئولان سازمان لیگ و فدراسیون فوتبال، تلاشهایی برای جوانتر کردن میانگین سنی لیگ برتر داشتهاند که به مانند تیم ملی شرایط مناسبی از این حیث ندارد. به عنوان مثال آنها درباره قوانین بازیکنان زیر 23 سال و زیر 25 سال، در فهرست تیمها تجدید نظر کردهاند و تسهیلاتی در این زمینه برای باشگاهها در نظر گرفتهاند تا آنها را ترغیب به استفاده از بازیکنان جوانتر خود کنند. البته که بازیکنان جوان شانس حضور در تمرینات تیمهای مختلف را پیدا میکنند اما در حال حاضر فقط چند تیم نظیر آلومینیوم اراک و استقلال خوزستان هستند که فرصت بازی کردن و کسب تجربه را به این نفرات میدهند.
به نظر میرسد با توجه به وضعیت خاصی که در ایران به واسطه جنگ ایجاد شده، در حال حاضر بهترین فرصت برای تصمیمسازان فوتبال کشور وجود دارد تا با وضع قوانین جدید، فرصت بیشتری برای پرورش بازیکنان جوان مستعد مهیا کنند. این شرایط میتواند به عنوان مثال با وضع قوانینی درباره لزوم حضور بازیکنان زیر 21 سال و 23 سال، در فهرست 20 نفره تیمها در مسابقات لیگ برتر، ایجاد گردد.
لزوم تغییر نسل با همراهی جامعه هواداری
با پایان جام جهانی 2022 قطر بود که لزوم تغییر نسل و پایین آوردن میانگین سنی تیم ملی مطرح گردید. امیر قلعهنویی در این شرایط جانشین کارلوس کیروش شد. با این حال او با میانگین سنی بالایی تیم ملی را به جام ملتهای آسیا برد و پس از آنکه شاگردانش مقابل قطر در نیمهنهایی باختند،از تغییر نسل 60 درصدی برای جام جهانی حرف زد ولی این وعده او هرگز عملی نشد. در نتیجه تیم ملی با میانگین سنی بالا و هشداردهندهای، در مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ شرکت کرد. حالا اما به نظر میرسد لزوم پایین آوردن میانگین سنی تیم ملی و خداحافظی با برخی بازیکنان قدیمی، به یک ضرورت تبدیل شده است. علاوه بر این، در حال حاضر بخش عمدهای از بازیکنان فعلی تیم ملی، با اقبال عمومی مردم مواجه نیستند و همین موضوع کنار آمدن آنها با بازیکنان نسل جدید را، حتی در صورت نتیجه نگرفتن، راحتتر میکند.
همه چیز آماده جوانان مستعد؛ این گوی و میدان!
همانطور که گفته شد، در حال حاضر، همه چیز مهیای رقم خوردن یک یا چند سال رویایی برای فوتبال ایران است و باید دید در این میان پتانسیل فوتبالیستهایی که قرار است نسل آینده فوتبال ملی ایران را بسازند، چطور در زمین مسابقه نمایان خواهد شد. برای این مهم، پیش از هر چیزی، این فوتبالیستها باید انگیزه و اراده بزرگی داشته باشند و روز به روز مهارتهای فنی خود را افزایش بدهند. البته که همه امیدوارند در کشوری که هیچگاه با کمبود استعداد مواجه نبوده، مسئولان سازمان لیگ و فدراسیون و در امتداد آن کادر فنی تیم ملی به نحوی عمل کنند که زمینه پرورش و رشد این استعدادها مهیا گردد.
∎
در این بین موضوع مهم دیگری وجود دارد که خواه ناخواه بر فوتبال ایران و به ویژه کیفیت لیگ برتر تاثیرگذار خواهد بود. این موضوع به آسیبهای ناشی از جنگ ارتباط دارد که سبب شده بسیاری از باشگاههای ورزشی ایران در وضعیت مالی نامناسبی قرار بگیرند. در نتیجه آنها به مانند سالهای گذشته قدرت خرید بازیکنان و مربیان خارجی را ندارند و از طرفی این افراد هم با توجه به دو جنگی که طی یکسال اخیر در ایران اتفاق افتاده، خیلی تمایلی برای حضور در ایران ندارند.
فرصت بزرگ برای آنهایی که مدعی هستند
مواردی که به آنها اشاره شد، اگرچه فوتبال ایران و به ویژه لیگ برتر را تحت تاثیر قرار داده و ممکن است باعث کاهش کیفیت آن شود اما در هر تهدیدی، فرصتی هم نهفته است. در واقع حالا که حضور بازیکنان خارجی کاهش پیدا کرده و بسیاری از باشگاهها دیگر به دنبال جذب آنها نمیروند، این فرصتی برای بازیکنان جوان شاغل در فوتبال ایران خواهد بود؛ چرا که فضای بیشتر برای حضور آنها در تیمهای لیگ برتری بازخواهد شد و آنها اگر پتانسیل لازم را داشته باشند و تلاش کافی انجام بدهند، میتوانن بیستوششمین دوره لیگ برتر را با درخشش خود به یکی از خاصترین ادوار این رقابت بدل کنند.
جوانان مستعد فوتبال ایران نیازمند حمایتهای قانونی
طی سالهای گذشته مسئولان سازمان لیگ و فدراسیون فوتبال، تلاشهایی برای جوانتر کردن میانگین سنی لیگ برتر داشتهاند که به مانند تیم ملی شرایط مناسبی از این حیث ندارد. به عنوان مثال آنها درباره قوانین بازیکنان زیر 23 سال و زیر 25 سال، در فهرست تیمها تجدید نظر کردهاند و تسهیلاتی در این زمینه برای باشگاهها در نظر گرفتهاند تا آنها را ترغیب به استفاده از بازیکنان جوانتر خود کنند. البته که بازیکنان جوان شانس حضور در تمرینات تیمهای مختلف را پیدا میکنند اما در حال حاضر فقط چند تیم نظیر آلومینیوم اراک و استقلال خوزستان هستند که فرصت بازی کردن و کسب تجربه را به این نفرات میدهند.
به نظر میرسد با توجه به وضعیت خاصی که در ایران به واسطه جنگ ایجاد شده، در حال حاضر بهترین فرصت برای تصمیمسازان فوتبال کشور وجود دارد تا با وضع قوانین جدید، فرصت بیشتری برای پرورش بازیکنان جوان مستعد مهیا کنند. این شرایط میتواند به عنوان مثال با وضع قوانینی درباره لزوم حضور بازیکنان زیر 21 سال و 23 سال، در فهرست 20 نفره تیمها در مسابقات لیگ برتر، ایجاد گردد.
لزوم تغییر نسل با همراهی جامعه هواداری
با پایان جام جهانی 2022 قطر بود که لزوم تغییر نسل و پایین آوردن میانگین سنی تیم ملی مطرح گردید. امیر قلعهنویی در این شرایط جانشین کارلوس کیروش شد. با این حال او با میانگین سنی بالایی تیم ملی را به جام ملتهای آسیا برد و پس از آنکه شاگردانش مقابل قطر در نیمهنهایی باختند،از تغییر نسل 60 درصدی برای جام جهانی حرف زد ولی این وعده او هرگز عملی نشد. در نتیجه تیم ملی با میانگین سنی بالا و هشداردهندهای، در مسابقات جام جهانی ۲۰۲۶ شرکت کرد. حالا اما به نظر میرسد لزوم پایین آوردن میانگین سنی تیم ملی و خداحافظی با برخی بازیکنان قدیمی، به یک ضرورت تبدیل شده است. علاوه بر این، در حال حاضر بخش عمدهای از بازیکنان فعلی تیم ملی، با اقبال عمومی مردم مواجه نیستند و همین موضوع کنار آمدن آنها با بازیکنان نسل جدید را، حتی در صورت نتیجه نگرفتن، راحتتر میکند.
همه چیز آماده جوانان مستعد؛ این گوی و میدان!
همانطور که گفته شد، در حال حاضر، همه چیز مهیای رقم خوردن یک یا چند سال رویایی برای فوتبال ایران است و باید دید در این میان پتانسیل فوتبالیستهایی که قرار است نسل آینده فوتبال ملی ایران را بسازند، چطور در زمین مسابقه نمایان خواهد شد. برای این مهم، پیش از هر چیزی، این فوتبالیستها باید انگیزه و اراده بزرگی داشته باشند و روز به روز مهارتهای فنی خود را افزایش بدهند. البته که همه امیدوارند در کشوری که هیچگاه با کمبود استعداد مواجه نبوده، مسئولان سازمان لیگ و فدراسیون و در امتداد آن کادر فنی تیم ملی به نحوی عمل کنند که زمینه پرورش و رشد این استعدادها مهیا گردد.