گروه اجتماعي
قرار است كه مراسم وداع و تشييع رهبر شهيد به عنوان بزرگترين واقعه تاريخي كشور در فهرست ميراث ملي ثبت شود. شهرهاي تهران، قم و مشهد، محل برپايي مراسم وداع و تشييع رهبر شهيد خواهند بود و با توجه به گستردگي جمعيتي كه در اين مراسم حاضر ميشوند، از چند هفته قبل ستادهاي ويژه براي خدمترساني به زائران حاضر در اين مراسم تشكيل شده است. تردد، اياب و ذهاب، اسكان، تغذيه، امكانات رفاهي، خدمات بهداشت و درمان، تدابير ويژه و بسيار مهمي است كه براي زائران راهي هر يك از سه استان بايد در نظر گرفته شود و مهمتر از آن، تامين امنيت برگزاري مراسم است كه هم زائران، هم مقامات عاليرتبه كشور و هم سران و مقامات بلندپايه يا نمايندگان و سفراي خارجي در سلامت كامل و با خيالي مطمئن بتوانند در اين مراسم حاضر شوند.
تردد برونشهري و درونشهري
باتوجه به حجم زائراني كه طي روزهاي 13 و 14 و 15 تير ماه براي حضور در مراسم وداع و تشييع در تهران حضور خواهند داشت و همچنين با توجه به ضرورت تدابير امنيتي به دليل حضور نمايندگان و سران كشورها و مقامات عاليرتبه كشورمان در اين مراسم، تدابير ويژه و مشخصي براي ترددهاي درون شهري در نظر گرفته شده است.
براساس ضرورت تدابير امنيتي، سه حلقه مشخص براي برگزاري مراسم وداع و تشييع در نظر گرفته شده كه ورود، استقرار، خروج و حتي تردد در اطراف هر كدام از اين حلقهها شرايط و الزامات خاصي دارد.
طبق اعلام معاون پليس راهور تهران، با توجه به اينكه مراسم وداع روزهاي شنبه و يكشنبه ۱۳ و ۱۴ تيرماه در مصلاي تهران و مراسم تشييع روز دوشنبه ۱۵ تيرماه در محور دماوند، انقلاب، آزادي و لشکري و بزرگراه اشرفي اصفهاني، آيتالله سعيدي و خيابان كارگر حد فاصل ميدان حر تا بزرگراه شهيد حكيم برگزار خواهد شد، از ساعت 10 شامگاه جمعه در شعاع يك كيلومتري مصلاي تهران ممنوعيت توقف و تردد اعمال ميشود كه از ضلع شمال، از بزرگراه شهيد همت به سمت مصلا، از خيابان سهروردي به سمت مصلا، از خيابان مطهري به سمت مصلا، امكان تردد و پارك وجود ندارد. حلقه دوم خيابانهاي شريعتي، حقاني، كريمخان و ميرزاي شيرازي است كه به دليل اختصاص براي پارك خودروهاي زائران، محدوديتهايي خواهد داشت و حلقه سوم براي پارك خودروها، بزرگراه صياد، بزرگراه صدر و بابايي، خيابان انقلاب و خيابان وليعصر خواهد بود.
طبق اعلام مقامات انتظامي پايتخت، براي مراسم تشييع هم، حلقه اول كف خيابان دماوند، انقلاب، آزادي، لشکري، كارگر، اشرفي اصفهاني و آيتالله سعيدي است كه به طور كامل داراي ممنوعيت تردد و توقف است و پاكسازي اين مسير از شامگاه يكشنبه انجام ميشود تا محور دراختيار زائران باشد و با شروع مراسم تشييع هم، تمام خيابانهاي عمود به خيابان انقلاب و آزادي و در ادامه، بلوار كشاورز، نصرت، جمهوري، مجاهدين و پيروزي هم مسدود خواهد شد تا فضا براي تردد زائران هموار باشد.
اما علاوه بر اين محدوديتها سه حلقه هم براي ممنوعيت و محدوديت عبور و مرور خودروها ايجاد شده كه طبق اعلام مقامات انتظامي پايتخت، تا شعاع 100 متري ضلع شمال و جنوب عمود بر خيابانهاي دماوند، انقلاب، آزادي و محور لشکري به عنوان حلقه اول مراسم تشييع، صددرصد ممنوعيت تردد و پارك خودرو خواهد داشت. شرق خيابانهاي دماوند، شهيد ثاني، خواجه نصير، مطهري، شيخ فضلالله و شهيد فهميده به سمت غرب و همچنين خيابان پيروزي، مجاهدين، جمهوري، دامپزشكي، شمشيري و بزرگراه شهيد متوسليان هم به عنوان دومين حلقه ممنوعيت پارك خودرو خواهد داشت و همچنين، حلقه سوم ممنوعيت توقف خودرو، شمال بزرگراههاي شهيد سليماني، شهيد مطهري، گمنام، جلال آلاحمد، آيتالله كاشاني، علامه جعفري و شهيد همداني شمال، ضلع جنوب خيابانهاي پيروزي، ۱۷ شهريور، اميركبير، امام خميني، شهيد متوسليان تا آزادگان خواهد بود.
درخواست مقامات انتظامي پايتخت، از ساكنان محدودههاي اجراي طرح و حلقههاي اطراف مراسم وداع و تشييع اين بوده كه از شامگاه جمعه، از پارك خودروهاي خود در حاشيه معابر اطراف محل سكونت، بهويژه در محدوده اجراي طرح، خودداري كنند، زيرا عمليات پاكسازي معابر از شب قبل از مراسم وداع آغاز خواهد شد و همچنين اين تاكيد را داشتهاند كه «در دو روز برگزاري مراسم، به دليل محدوديتهاي ترافيكي، تردد آنان نيز با دشواريهايي همراه خواهد بود و لازم است براي انجام امور روزانه خود، برنامهريزي لازم را از پيش انجام بدهند.»
همچنين مقامات انتظامي پايتخت تاكيد كردهاند كه برپايي هرگونه موكب، ايستگاه صلواتي يا هرگونه سازه و تاسيساتي كه در سطح معابر اصلي و مسيرهاي تردد موجب ايجاد مانع يا اختلال در عبور و مرور خودروها و جمعيت شود، ممنوع است و با توجه به ضرورت مديريت روان، ايمن و بهنگام تردد در مراسم بدرقه و تشييع رهبر شهيد، استقرار هرگونه موكب و ايستگاه صلواتي بايد در محلهايي انجام شود كه هيچگونه مانع يا مزاحمتي براي عبور و مرور وسايل نقليه و جابهجايي شركتكنندگان در مراسم ايجاد نكند.
توصيه اين روزهاي پليس راهور تهران بزرگ به شهروندان اين بوده كه در هفته جاري از تردد غيرضروري چه در داخل تهران و چه بيرون از شهر خودداري كنند، چون به دليل محدوديت ظرفيت ناوگان عمومي، تعداد زيادي از زائران با خودروي شخصي عازم تهران خواهند شد و بار ترافيكي ايجاد شده، ترددهاي غيرضروري را با محدوديتهاي احتمالي مواجه خواهد كرد. تاكيد رييس پليس راهور اين است كه زائران با كمك از مسيرياب بومي مثل «بلد» و «نشان» از تمهيدات ترافيكي مطلع شوند و اين احتمال هم مطرح شده كه باتوجه به بار ترافيكي در وروديهاي منتهي به پايتخت يا استانهاي قم و خراسانرضوي، اين مسيرها يكطرفه شود. تهران 14 ورودي دارد كه از شامگاه جمعه، اين وروديها براي تردد خودروها و اتوبوسهاي زائران اختصاص خواهد يافت و در صورت ضرورت، به سمت تهران يكطرفه ميشود و ممكن است از ظرفيت اتوبانهاي ورودي به تهران براي پارك خودروها استفاده شود. آزاد راه پرديس و جاده دماوند در شمالشرق، آزادراه امام رضا و جاده ورامين در جنوب شرق، آزادراه خليجفارس و جاده قديم قم در جنوب، آزادراه ساوه و آيتالله سعيدي در جنوبغرب، بزرگراه فتح در غرب، آزادراه شمال، شهيد خرازي، شهيد همداني، شهيد فهميده و شهيد لشكري در شمالغرب، وروديهاي منتهي به تهران هستند و پليس راهور توصيه كرده كه تمام مسافران و شهرونداني كه قصد خروج از تهران دارند، از شامگاه جمعه از آزادراه غدير استفاده كنند تا با مشكلات ترافيكي مواجه نشوند. همچنين طبق اعلام رييس پليس راهور تهران بزرگ، برآورد شده كه ۳۴.۸درصد زائران ورودي به تهران از معابر جنوبي، ۲۶.۱درصد از معابر غربي، ۲۳.۹درصد از معابر شرقي و نزديك به ۱۰.۰۹درصد از معابر شمال غرب و شمال شرق و شمال تهران به سمت تهران وارد شوند.
نكته ديگر، پهنهبندي محدودههاي برگزاري مراسم وداع و تشييع طي روزهاي 13، 14 و 15 تير است. اين پهنهبندي را شهرداري تهران انجام داده كه بر همين اساس، حلقه اول شامل مصلاي امام خميني، از شمال بزرگراه شهيد سليماني، از جنوب تا خيابان مطهري، از شرق تا خيابان سهروردي شمالي و از غرب تا بزرگراه مدرس خواهد بود. حلقه دوم از شمال بزرگراه حقاني، از شرق خيابان شريعتي، از جنوب تا ميدان هفتم تير و از غرب تا خيابان سيدحسن نصرالله را شامل ميشود و حلقه سوم نيز شامل كل محدوده مناطق ۴، ۶، ۷، ۳ و تمام محلهاي حضور زائران خواهد بود.
اياب و ذهاب
درحالي كه طي روزهاي اخير، پليس راهور و و مسوولان شهري از ساكنان پايتخت و تمام زائران درخواست كردهاند كه براي كمك به كنترل بار ترافيكي، از حمل و نقل عمومي استفاده كرده و با خودروي شخصي تردد نداشته باشند، طبق اعلام رييس پليس راهور تهران بزرگ، يك ميليون و 200 هزار پاركينگ براي خودروهاي شخصي درنظر گرفته شده است، اما طبق برنامهريزي انجام شده، حمل و نقل و جابهجايي زائران و شهروندان در شهر تهران در محدوده مراسم وداع و تشييع، از ساعت 4 صبح 13 تير تا پايان مراسم، توسط ۳۲۰۰ دستگاه اتوبوس عادي، تندرو و برقي و ۸۰۰ ون تاكسي به صورت رايگان انجام خواهد شد علاوه بر اينكه خطوط اتوبوس تندرو و متروي تهران هم به صورت 24 ساعته فعال خواهد بود كه طبق پيشبينيهاي صورت گرفته، ۴۱.۳درصد از زائران و بيش از ۵ ميليون نفر از طريق مترو به سمت مراسم خواهند رفت.
طبق اعلام مقامات انتظامي پايتخت، در صورت كمبود فضا براي پارك خودرو در داخل شهر، در تمام بزرگراهها و وروديهاي پايتخت ازجمله اتوبان آزادگان، بسيج، ياسيني، آيتالله تهراني، بزرگراه خرازي، شهيد بابايي، زينالدين، شهيد صياد شيرازي، بخشي از بزرگراه شهيد مدرس، شهيد همداني، شهيد لشکري و شهيد متوسليان هم امكان پارك خودروها وجود دارد، علاوه بر اينكه قرار است در ۱۴ ورودي شهر تهران، فضاي پارك خودرو و احداث موكب و پذيرايي درنظر گرفته شود و اتوبوسها هم در همين وروديها مستقرند تا مردم را به مراسم برسانند.
اسكان
طبق اعلام شهرداري تهران و بنا به نقشهاي كه منتشر شده، هر منطقه پايتخت ميزبان زائران يك استان خواهد بود و زائران استانهاي گلستان و مازندران در منطقه يك، اصفهان در منطقه 2، مركزي در منطقه 3، يزد در منطقه 4، گيلان و مازندران در منطقه 5، لرستان و چهارمحال و بختياري در منطقه 6، سمنان در منطقه 8، كردستان و ايلام در منطقه 9، آذربايجانغربي در منطقه 10، قم، قزوين و خراسان در منطقه 11، كرمان در منطقه 12، يزد و كرمان در منطقه 13، كهگيلويه و بويراحمد در منطقه 14، هرمزگان و بوشهر در منطقه 16، اردبيل در منطقه 17، زنجان در منطقه 18، آذربايجانشرقي در منطقه 19، خوزستان در مناطق 15 و 20، كرمانشاه در منطقه 21، همدان و فارس در منطقه 22 مستقر خواهند شد و لازم به ذكر است كه هم به دليل تعداد زائران برخي استانها و هم به دليل ظرفيت و امكانات برخي مناطق، براي اسكان برخي استانها دو منطقه درنظر گرفته شده است.
شهرداري تهران اعلام كرده كه فرهنگسراها و مراكز فرهنگي پايتخت در چهار سطح براي اسكان زائران آمادهسازي ميشوند به اين نحو كه فضاهاي مسقف و مفروش ازجمله نمازخانهها، مهدكودكها و سالنهاي ورزشي، فضاهاي مسقف غيرمفروش مانند سالنهاي فوتسال و نگارخانهها، كتابخانهها و كلاسهاي آموزشي و همچنين محوطههاي روباز با استفاده از چادر و داربست براي ميزباني از زائران تجهيز خواهند شد. همچنين ۱۰ زائرشهر براي اين ايام آماده شده و فرهنگسراهاي اشراق، فردوس، انديشه، نوجوان، خاوران، بهمن، حاج قاسم، قرآن، امام (ره) و باغموزه قصر در طرح ميزباني از زائران مشاركت خواهند داشت كه در اين ميان، فرهنگسراي بهمن، ميزبان خانواده شهداي ميناب خواهد بود، فرهنگسراي فردوس براي اسكان بانوان درنظر گرفته شده، فرهنگسراي مقاومت و پايداري براي اسكان مستندسازان و اهالي رسانه و فرهنگسراي انديشه هم براي اسكان هنرمندان درنظر گرفته شده است.
طبق اعلام وزير آموزش و پرورش هم، ۱۰۰۰ مدرسه در شهر تهران و ۱۰۰۰ مدرسه در شهرستانها آماده اسكان زائران هستند علاوه بر اينكه از فضاي عمومي در وزارتخانهها، مساجد، بوستانها، حسينيهها و سالنهاي ورزشي هم براي اسكان زائران بهرهگيري خواهد شد.
خدمترساني به زائران
خدمات ضروري موردنياز زائران در مراسم وداع و تشييع شامل خدمات رفاهي، اسكان، نحوه تردد و بهداشت و درمان است كه وضعيت اسكان و تردد زائران با برنامهريزيهاي جداگانه اطلاعرساني شده است. طبق اعلام شهرداري تهران، قرار است ۱۵۹۴۷ پاكبان در مراسم وداع و تشييع حضور داشته باشند علاوه بر اينكه هر استان هم تعدادي پاكبان اعزامي به تهران خواهد داشت. بنا بر اعلام مديرعامل سازمان مديريت پسماند شهرداري تهران، طي روزهاي 13 و 14 تير ماه (مراسم وداع) ۸۴۳۰ پاكبان، ۳۱۸ نيروي جمعآوري پسماند خشك، ۸۵ دستگاه تانكر آب، ۱۵۳ كاميون حمل پسماند، ۹۲ دستگاه كاميونت روباز، ۳۴۱ وانت پسماند خشك و ۸ دستگاه جاروي مكانيزه به همراه ۳۶ تن كيسه زباله، ۱۰۰۰ مخزن ۱۲۰ ليتري، ۱۰۰۰ مخزن ۲۴۰ ليتري چرخدار به كار گرفته خواهند شد. در مراسم تشييع هم ۷۵۱۸ پاكبان، ۳۰ تانكر آب، ۱۲۴ كاميون حمل پسماند، ۶۹ كاميونت روباز، ۲۲ دستگاه جارو و ۱۲۱ وانت نوماند با ۴۰ تن كيسه زباله براي نظافت مسير و معابر برگزاري مراسم فعال خواهند بود.
بهداشت و درمان
به دنبال فراخوان سازمان نظام پزشكي و وزارت بهداشت، هزاران تن از اعضاي تيم درمان براي خدمات داوطلبانه در مراسم وداع و تشييع اعلام آمادگي كردهاند. دكتر نادر توكلي كه رييس دانشگاه علوم پزشكي تهران است و مسووليت كميته بهداشت و درمان ستاد برگزاري مراسم وداع و تشييع پيكر رهبر شهيد را هم برعهده دارد، از برپايي ۸ بيمارستان سيار و صحرايي در مصلاي تهران خبر داده و گفته كه اين مجموعه درماني شامل ۵ بيمارستان تخصصي سيار در رينگ مركزي مصلا، يك بيمارستان پشتيبان ۲۰۰ تختخوابي در شبستان و دو بيمارستان صحرايي خارج از رينگ مركزي است. درحالي كه به گفته دكتر خسرو صادقنيت كه مشاور وزير بهداشت و مديركل حوزه وزارتي است، ازدحام جمعيت و ايستايي و شرايط آب و هوايي از مسائل برگزاري اين مراسم است، دكتر نادر توكلي هم گفته كه علاوه بر خدمات حياتبخش شامل احياي قلبي در اين بيمارستانها، هماهنگي لازم براي انتقال مصدوم يا بيمار هم در رينگ مركزي درنظر گرفته شده علاوه بر اينكه اين بيمارستانها، پنج متخصص مقيم در هر شيفت و ۵ تا ۱۰ پزشك مستقر دارد و تامين دارو، اقلام مصرفي، دپوي كامل سرم هم انجام شده اما تاكيد مسوولان دستاندركار ارائه خدمات بهداشت و درمان بر اين است كه با توجه به ضرورت برنامهريزي براي محدوده خارج از مصلا، لازم است مسيرهاي دسترسي ويژه و غيرقابل اشغال براي نيروهاي امدادي در رينگ اصلي و اطراف مصلا پيشبيني شود تا در صورت بروز حادثه، آمبولانسها و نيروهاي امدادي بتوانند در كوتاهترين زمان به محل برسند.
دكتر صادقنيت همچنين با ابراز اطمينان از برنامهريزي مناسبي براي تامين آب و تغذيه در داخل مصلا، بر ضرورت توجه به خارج از اين محدوده بهخصوص باتوجه به گرماي هوا و نگرانيهاي مرتبط با آلودگي آب و مواد غذايي، تاكيد كرده است.
محمداسماعيل توكلي كه رييس اورژانس تهران است هم درباره پوشش امدادي مراسم گفته كه در حلقههاي اول و دوم استقرار نيروها، در مجموع ۳۷۰ دستگاه امدادي (آمبولانس و موتورلانس و...) مستقر خواهند شد و همچنين در روزهاي ۱۲، ۱۳ و ۱۴، حدود ۷۰درصد ظرفيت خدمترساني عادي اورژانس استان تهران حفظ ميشود و براي روز برگزاري مراسم، ظرفيت عملياتي اورژانس به حدود ۶۰۰ دستگاه خواهد رسيد.