فعالان پلتفرمهای آنلاین طلا بر ضرورت بهرهبرداری فوری از سامانه نظارتی برخط و شفافسازی ضوابط فعالیت پلتفرمهای طلای آنلاین تأکید کردند.
در پیش نشست خبری همایش" زرآتی" که با حضور فعالان پلتفرمهای آنلاین طلا، نمایندگان بخش خصوصی و جمعی از خبرنگاران در محل اتاق بازرگانی ایران برگزار شد ، مهمترین چالشها و فرصتهای بازار طلای آنلاین از جمله موضوعات نظارتی، وضعیت مجوزها، زیرساختهای نگهداری طلا و چشمانداز توسعه این صنعت مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی و دبیر علمی همایش "زرآتی"، با تشریح وضعیت فعلی این بازار گفت: توسعه بازار طلای آنلاین بدون ایجاد شفافیت و نظارت لحظهای امکانپذیر نیست و راهاندازی سامانه نظارتی برخط میتواند یکی از مهمترین گامها برای افزایش اعتماد عمومی و ساماندهی فعالیت پلتفرمها باشد.
او با اشاره به اقدامات انجامشده برای ایجاد این زیرساخت نظارتی افزود: سامانه نظارتی برخط طلا از اردیبهشتماه ۱۴۰۴ با مسئولیتی که از سوی بانک مرکزی به اتحادیه واگذار شد طراحی شد و در خرداد همان سال نیز رونمایی شد، اما به دلیل برخی هماهنگیهای بیندستگاهی هنوز به مرحله بهرهبرداری رسمی نرسیده است.
به گفته وی، انتظار میرود با همکاری بانک مرکزی این سامانه در هفتههای آینده عملیاتی شود.
الفت نسب افزود: این سامانه میتواند امکان نظارت لحظهای بر فعالیت پلتفرمها را فراهم کند و مانع از فروش بیش از میزان طلای موجود در ذخایر شود؛ موضوعی که نقش مهمی در افزایش شفافیت بازار و اعتماد کاربران خواهد داشت.
توقف طولانی صدور مجوزها
رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی در ادامه به وضعیت صدور مجوزها در این حوزه اشاره کرد و گفت: صدور مجوز برای کسبوکارهای آنلاین از ابتدای بهمنماه ۱۴۰۳ متوقف شد و این توقف تا دوم خردادماه ۱۴۰۵ ادامه داشت؛ در حالی که طبق برنامه قرار بود آییننامههای مربوطه ظرف حدود ۵۰ روز تدوین و ابلاغ شود.
به گفته او، پس از دوم خرداد روند صدور مجوزها از سر گرفته شد و فعالیتهای این حوزه نیز به دو بخش اصلی «فروش آنلاین طلای آبشده و شمش» و «فروش آنلاین مصنوعات طلا» تقسیم شد. الفتنسب افزود: در حال حاضر مجوزهای مربوط به فروش آنلاین مصنوعات طلا نیز پس از حدود ۱۵ ماه توقف، دوباره در دسترس فعالان این حوزه قرار گرفته است.
محدودیت خزانهها، چالشهای مهم بازار
یکی از موضوعات مهم مطرحشده در این نشست، محدود بودن تعداد خزانههای مورد تأیید بانک مرکزی برای نگهداری و تحویل طلا بود. الفتنسب با اشاره به این موضوع گفت: افزایش تعداد خزانههای مورد تأیید میتواند به توسعه بازار، افزایش رقابت و تسهیل فعالیت کسبوکارها کمک کند.
او تأکید کرد که ایجاد زیرساختهای مناسب برای نگهداری فیزیکی طلا یکی از الزامات اصلی توسعه پایدار بازار آنلاین طلا است و بانک مرکزی میتواند با گسترش این زیرساختها نقش مهمی در رشد این صنعت ایفا کند.
تغییر رویکرد بانک مرکزی
رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی همچنین به تغییر نگاه بانک مرکزی نسبت به این حوزه اشاره کرد و گفت: پیش از این نیز فعالان بازار بر ضرورت حضور بانک مرکزی در حوزه طلای آنلاین تأکید داشتند، اما این موضوع چندان مورد توجه قرار نمیگرفت. اکنون با تغییر رویکرد این نهاد، ورود بانک مرکزی به این حوزه آغاز شده و انتظار میرود این اقدام به ساماندهی بهتر بازار کمک کند.
او افزود: در حال حاضر پلتفرمهای معتبر و توانمندی در این حوزه فعالیت میکنند، هرچند برخی مجموعهها نیز ممکن است نیازمند نظارت بیشتری باشند. ایجاد سامانه نظارتی میتواند به تفکیک بازیگران حرفهای از بازیگران غیرحرفهای و افزایش اعتماد کاربران کمک کند.
الفتنسب در بخش دیگری از سخنان خود درباره ماهیت فعالیت این پلتفرمها تصریح کرد: فعالیت پلتفرمهای آنلاین طلا ماهیتی صنفی دارد و در واقع همان فرآیند سنتی خرید و فروش طلا را در بستر دیجیتال ارائه میکنند.
به گفته او، تفاوت اصلی این است که فناوری باعث شده دسترسی مردم به این بازار آسانتر شود و امکان خرید طلا حتی با سرمایههای خرد فراهم شود.
رشد خریدهای خرد در بازار طلای آنلاین
رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی با اشاره به تغییر الگوی سرمایهگذاری مردم گفت: یکی از ویژگیهای مهم این بازار فراهم شدن امکان خرید طلا با مبالغ اندک است. به عنوان نمونه، آمار یکی از پلتفرمهای فعال نشان میدهد حدود ۹۰ درصد کاربران کمتر از یک گرم طلا خریداری کردهاند.
او افزود: این موضوع نشاندهنده افزایش استقبال عمومی از خریدهای خرد طلا و استفاده از ابزارهای دیجیتال برای مدیریت دارایی است.
احتمال تغییر ترکیب بازیگران بازار
الفتنسب همچنین با اشاره به صدور حدود ۳۴۰ مجوز در این حوزه اظهار کرد: با اجرای کامل ضوابط جدید، همه پلتفرمها باید ذخایر طلای متناسب با تعهدات خود داشته باشند و حتی بیش از میزان تعهدات نیز ذخیرهسازی کنند؛ بنابراین ممکن است بخشی از کسبوکارها نتوانند شرایط لازم را احراز کنند.
در مقابل، او آینده فروش آنلاین مصنوعات طلا را مثبت ارزیابی کرد و گفت: با ازسرگیری صدور مجوزها در این بخش، بازار مصنوعات طلا میتواند وارد مرحله تازهای از رشد شود.
تجربه بحرانها و اهمیت پلتفرمهای داخلی
در این نشست همچنین به تجربه اختلالهای ایجادشده در برخی خدمات بانکی و پرداخت در جریان جنگ ۱۲ روزه اخیر اشاره شد. الفتنسب گفت: با وجود این شرایط، بخش عمده فعالیت پلتفرمهای داخلی ادامه یافت و در موارد خاص نیز مسائل مربوط به کاربران از مسیرهای قانونی در حال پیگیری است.
به گفته برخی فعالان صنعت، توسعه پلتفرمهای داخلی میتواند از خروج سرمایه به سمت سرویسها و صرافیهای خارجی جلوگیری کرده و به حفظ گردش سرمایه در داخل کشور کمک کند.
«زرآتی»؛ رویدادی برای گفتوگو درباره آینده طلای آنلاین
در این نشست، سیدمحمدمهدی الحسینی، دبیر اجرایی همایش «زرآتی»، با اشاره به اهداف برگزاری این رویداد گفت: طلا امروز از یک دارایی صرفاً فیزیکی به دارایی قابل معامله در بسترهای دیجیتال تبدیل شده و به همین دلیل موضوع اعتماد عمومی اهمیت ویژهای پیدا کرده است.
او افزود: هدف اصلی این رویداد ایجاد فضایی برای گفتوگوی مؤثر میان حاکمیت، نهادهای سیاستگذار و فعالان بخش خصوصی است تا چالشهای موجود بررسی و مسیر توسعه این صنعت مشخص شود.
به گفته وی، «زرآتی» تلاشی برای شکلگیری ادبیات مشترک میان بازیگران بازار، سیاستگذاران و کارشناسان است تا بتوان آینده بازار طلای آنلاین را با رویکردی مبتنی بر شفافیت، اعتماد و نوآوری ترسیم کرد.
همایش" زرآتی" قرار است در روزهای ۲۸ و ۲۹ مردادماه ۱۴۰۵ در سالن همایشهای بینالمللی رایزن تهران برگزار شود.
این رویداد با محورهایی همچون «طلا، فناوری و اعتماد»، «آینده بازار طلای آنلاین در ایران و جهان»، «حکمرانی و تنظیمگری بازار»، «نقش پلتفرمها در تحول بازار سنتی طلا»، «فرصتهای بینالمللی خدمات پلتفرمی»، «چالشهای لجستیک و نگهداری طلا» و «تحلیل رفتار کاربران در بازار دیجیتال» تلاش دارد چشمانداز آینده این صنعت را با حضور مدیران پلتفرمها، کارشناسان اقتصادی، سیاستگذاران و فعالان زنجیره تأمین طلا بررسی کند.