آتش، آزمونی است که مرز میان ترس و شجاعت را مشخص میکند، وقتی شعلههای سرخ سکوت جنگل را میدرند و تنفس سبز زمین را در گلو خفه میکنند، مردمی برمیخیزند که تفاوتشان با دیگران در نگاه به شعلههاست، آنها شعله را نمیبینند؛ بلکه در میان دود، ریشههای سبز، آواز پرندگان و آینده فرزندانشان را میبینند.
شهادت در مسیر خاموش کردن آتش، اوج عشق به حیات، طبیعت و عرصههای میهن را نشان میدهد، کسی که در میان دود و شعله جان خود را فدا میکند، در واقع در حال نوشتن پیمانی ابدی است که میگوید: من میسوزم تا زمین سبز بماند.
این فداکاری فراتر از یک وظیفه است؛ این یک عشق است، عشقی از جنس خاک که برای نجات خاک و درختان از جان خود میگذرد؛ این افراد نه تنها آتش را مهار میکنند، بلکه شعله امید را در دلهای خستگیناپذیر انسانها روشن میکنند.
تقی چنگلوایی از اهالی روستای اسدآباد و از دوستداران طبیعت بود که روز شنبه هفته جاری در آتشسوزی کوه بدیل بهبهان روح و جان خود را فدای طبیعت کرد، این فداکاری نشان از تعصب مردم بومی هر منطقه به طبیعتی دارد که از جان آنها مایه گرفته و در میان درختانش بزرگ شدهاند، آنها با طبیعت عهد بستهاند که برای حفاظت از سبز ماندنش جان بدهند.
مدافعان بیصدا
مدافعان بیصدا کسانی هستند که در میان شعلهها معنای واقعی عشق به وطن و طبیعت را معنا کردهاند، این افراد قهرمانان خاکسترند که بدون هیچ چشمداشتی و به عشق وجب به وجب خاک میهن خود جان میدهند تا درختی از پا نیفتد.
در آتشسوزیهای جنگل و عرصههای طبیعی، اغلب از خسارتهای اقتصادی و از دست رفتن تنوع زیستی سخن گفته میشود، اما کمتر کسی از هزینه انسانی این بحرانها میگوید، فداکاری در مسیر خاموش کردن آتش، بالاترین سطح مسئولیتپذیری اجتماعی است؛ کسانی که در خط مقدم مهار آتش قرار میگیرند، اغلب داوطلبانی هستند که پیوندی عمیق و غریزی با سرزمین خود دارند.
شهادت این افراد در این مسیر به ما یادآوری میکند که امنیت زیستی کشور، مستقیما با ایثار و حضور فیزیکی انسانهای دلسوز گره خورده است.
روایت ایثار مدافع طبیعت در بهبهان
ارتفاعات منطقه شکارممنوع «بدیل» در شهرستان بهبهان طی چند روز اخیر شاهد حماسهای تلخ و در عین حال ماندگار بود؛ جایی که یک روستازاده با نثار جان خود، در راه صیانت از عرصههای طبیعی کشور، نامش را در حافظه مردم خوزستان ثبت کرد.
در پی وقوع آتشسوزی در ارتفاعات سختگذر منطقه شکارممنوع «بدیل»، نیروهای امدادی، محیطبانان و گروههای داوطلب مردمی برای مهار شعلههای سرکش به محل اعزام شدند و پس از ۲ روز تلاش و اعزام بالگرد آبپاش، آتشسوزی در این منطقه مهار شد.
در این میان «تقی چنگلوایی» از اهالی روستای اسدآباد بهبهان داوطلبانه برای نجات طبیعت به میدان رفت و بر اثر شدت سوختگی جان به جانآفرین تسلیم کرد.
استاندار خوزستان نیز با حضور در منزل خانواده مرحوم چنگلوایی و ابراز همدردی با آنان، در جلسه مدیریت بحران شهرستان بهبهان خواستار تقویت تجهیزات مهار آتش در طبیعت و انجام اقدامات لازم برای جلوگیری از بروز آتشسوزی در عرصههای طبیعی استان شد.
منطقه شکارممنوع بدیل در شرق خوزستان به دلیل تنوع زیستی و اهمیت بالای اکولوژیک، همواره به عنوان یکی از زیستگاههای حساس تحت نظارت دستگاههای متولی قرار داشته است، وقوع این حادثه تلخ بار دیگر ضرورت توجه به مشارکت جوامع محلی در برنامههای صیانت از عرصههای طبیعی و تجهیز هرچه بیشتر امکانات مهار آتشسوزی در طبیعت را به استان گوشزد میکند.
بر اساس دادههای موجود بخش قابلتوجهی از عملیات مهار آتشسوزیهای جنگلی در کشور توسط نیروهای مردمی و داوطلبان بومی انجام میشود، این رویداد، جلوهای از مسئولیتپذیری اجتماعی و همبستگی ملی در حفاظت از امنیت زیستی کشور است، کارشناسان منابع طبیعی معتقدند تقویت همدلی میان مردم و دستگاههای اجرایی، علاوه بر حفاظت از منابع طبیعی، گامی موثر در جهت تقویت امنیت ملی و پایداری عرصههای زیستی است اما در این مسیر تامین امکانات و تجهیزات به روز و داشتن بالگرد آبپاش از بروز اتفاقات ناگوار جلوگیری خواهد کرد.
تاکنون عنوان شهید به این فداکار طبیعت داده نشده و از ایشان با عنوان فداکاری شهادت گونه یاد شده است، عنوان شهید طبیعت برای زنده ماندن نام ایشان و تمام افرادی که برای سبزماندن ایران جان میدهند برازنده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خوزستان نیز پیش از این درخصوص احتمال وقوع آتش سوزی در عرصه های طبیعی استان هشدار داده بود و گفت: با توجه به افزایش تراکم پوشش گیاهی و علفی در استان نسبت به سال گذشته، بر اثر بارشهای مناسب و بالا بودن دمای هوا، احتمال افزایش وقوع حریق در مراتع و جنگلها و گسترش آن وجود دارد.
علی عبدالهی بیان کرد: تدابیر و تمهیدات لازم برای پیشگیری و مقابله با حریق در طبیعت (مراتع، جنگلها، تالابها و کشتهای زراعی) استان اتخاذ و به دستگاههای مربوطه ابلاغ شده است.
وی گفت: مقرر شده علاوه بر اقدامات آموزشی، تبیینی، انجام مانورها، استفاده از فناوریهای نوین و اجرای اقدامات پیشگیرانه، نسبت به برخوردهای قانونی با متخلفان نیز اقدام شود.
عبدالهی اجرای دقیق طرح عملیاتی مدیریت بحران آتشسوزی گسترده جنگلها و مراتع و اجرای قانون هوای پاک و سایر دستورالعملها را در جهت پیشگیری و مدیریت اطفای حریق جنگلها و مراتع بسیار مهم دانست.
به گزارش ایرنا، استان خوزستان دارای ۴.۹ میلیون هکتار عرصههای طبیعی و حفاظتشده است و با داشتن بیش از یک میلیون هکتار جنگلهای زاگرس، سومین استان زاگرسی کشور محسوب میشود.
حادثه آتشسوزی در ارتفاعات بدیل بهبهان بار دیگر نشان داد که حفاظت از عرصههای طبیعی تنها با امکانات و تجهیزات ممکن نیست و حضور و تعهد مردم بومی نقش تعیینکنندهای در صیانت از این سرمایههای ملی دارد.
این حادثه تلخ همچنین ضرورت توجه جدیتر به تجهیز نیروهای امدادی، استفاده از امکانات تخصصی مانند بالگردهای آبپاش و تقویت آموزش و مشارکت جوامع محلی در مدیریت بحرانهای طبیعی را یادآوری میکند؛ اقداماتی که میتواند از گسترش آتشسوزیها و تکرار حوادثی که گاه به بهای جان انسانهای دلسوز طبیعت تمام میشود، جلوگیری کند.
شهرستان بهبهان در شرق استان خوزستان و در فاصله حدود ۲۰۰ کیلومتری اهواز قرار دارد و به دلیل مجاورت با ارتفاعات زاگرس و زیستگاههای طبیعی ارزشمند، از مناطق مهم زیستمحیطی استان به شمار میرود.