«راضیه تجار» نویسنده پیشکسوت و عضو هیأت موسس انجمن قلم ایران در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با اشاره به دلیل کم رمق بودن تالیفات داستانی و رمان در خصوص جنگ دوازده روزه اظهار داشت: ابتدا باید توجه داشت که نویسندگان پس از مواجهه با یک رویداد بیرونی، به ویژه رویدادهایی با گستره وسیع، نیازمند یک فاصلهگیری هستند. این فاصلهگیری امکان میدهد تا نویسنده ابتدا احساسات و عواطف خود را بازنگری کند، سپس بر اساس دیدگاه شخصی و اطلاعات تکمیلی که به دست میآورد، مسئله را درونی کرده و نهایتاً به صورت اثر هنری ارائه دهد.
وی افزود: متأسفانه، در برخی موارد، این فاصلهگیری به درستی اتفاق نیفتاده است. خاطرم هست که در دوره دفاع مقدس، پرسشهای مشابهی مطرح میشد و آثار اولیه، از جمله داستانهای کوتاهی که بعدها منتشر شدند، اغلب بسیار احساساتی و همراه با شعار بودند و از تکنیکهای ادبی و داستانپردازی بهطور کامل بهره نمیبردند. با این حال، در گذر زمان، این مشکلات برطرف شد و آثار بسیار باکیفیتی در حوزه دفاع مقدس تولید شد و همچنان تولید میشود.
تجار در خصوص آثار منتشر شده با موضوع جنگ دوازده روزه تصریح نمود: نکتهای که برای من جالب است، مربوط به آثار ناداستانی و روایتگری است. در طول مدت اخیر، حداقل دو اثر در قالب یادداشتهای روزانه یا روایت مستقیم عرضه شده است؛ یکی از آنها، «اردک دیوانه» است که بر پایه مشاهدات یک خبرنگار نوشته شده است. اثر دیگر نیز توسط فردی دیگر نوشته شده که در سال ۱۴۰۱ جزو معترضان بوده است. این نوع آثار، به دلیل ماهیت مستقیم و مشاهداتی، سادهتر و سریعتر به دست مخاطب میرسند.
وی افزود: در مقابل، نویسندگان خلاق برای خلق اثر نیازمند آن هستند که ابتدا موضوع را درونی کنند، با توجه به قالب انتخابی چه داستان کوتاه، دلنوشته یا رمان، زمان کافی صرف کنند و فاصلهگیری لازم را رعایت کنند.
نویسنده کتاب های «بانوی رنگین کمان» و «شعله و شب» با بیان این مطلب که اکثر آثار ادبی و داستانی، درصد بسیار بالایی از واقعیت را در خود دارند؛ متذکر شد: نویسنده با افزودن شاخ و برگهای تخیلی و بازآفرینی جهان داستانی، تجربهای خلق میکند که مخاطب آن را باور میکند؛ جهانی که مستقل از واقعیت بیرونی اما الهام گرفته از آن است.
وی افزود: بنابراین، ضروری است که نویسنده دستمایه مناسبی داشته باشد: مشاهده رویدادها، کسب اطلاعات تازه، شناسایی زوایای پنهان و بهرهگیری از تجربههای واقعی. در حوزه دفاع مقدس دوم، برخی نهادها با فراهم کردن اطلاعات، انتخاب شخصیتها و ارائه پرترهها یا زندگینامههای داستانی، میتوانند انگیزه و حمایت لازم را برای نویسندگان ایجاد کنند. این اطلاعات حتی اگر مستقیماً وارد اثر نشوند، میتوانند الهامبخش باشند و تخیل نویسنده را تغذیه کنند.
«راضیه تجار» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: وظیفه نهادهای مرتبط این است که نقش خود را در شناسایی و ارائه منابع مناسب به نویسندگان ایفا کنند، تا آثار خلقشده، تلفیقی از واقعیت و تخیل باشد و با دقت و صحت بیشتری روایتگر تاریخ و تجربههای انسانی شود. ه