شناسهٔ خبر: 78738441 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: ایرنا | لینک خبر

در گفت‌وگو با ایرنا مطرح شد؛

رمان و روایت، ژانرِ پساجنگی هستند

تهران- ایرنا- نویسنده کتاب «رَما» با بیان اینکه نویسندگان قبل، در حین و بعد از جنگ با مساله جنگ مواجه می‌شوند، گفت: معتقدم رمان و روایت، ژانرِ پساجنگی هستند و نویسنده در این موقع مانند جغد مینِروا بر خرابه‌ها منتظر پایان می‌ماند.

صاحب‌خبر -

ابراهیم اکبری‌دیزگاه در گفت‌وگو با خبرنگار کتاب ایرنا، درباره بازه زمانی نوشتن کتاب «رَما» اظهار کرد: در طول جنگ ۱۲ روزه، یادداشت‌برداری می‌کردم، روزهای خاص و پرتلاطمی بود، جنگ هشت ساله را درک نکرده بودیم، تجربه‌ و تمرکزی نداشتیم. هر شب اتفاق‌هایی را که بر ما گذشته بود، یادداشت می‌کردم، دوماه بعد از جنگ، یادداشت‌ها را در ۱۲ فصل بازنویسی و در کتاب «رَما» منتشر کردم.

در «رَما» به نوعی مواجهه فلسفی را که با جنگ داشتم، نوشتم

نویسنده کتاب «رَما» ادامه داد: این کتاب مواجهه شخصی و تاملاتی است که درباره «زندگی در زمانه جنگ» نوشتم، به نوعی مواجهه فلسفی را که با جنگ داشتم، نوشتم. در این کتاب زندگی خودم، دوستان و خانواده‌ام را نوشتم. در میانه جنگ از قم به تالش و روستای دیزگاه رفتیم، در کتاب مواجهاتی که مردم روستا و غیرنظامیان با جنگ داشتند، نوشتم. بیشتر اینها را ساماندهی کردم.

او با تاکید بر اینکه در روایت‌های کتاب «رَما» چیز غیرقابل نشری وجود نداشت، گفت: در کتاب اطلاعات محرمانه‌ای وجود ندارد، بنابراین به شکل کامل منتشر شد. اینها مطالبی در حرم ایران و به نوعی محرم ایران بودند.

رمان و روایت، ژانرِ پساجنگی هستند ابراهیم اکبری‌دیزگاه نویسنده کتاب «رَما»

همه فیلسوفان غرب نکاتی درباره جنگ دارند

اکبری‌دیزگاه درباره زمان مناسب برای انتشار محتوای مرتبط با اتفاق‌های مناسبی مانند جنگ، توضیح داد و گفت: در نسبت با جنگ سه زمان داریم، یکی پیش از جنگ است، انسان احساس می‌کند نشانه‌هایی از جنگ خبر می‌دهند، نکاتی هستند که اگر به آنها توجه شود، مشخص است که جنگی پیش‌رو خواهدبود.

مطالعات مفصلی در دهه ۹۰ در حوزه جنگ از دیدگاه فیلسوفان مختلف انجام دادم

نویسنده کتاب «یسبحون» با بیان اینکه نشانه‌های حمله به ایران را از سال ۱۳۹۳ احساس می‌کرد، گفت: حس می‌کردم که جنگی در پیش داریم، با وجود توافق‌هایی که صورت گرفت و بعد از آن به دلایل مختلف در انتظار جنگ بودم، این مساله را به عنوان یک نویسنده احساس می‌کردم و برای آن دلیل فلسفی و سیاسی نداشتم و به همین مناسبت تاملاتی درباره جنگ داشتم.

او با اشاره به مطالعاتی که در حوزه جنگ انجام داده است، توضیح داد: مطالعات مفصلی در دهه ۹۰ در حوزه جنگ از دیدگاه فیلسوفان مختلف انجام دادم. دیدم هراکلیتوس(از فیلسوفان پیشاسقراطی است) نکاتی را در این‌باره بیان کرده است، همچنین افلاطون( فیلسوف یونان باستان، شاگرد سقراط) نکاتی گفته است، می‌توان گفت همه فیلسوفانی که در غرب زیستند نکاتی درباره جنگ دارند.

من شخصا انسان پساجنگی هستم

اکبری‌دیزگاه در توضیح مواجهات نویسنده در زمانه جنگ و تاثیر آن بر روند فکری او توضیح داد: در روزهای جنگ نکاتی بروز می‌کند، انسان مواجهاتی با مسائل دارد، نکاتی می‌نویسد، یادداشت بر می‎‌دارد و روایتی می‌نوسد.

به گفته نویسنده کتاب «بیروط»، مولفان مواجه‌ای هم بعد از جنگ با این مساله دارند، او ادامه داد: معتقدم رمان و روایت ژانرِ پساجنگی هستند و نویسنده در این موقع مانند جغد مینِروا( نزد رومیان نماد الهه خرد و حکمت است) بر خرابه‌ها می‌ماند. جغد مینروا آنقدر منتظر می‌ماند تا رخداد و اتفاق تمام شود و بعد بالا سر اتفاق بایستد و آن را روایت کند واکنش نشان بدهند.

او ادامه داد: ژانرهای ادبی دیگر می‌توانند قبل از جنگ آن را پیش‌بینی کنند، من شخصا انسان پساجنگی هستم. نکات را جمع می‌کنم نه اینکه در زمان جنگ و قبل از آن فعالیت نکنم، بلکه فعالیت‌هایم را بر آن اساس تنظیم می‌کنم، اما اتفاق اصلی می‌ماند تا بعد از نقطه پایان جنگ. در آن زمان شروع به جمع‌آوری یادداشت‌هایم می‌کنم.

داستان کوتاه و نمایش‌نامه مبتنی بر تخیل هستند

اکبری‌دیزگاه با اشاره به اینکه بعد از جنگ ۱۲ روزه دو رمان کوتاه، سه روایت و رمان «رَما» را نوشته است، ادامه داد: در روز نهم اسفند روی رمانی کار می‌کردم که سال‌ها پیش ویراست اول آن را نوشته بودم، رمان را بازنویسی می‌کردم و وقتی که جنگ شروع شد آن را کنار گذاشتم و هنوز هم به آن بازنگشتم.

ادبیات مستند مانند خاطره‌نگاری، وقایع‌نگاری و مستندنگاری، تک‌نگاری، متکی بر اتفاق و رخدادی است که به وقوع پیوسته و رخ داده است

نویسنده کتاب «برکت» با بیان اینکه با شروع جنگ ۴۰ روزه وقایع‌نگاری یک کتاب را شروع کرده است، افزود: چهار روایت درباره جنگ ۴۰ روزه نوشتم، فکر می‌کنم هنوز هم تمام نشده است و تک‌نگاری مستقل درباره میناب نوشتم و امیدوارم آن را تا دو هفته دیگر به ناشر بدهم، همچنین مستندنگاری مفصلی درباره رهبر شهید انقلاب تالیف خواهم کرد.

او با تاکید بر اینکه رمان «رَما» در سبک وقایع‌نگاری نوشته شده است، گفت: وقایع نگاری به نوعی در ژانر ادبیات مستند است. اگر ادبیات را به دو بخش مستند و تخیلی تقسیم‌بندی کنیم، داستان کوتاه و نمایش‌نامه مبتنی بر تخیل هستند. ادبیات مستند مانند خاطره‌نگاری، وقایع‌نگاری و مستندنگاری، تک‌نگاری، متکی بر اتفاق و رخدادی است که به وقوع پیوسته و رخ داده است، بنابراین «رَما» را در ژانر وقایع‌نگاری مستند قرار می‌دهیم.

رمان و روایت، ژانرِ پساجنگی هستند جلد کتاب «رَما»

«رَما» به نوعی ستایش زندگی است

ما با شجاعانه زیستن، با اشتیاق زیستن، زندگی کردن و دوست داشتنِ یکدیگر، از ایران دفاع می‌کنیم

او با بیان اینکه در روایت‌های «رَما» بنیاد جنگ و دفاع را روی زندگی قرار داده است، افزود: انسان ایرانی زمانی می‌تواند از خود دفاع کند که حواسش به زندگی باشد و به زندگی مضاعف توجه کند. ما با شجاعانه زیستن، با اشتیاق زیستن، زندگی کردن و دوست داشتنِ یکدیگر، از ایران دفاع می‌کنیم، این اصلی‌ترین عنصر رمان است و این روایت به نوعی ستایش زندگی است.

کتاب «رَما» مبتنی بر روایت خانوادگی است

اکبری‌دیزگاه اصلی‌ترین حربه دشمن را تعطیل کردن زندگی مردم با تحریم و تهدید عنوان کرد و افزود: به نوعی با ایجاد تفرقه و در آخر هم با ریختن بمب و جنگنده می‌خواهند زندگی را از انسان بگیرند، در حالی که اگر می‌خواهیم مقابل دشمن قرار بگیریم باید به زندگی مضاعف روی بیاوریم. اگر هشت ساعت کار می‌‎کردیم، باید ۱۲ ساعت کار کنیم. در این روایت روی این اصل کار می‌کنم که زندگی کردن است که ما را در برابر دشمن نجات می‌دهد.

نویسنده کتاب «رَما» آن را مبتنی بر روایت خانوادگی دانست و توضیح داد: در این روایت پسرم، دخترم و مادرم، خواهر و برادرانم حضور دارند، زندگی خانوادگی من در این کتاب نمود پیدا کرده است. فکر می‌کنم زندگی هم همینگونه در کتاب به تصویر کشیده شده است، بعد داستان وارد شهر می‌شود و بعد به درباره کشور صحبت می‌شود.