با افزایش نگرانیها درباره امنیت غذایی، سلامت جامعه و حفظ منابع طبیعی، توجه پژوهشگران به منابع غذایی جدید و پایدار بیش از گذشته جلب شده است. در این میان، جلبکهای دریایی به دلیل ارزش تغذیهای بالا و کاربردهای متنوع، به یکی از موضوعات مورد توجه در حوزه علوم غذایی تبدیل شدهاند.
استفاده از منابع طبیعی نوین میتواند علاوه بر تأمین نیازهای غذایی، به تولید محصولات سالمتر و توسعه کشاورزی پایدار نیز کمک کند. جلبکهای دریایی از جمله منابعی هستند که در سالهای اخیر جایگاه ویژهای در پژوهشهای مرتبط با غذا و سلامت پیدا کردهاند.
جلبکهای دریایی؛ منبعی غنی از ترکیبات مفید برای تغذیه
دکتر مریم محمودزاده، استادیار علوم و صنایع غذایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز درباره افزایش توجه به جلبکهای دریایی در سالهای اخیر اظهار کرد: افزایش جمعیت، محدودیت منابع غذایی و گرایش روزافزون به مصرف محصولات سالمتر باعث شده است پژوهشگران و صنایع غذایی به دنبال منابع طبیعی جدید باشند. جلبکهای دریایی به دلیل ارزش تغذیهای بالا و قابلیت تولید پایدار، یکی از گزینههای مورد توجه در این زمینه به شمار میروند.
وی درباره تأثیر جلبکهای دریایی بر سلامت انسان افزود: این جلبکها سرشار از ترکیبات مفیدی مانند اسیدهای چرب غیراشباع، پروتئینها، پلیساکاریدها و آنتیاکسیدانها هستند که میتوانند به ارتقای کیفیت تغذیه و بهبود سلامت کمک کنند. استفاده از این ترکیبات در محصولات غذایی، ارزش تغذیهای آنها را نیز افزایش میدهد.
وی ادامه داد: امروزه در بسیاری از کشورها از ترکیبات استخراجشده از جلبکهای دریایی در تولید مواد غذایی، مکملهای تغذیهای و محصولات سلامتمحور استفاده میشود و پیشبینی میشود با توسعه فناوریهای مرتبط، کاربرد آنها بیش از پیش گسترش یابد.
جلبکهای دریایی میتوانند در تأمین غذای آینده نقش کلیدی داشته باشند
در ادامه دکتر هدایت حسینی، استادیار علوم و صنایع غذایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفتوگو با ایسنا درباره ظرفیت جلبکهای دریایی برای تأمین نیازهای غذایی آینده گفت: جلبکهای دریایی به دلیل رشد سریع، نیاز کم به منابع و قابلیت تولید ترکیبات ارزشمند، میتوانند یکی از منابع مهم برای تولید غذاهای پایدار در آینده باشند و در تأمین بخشی از نیازهای غذایی جمعیت رو به رشد جهان نقشآفرینی کنند.
وی درباره مهمترین کاربردهای این منابع اضافه کرد: کاربرد جلبکهای دریایی تنها به تولید مواد غذایی محدود نمیشود. این منابع در تولید افزودنیهای غذایی، مکملهای تغذیهای و همچنین در بخش کشاورزی برای تولید کودهای زیستی، محرکهای رشد گیاه و برخی آفتکشهای زیستی نیز مورد استفاده قرار میگیرند.
وی خاطرنشان کرد: توجه پژوهشگران به این حوزه به دلیل ظرفیت بالای جلبکهای دریایی در تولید محصولات سالم، کاهش وابستگی به منابع محدود و کمک به توسعه پایدار در صنایع غذایی و کشاورزی است.
پژوهش جدید ابعاد تازهای از کاربرد جلبکهای دریایی را آشکار کرد
در همین راستا، براساس نتایج مطالعه مروری دکتر محمودزاده و دکتر حسینی در دانشگاه علوم پزشکی تبریز؛ جلبکهای دریایی منبعی غنی و پایدار از ترکیبات زیستفعال هستند که میتوانند نقش مهمی در صنایع غذایی و کشاورزی ایفا کنند. این پژوهشگران در این مطالعه به بررسی مهمترین ترکیبات زیستمولکولی موجود در جلبکهای دریایی و کاربردهای آنها در بخشهای مختلف پرداختهاند.
یافتههای این پژوهش نشان میدهد جلبکهای دریایی حاوی ترکیبات ارزشمندی از جمله اسیدهای چرب غیراشباع چندگانه، پروتئینها، پلیساکاریدها و پلیفنولها هستند. این ترکیبات میتوانند علاوه بر افزایش ارزش غذایی محصولات، در بهبود ویژگیهای سلامتمحور مواد غذایی نیز مؤثر باشند.
نتایج این مطالعه همچنین نشان داد ظرفیت جلبکهای دریایی به صنایع غذایی محدود نمیشود و استفاده از آنها در بخش کشاورزی نیز بهعنوان محرک زیستی، کود زیستی و آفتکش زیستی مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهشگران معتقدند بهرهگیری از این منابع طبیعی میتواند در آینده نقش مهمی در توسعه تولید پایدار، ارتقای کیفیت محصولات غذایی و کشاورزی و پاسخگویی به نیازهای رو به افزایش جوامع ایفا کند.