صاحب‌خبر - گروه سیاسی- فهیمه جهازیان: حاشیه‌های رواق کشوردوست و تحصن در نزدیکی بیت رهبری، تلاش برای برگزاری تجمع‌های اعتراضی مقابل مجلس و در نهایت انتقادهای صریح محمدباقر قالیباف از «سوپرانقلابی‌ها»؛ مجموعه اتفاقات روزهای اخیر است که تصویری روشن از شکاف‌های درونی جریان اصولگرایی ارائه می‌دهد. شکافی که حالا دیگر محدود به جلسات و محافل سیاسی نیست و اکنون به خیابان و عرصه عمومی کشیده شده است.
در حالی که کشور در هفته های اخیر با تحولات مهمی در حوزه سیاست خارجی و بحث‌های مرتبط با مذاکرات مواجه بوده، جریانی تندرو تلاش کرده‌اند مخالفت خود با هرگونه مذاکره یا توافق احتمالی با آمریکا را از طریق تجمع‌ها و تحصن‌های خیابانی به نمایش بگذارند. در این میان، اتفاقات خیابان کشور‌دوست خبر ساز شده است و تحصن‌کنندگان با تلاش کردند در روند مذاکرات اختلال ایجاد کنند.
تحصن در کشور‌دوست
روز گذشته خبری در شبکه­های اجتماعی منتشر شد مبنی بر تعطیلی رواق کشوردوست. در خبر ها آمده بود این رواق به دلیل حضور ساختار شکنانه‌ جمعی از کفن‌پوشان تعطیل شد.
گفته شده است که گروهی روز عاشورا از مشهد به تهران رسیدند، تحت عنوان «خون خواهی از رهبر شهید»، ضمن جلوگیری از برگزاری مراسم روزانه رواق و حضور عموم مردم عزادار رهبر شهید و با سردادن شعارهای تند علیه مسئولان، باعث بر هم خوردن فضای حضور عموم مردم شدند. به همین دلیل، برگزارکنندگان این مراسم تصمیم به تعطیلی رواق گرفتند.
یکی از برگزارکنندگان مراسم رواق کشوردوست در خصوص این واقعه در شبکه مجازی نوشته است که «تحصن سه‌روزه، رواق را از کارکرد اصلی خود خارج کرد. مکانی که محل دعا، توسل و عزاداری بود، به محل استقرار و اقامت شبانه، پذیرایی و استقرار تجهیزات مورد نیاز متحصنان تبدیل شد. شب‌ها همان‌جا می‌ماندند و استقرار طولانی‌مدت آنان، فضای رواق را از روال طبیعی خود خارج کرد؛ به‌گونه‌ای که برگزاری برنامه‌های ثابت رواق، از جمله نماز جماعت و مراسم‌های روزانه، با اختلال مواجه شد.  هرچقدر با خواهش، درخواست و میانجی‌گری از آنها خواسته شد که حرمت این مکان حفظ شود و به تحصن پایان دهند، نتیجه‌ای حاصل نشد.
در نهایت، برای جلوگیری از گسترش حاشیه‌ها و صیانت از حرمت مکانی که به نام رهبر شهید انقلاب، پناهگاه و مأمن عاشقان ایشان شده بود، تصمیم گرفته شد که رواق کشوردوست جمع شود و فعالیت آن متوقف گردد.»
تحصن اخیر در خیابان کشور‌دوست را نمی‌توان صرفاً یک تجمع اعتراضی معمولی دانست. اهمیت این رویداد بیش از هر چیز به پیام سیاسی آن بازمی‌گردد. تجمع‌کنندگان با طرح شعارها و مطالباتی در مخالفت با مذاکره و توافق با آمریکا، تلاش داشتند جو متشنجی بر علیه تیم مذاکره کننده به وجود آورند. از نگاه این تحصن‌کنندگان، هرگونه عقب‌نشینی در برابر آمریکا یا توافقی که به زعم آنان منافع ملی را تأمین نکند، اقدامی نادرست است و باید در برابر آن ایستادگی کرد.
در عین حال که مخالفت با سیاست‌های دولت یا نهادهای تصمیم‌گیر، حق گروه‌های سیاسی است، اما تبدیل این اختلاف‌نظرها به تجمع‌ها و فشارهای خیابانی نمی‌تواند جایگزین سازوکارهای رسمی تصمیم‌گیری شود. سیاست خارجی از جمله حوزه‌هایی است که تصمیمات آن در چارچوب نهادهای قانونی اتخاذ می‌شود و تلاش برای تأثیرگذاری بر آن از طریق فشارهای میدانی، می‌تواند به تشدید تنش‌های سیاسی منجر شود.
از تحصن در کشوردوست تا تحصن در مقابل مجلس
تحصن خیابان کشوردوست در حالی خبرساز شد که پیش از آن نیز برخی جریان‌های مخالف مذاکرات تلاش کرده بودند تجمع‌هایی را در مقابل مجلس شورای اسلامی برگزار کنند. این تحرکات به ظاهر در راستای تلاش برای بازگشایی مجلس بود اما در واقع با هدف اعمال فشار بر مذاکرات و روابط با آمریکا بود.
با این حال، آن‌گونه که گزارش‌ها نشان می‌دهد، برنامه ادامه این تحصن‌ها و تجمع‌ها با موانعی روبه‌رو شد و در نهایت تجمع مقابل مجلس نیز به سرانجام مورد انتظار برگزارکنندگان نرسید. همین مسئله نشانه‌ای از عدم همراهی بخش‌هایی از حاکمیت و حتی جریان اصولگرا با این نوع تندروی ها تلقی شد.
در واقع، اگرچه مخالفت با مذاکره یا توافق احتمالی با آمریکا در میان برخی طیف‌های اصولگرا طرفدارانی دارد، اما به نظر می‌رسد همه نیروهای این جریان درباره شیوه بیان این مخالفت و تبدیل آن به تحصن و تجمع خیابانی اتفاق نظر ندارند.
حمله قالیباف به «سوپرانقلابی‌ها»
در میانه رخدادهای خیابان کشوردوست و تهدید افراطیون به تحصن در مقابل مجلس، اظهارات  محمدباقر قالیباف بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفت. رئیس مجلس در سخنانی صریح، بار دیگر به انتقاد از آنچه «سوپرانقلابی‌ها» می‌نامد پرداخت و تأکید کرد که نباید هر سخن و موضعی را به نام انقلابی‌گری مطرح کرد.
قالیباف با اشاره به برخی رفتارها و مواضع افراطی گفت: «بنا نیست هر حرف نپخته‌ای را بزنیم و اسمش را انقلابی‌گری بگذاریم.» او همچنین در بخش دیگری از سخنانش خطاب به منتقدان تندرو تأکید کرد کسانی که به گفته او «هیچ غلطی برای انقلاب نکرده‌اند» حق ندارند به نام انقلاب سخن بگویند و برای دیگران تعیین تکلیف کنند.
وی تاکید کرده بود که بنا نیست ما تنبلی کنیم، دهانمان را باز کنیم، هر حرف نپخته‌ای را به زبان بیاوریم و اسم خودمان را بگذاریم انقلابی. به قول حضرت آقا، سوپرانقلابی. بعضی‌ها را نگاه می‌کنیم، هر چه نگاه می‌اندازیم که چه کرده؟ هیچ نکرده. ولی از همه هم طلبکار است. هر کسی هم که یک دیکته‌ای نوشته، ممکن است غلطی هم نوشته، ایراد می‌گیرد که «آقا چرا یک غلط داری؟». خب، تو که هیچ غلطی نکرده‌ای و عمر خودت را تباه کرده‌ای! حداقل تو حق نداری به اسم انقلاب حرف بزنی.
هرچند رئیس مجلس از فرد یا گروه خاصی نام نبرد، اما همزمانی این اظهارات با حاشیه‌های تحصن‌های اخیر باعث شد بسیاری از ناظران، مخاطب اصلی سخنان او را همان تندروهایی بدانند که در هفته‌ها و ماه‌های گذشته با تجمع‌ها و مواضع تند علیه مذاکرات و توافق احتمالی با آمریکا شناخته شده‌اند.
اختلافی فراتر از یک دعوای سیاسی
اهمیت سخنان قالیباف در این است که این انتقادها از سوی یکی از مهم‌ترین چهره‌های جریان اصولگرا مطرح شده است. به همین دلیل، نمی‌توان آن را صرفاً بخشی از رقابت‌های مرسوم میان جناح‌های سیاسی کشور دانست.  آنچه امروز در جریان اصولگرایی مشاهده می‌شود، اختلافی عمیق‌تر بر سر شیوه سیاست‌ورزی است.
از یک سو طیف‌هایی قرار دارند که بر عمل‌گرایی، استفاده از ظرفیت نهادهای رسمی و مدیریت واقع‌بینانه مسائل کشور تأکید می‌کنند. در سوی دیگر، گروه‌هایی قرار دارند که معتقدند باید با مواضع رادیکال‌تر و فشار سیاسی بیشتر، مسیر تصمیم‌گیری را تحت تأثیر قرار داد.
ماجرای خیابان کشور‌دوست و واکنش قالیباف را می‌توان نمادی از همین اختلاف دانست. اختلافی که دیگر صرفاً در جلسات داخلی یا رسانه‌های سیاسی مطرح نمی‌شود، بلکه در سطح جامعه و در قالب تجمع‌ها، تحصن‌ها و موضع‌گیری‌های علنی خود را نشان می‌دهد.
هزینه‌های تندروی برای کشور
مسلما تجربه سال‌های گذشته نشان داده که سیاست‌ورزی مبتنی بر هیجان و فشار خیابانی، نه تنها کمکی به حل مشکلات کشور نمی‌کند، بلکه می‌تواند بر پیچیدگی مسائل نیز بیفزاید. اگر چه مخالفت با یک سیاست یا تصمیم مشخص حق هر جریان سیاسی است، اما زمانی که این مخالفت به انحصارطلبی و تلاش برای حذف دیدگاه‌های دیگر تبدیل شود، نتیجه آن چیزی جز افزایش شکاف‌های سیاسی و اجتماعی بر مردم نخواهد بود.
در همین چارچوب، بسیاری از تحلیلگران معتقدند که سخنان قالیباف را باید تلاشی برای مرزبندی میان انقلابی‌گری و تندروی دانست؛ تلاشی که نشان می‌دهد حتی در درون اردوگاه اصولگرایی نیز نگرانی‌هایی نسبت به پیامدهای رفتارهای افراطی وجود دارد.
شاید مهم‌ترین پیام تحولات اخیر این باشد که انتقاد از تندروها دیگر فقط از سوی رقبای سیاسی اصولگرایان مطرح نمی‌شود. امروز بخشی از این انتقادها از درون خود جریان اصولگرا شنیده می‌شود.
از تحصن خیابان کشور دوست و تلاش برای سازماندهی تجمع‌های اعتراضی گرفته تا لغو تحصن مقابل مجلس و در نهایت اظهارات تند رئیس مجلس، همه این رخدادها نشانه‌هایی از اختلافی هستند که روزبه‌روز آشکارتر می‌شود. یا به روایت دیگر اصولگرایان نیز از دست افراطیون جان به لب شده اند.
تعطیلی رواق رفیق‌دوست به دلیل سماجت متحصنین را می‌توان فراتر از یک تجمع اعتراضی ارزیابی کرد؛ رویدادی که بار دیگر پرده از شکاف‌های درون اردوگاه اصولگرایی برداشت و نشان داد صدای انتقاد از تندروی، این بار از درون خانه اصولگرایان بلند شده است.
 ∎​