اسماعیل امینی در گفتوگو با خبرنگار کتاب ایرنا، با اشاره به تفکر اشتباهی که درباره ماورایی بودن شعر وجود دارد، اظهار کرد: از قدیم درباره شعر تفکر اشتباهی وجود داشت و انسانها خیال میکردند که شعر ماورایی است، ارادی نیست و به شاعر الهام میشود، اما چنین چیزی حقیقت ندارد.
نویسنده مجموعه شعر «عشق و مدرسه» افزود: شعر مانند باقی هنرها است؛ در موسیقی هم آهنگساز بر اساس اصول و در چند بخش آهنگ را میسازد. نقاش طراحی میکند، مجسمهساز پیکر را میتراشد و شعر هم ارادی است و غیرارادی نیست.
شاعر باید کار خود را انجام بدهد
امینی درباره شاعرانی که در مقاطع تاریخی آثار تاثیرگذار ساختند، گفت: در روزگار جنگ ایران با عراق، زمانی که توانستیم محاصره آبادان را بشکنیم، روزهای حساسی برای مردم رقم خورد؛ زیرا محاصره آبادان به بغضی در گلوی مردم تبدیل شده بود. مرحوم حمید سبزواری «این پیروزی خجسته باد؛ این پیروزی! خجسته باد/ این مبارک بهار؛ به باغبان خجسته باد!» را ساخت.
نویسنده کتاب «کارگاه شعر» ادامه داد: شعر مرحوم سبزواری، با صدای محمد گلریز خوانده شد، تاثیر این تصنیف بر مردم زمانی که از مساجد پخش میشد، حیرتانگیز بود. این آثار بر جامعه تاثیر میگذارند. برای مثال بیش از ۸۰ سال است که از سرودن «ای ایران» میگذرد، این شعر در زمان جنگ جهانی دوم سروده شده است؛ هر زمان این سرود را بخوانند، این سرود هر زمانی هر جایی پخش شود، ایرانیان به پا میایستند.
شاهکارهای شعر فارسی با اقبال مواجه نشدند
امینی با اشاره به اینکه هر شعر و سرودی روی جامعه اثر میگذارد، گفت: برخی از اشعار اقبال پیدا میکنند و برخی مورد توجه محدودتری قرار میگیرند اما در هر صورت شاعر باید کار خود را انجام بدهد. اینکه به شعر توجه میشود یا نه به دلیل کیفیت شعر نیست، بلکه نکات مختلفی روی این مساله تاثیر میگذارد. فرض کنید یکی از دلایل، عرضه خوب شعر است. برخی از اشعار با موسیقی خوب و توسط خواننده خوب عرضه شدهاند، همچنین زمان عرضه هم مهم است.
این شاعر افزود: نمیتوان با این دلیل که شعر خیلی اقبال پیدا نکرده است، بگوییم شعر خوبی نیست، شاهکارهای شعر فارسی با اقبال مواجه نشدند، اما کسی تردید ندارد که آنها شاهکارهای شعر فارسی هستند.
امینی با تاکید بر اینکه مخاطب شعر از سطوح مختلف سواد ادبی هستند، توضیح داد: شعرهای ساده سعدی، حافظ و مولوی با همراهی موسیقی به خوبی عرضه و شناخته شدهاند اما اشعار سنگینتر این شاعران عرضه عمومی نشدند، ناشناخته ماندهاند؛ فقط اهالی ادبیات آنها را میخوانند اینها طبیعی است و اشکالی هم ندارد.
شاید مجموعهای از شعرهایی را که در جنگ سرودم، منتشر کنم
امینی درباره زمان درست پرداختن شاعر به اتفاقی مانند جنگ توضیح داد: احوال انسانها متفاوت است، یکی در زمان وقوع یک اتفاق واکنش نشان میدهد و دیگری بعد از اینکه مدت زمانی گذشت میتواند عکسالعمل نشان بدهد. من در روزهای جنگ تعداد قابل توجهی شعر سرودم، بخشی از آنها را که ضروری میدانستم، منتشر کردم و بیشتر آنها را منتشر نکردم. به نظرم لازم نبود در آن زمان منتشر شوند.
او با تاکید بر اینکه شعرهای سروده شده، قبل از چاپ نیاز به بازنگری دارند، افزود: شعرهای قابل توجهی سرودم و در حال تجدیدنظر در آنها هستم، شاید این مجموعه را منتشر کنم.
نویسنده کتاب «جلسه طنز» درباره تاثیرگذاری شعر بر مخاطب توضیح داد: معتقدم اگر شعر بتواند کاری کند، حتی برای پنج نفر، یعنی حتی اگر پنج نفر بعد از خواندن شعر احساس کنند، تنها نیستند، مسئولیت خود را به جا آورده است، اشعار تاثیرگذار در جامعه، در جایگاه دیگری هستند.