خبرگزاری تسنیم ـ عباس نورزائی، کارشناس پژوهشی بنیاد ایران‌شناسی و فعال سیاسی و اجتماعی| واقعه عاشورا را نباید تنها یک رخداد تاریخی متعلق به سال 61 هجری دانست. عاشورا یک مکتب و یک الگوی ماندگار برای سنجش ایمان، بصیرت و استقامت انسان‌ها در همه‌ی دوران‌هاست. بسیاری از تحلیل‌ها درباره‌ی واقعه کربلا بر این پرسش متمرکز است که چرا مردم کوفه با وجود شناخت حقانیت امام حسین(ع)، او را یاری نکردند؛ اما برای پاسخ به این پرسش، باید ابتدا عظمت و سنگینی آزمونی را که آنان با آن روبه‌رو بودند، درک کرد.

حکومت یزید برای مقابله با نهضت امام حسین(ع) از همه‌ی ابزارهای قدرت بهره گرفت. تهدید به قتل و مجازات، تطمیع با پول، فرمانداری و مقام، صدور امان‌نامه، خریدن افراد اثرگذار، ایجاد رعب و وحشت در جامعه، بستن آب بر اهل‌بیت(ع)، تبلیغات گسترده و تحریف حقیقت از جمله این ابزارها بود. دستگاه اموی حتی با سوءاستفاده از مفاهیم دینی، این دروغ بزرگ را ترویج می‌کرد که امام حسین(ع) بر «امام زمان» خود خروج کرده است. در کنار این اقدامات، فضای لهو و لعب، مجالس شرب خمر و عادی‌سازی فساد نیز به ابزاری برای دور کردن جامعه از حقیقت تبدیل شده بود.

‌‌همراهی با امام حسین(ع) صرفاً یک تصمیم سیاسی نبود؛ بلکه انتخابی بود که می‌توانست به قیمت جان، مال، خانواده و آینده ظاهری انسان تمام شود. از این رو، طبیعی است که تنها گروهی اندک اما خالص و استوار در کنار امام باقی بمانند. این واقعیت نشان می‌دهد که یاری حق در روزهای سخت، نیازمند ایمانی عمیق، بصیرتی روشن و اراده‌ای پولادین است.

البته فهم دشواری شرایط مردم کوفه به معنای تبرئه‌ی آنان نیست. آنان نامه نوشتند، دعوت کردند و حجت را بر خود تمام ساختند، اما بسیاری در لحظه‌ی آزمون عقب نشستند. مشکل اصلی این نبود که حق را نمی‌شناختند؛ مشکل آن بود که حاضر نبودند هزینه ایستادن در کنار حق را بپردازند. تاریخ نیز بارها نشان داده است که شکست جبهه‌ی حق، بیش از آنکه محصول قدرت دشمنان باشد، نتیجه‌ی سکوت، تردید و عقب‌نشینی کسانی است که حقیقت را می‌شناسند اما در لحظه امتحان استقامت نمی‌کنند.

‌عاشورا یک صحنه‌ای است که دائماً در تاریخ تکرار می‌شود. شکل ابزارها تغییر می‌کند، اما ماهیت آزمون‌ها ثابت می‌ماند. اگر روزی شمشیر و نیزه ابزار فشار بود، امروز ممکن است رسانه، جنگ روانی، تحریم شخصیت، تخریب افکار عمومی یا تطمیع اقتصادی جای آن را بگیرد. اگر روزی کیسه‌های زر و وعده‌ی گندم ری افراد را از مسیر حق منحرف می‌کرد، امروز منافع شخصی، جایگاه اجتماعی و فرصت‌های سیاسی می‌تواند همان نقش را ایفا کند.

پیام جاودانه عاشورا این است که حق همیشه آشکار و بی‌هزینه نیست. ارزش ایمان زمانی نمایان می‌شود که انسان میان حقیقت و منفعت، میان تکلیف و آسایش، و میان شجاعت و ترس قرار گیرد. یاران امام حسین(ع) کسانی بودند که در چنین میدان دشواری، حق را بر جان و مال خود مقدم دانستند و به همین دلیل نام آنان در تاریخ ماندگار شد.

عاشورا فرصتی برای بازخوانی همین حقیقت است؛ اینکه هر نسلی باید خود را در آینه‌ی کربلا ببیند و از خویش بپرسد: اگر در آن روزگار بودم، در کدام صف قرار می‌گرفتم؟ و مهم‌تر از آن، امروز در برابر آزمون‌های زمان خود چه موضعی دارم؟ زیرا عاشورا پایان نیافته است؛ تنها چهره‌ها، ابزارها و میدان‌های آن تغییر کرده‌اند.

انتهای پیام/