شناسهٔ خبر: 78706902 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه اعتماد | لینک خبر

از هسته‌اي تا فوتبال لزوم بازانديشي سياسي

علي آهنگر

صاحب‌خبر -

مردود اعلام ‌شدن گل تيم ملي ايران در برابر مصر حيرت و خشم جهانيان را برانگيخت. در اين مسابقه در مرحله گروهي جام‌جهاني ۲۰۲۶ كه در شهر سياتل امريكا در صبح روز شنبه ۶ تيرماه ۱۴۰۵ برگزار شد، در ناباوري تمام گل ايران در وقت اضافه پذيرفته نشد. گلي كه در ثانيه‌هاي نخستين داور لهستاني آن را پذيرفته بود، اما به وي‌اي‌آر فراخوانده شد تا نتيجه ديگري از او خواسته شود. ريكاردو كوارشما، بازيكن سابق و پرآوازه پرتغال با حيرت تمام گفت: «من نمي‌فهمم چگونه داور و var مي‌توانند به لحظه‌اي به اين مهمي نگاه كنند و همچنان به تصميمي برسند كه از سوي ميليون‌ها نفر كه همان صحنه را ديده‌اند زير سوال برود؟» اين بازيكن پيشين بارسلونا، اينترميلان و چلسي افزود: «ايران از سوي مصر حذف نشد، بلكه با صفحه var حذف شد.»  روي كين، اسطوره ۵۴ ساله منچستريونايتد، صاحب‌نظر فوتبال، بازيكن سابق و مربي ايرلندي در برابر اين حق‌كشي سكوت نكرد و فرياد برآورد: «نمي‌خواهم كسي به من بگويد var فوتبال را بهتر مي‌كند. اگر اين استاندارد جهاني است، ما به دردسر افتاده‌ايم. يكي بايد اين مساله را توضيح دهد كه چرا و چگونه اين تصميم گرفته شد؟! اگر var نتواند عدالت را در لحظه‌هاي حساس برقرار كند، پس در انجام تنها وظيفه‌اش شكست خورده است‌.» وين روني، مهاجم و ركورددار گلزني منچستر يونايتد در بهترين زمان‌هاي اوج و شهرت جهاني اين تيم لب به انتقاد گشود و گفت: «گل ايران نبايد مردود اعلام مي‌شد. از آنچه من ديده‌ام اين يك تصميم فوق‌العاده سختگيرانه بود. اين لحظه‌اي است كه يك مسابقه را تغيير مي‌دهد. var كه براي اصلاح اشتباهات آشكار داور و عادلانه‌تر كردن فوتبال به ميدان آمد، اما در اين جام جهاني برعكس عمل كرد.» نظرات اين كاركشتگان صحنه‌هاي جهاني فوتبال با گفته‌هاي مهدي طارمي، كاپيتان ارزنده تيم ملي فوتبال ايران تكميل مي‌شود. او در اين باره گفت: «فيفا و امريكا مي‌خواهند ايران حذف شود.» مهاجم تيم ملي ايران، پس از بازي مقابل مصر، به ‌شدت از جياني اينفانتينو، رييس فيفا انتقاد كرد و افزود: «نه فيفا و نه امريكا هيچ كاري براي رسيدگي به مشكلات پيش روي تيم ايران در طول مسابقات انجام نداده‌اند.».

در نهايت چنانكه آمار فيفا نشان مي‌دهد، در مرحله گروهي، ايران با مردود شدن ۲ گل ۳ امتيازي در مجموع ۶ امتياز، در بين ۴۸ تيم شركت‌كننده بيشترين ضربه را ديده است. 
آنچه در اينجا بايد مورد توجه قرار بگيرد، اين است كه چنين تصميم‌هاي نمي‌تواند اتفاقي باشد. كافي است به چگونگي آفسايد اعلام شدن بازيكنان توجه كنيم. سايه‌اي از گوشه اندام يك بازيكن و بند كفش بازيكني ديگر در نقطه‌اي خاص، آفسايد اعلام مي‌شود. اين تصميم فيفا و رييس ايتاليايي آن جياني اينفانتينو، بي‌درنگ آدمي را به ياد رافائل گروسي، مديركل آژانس بين‌المللي انرزي اتمي مي‌اندازد. او در خردادماه ۱۴۰۴ در نشست شوراي حكام آژانس، آشكارا گزارشي غيرواقعي و بي‌پروا داد كه زمينه حمله امريكا و اسراييل در جنگ ۱۲ روزه عليه ايران را فراهم كرد.
اين مرد آرژانتيني در جنگ ۴۰ روزه، زماني كه پرتابه‌اي ناشناس در چندصد متري تاسيسات هسته‌اي امارات فرود آمد، بارها لب به انتقاد و محكوم كردن گشود؛ اما هرگز حاضر نشد در برابر حمله‌هاي سهمگين امريكا عليه تاسيسات هسته‌اي مشغول‌به‌كار ايران كه زير نظر مستقيم آژانس فعاليت داشتند، كلمه‌ و سخني در محكوميت آن بگويد. اين دو عملكرد دو سازمان رسمي و بين‌المللي، يكي در حوزه فوتبال و ديگري در زمينه هسته‌اي آدمي را به فكر فرو مي‌برد. به نظر مي‌آيد بايد از اين دو موضوع درس گرفت و قدري در مورد سياست خارجي، تعامل‌هاي بين‌المللي و كاركرد منافع ملي بازانديشي كرد.
چنانكه سيدحسين مرعشي، دبيركل حزب كارگزاران سازندگي در اين باره اظهار مي‌دارد: «ايران بايد از اين به بعد، روابط تجاري، سياسي و فرهنگي خود را كاملا بر اساس منافع ملي‌اش تنظيم كند و در دوره جديد با اروپا، روسيه، امريكا، ژاپن و كشورهاي آسيايي و همه كشورها مراودات سياسي و تجاري خود را داشته باشد. در عرصه خارجي و در ارتباط با كشورهاي منطقه نيز بايد به سمت بازسازي كامل روابط‌مان برويم و امنيت خاورميانه با مشاركت ايران و كشورهاي منطقه تامين، طراحي و اجرا شود و هيچ دغدغه امنيتي ديگري نبايد در منطقه وجود داشته باشد. در نهايت بايد به‌ زودي سازمان‌هاي سياسي كشور را طوري بازسازي كنيم كه فشارها و توهين‌ها جاي خود را به رقابت‌هاي سياسي بدهد.» اين بازسازي و بازانديشي سياسي چه در سطح داخل و چه در سطح بين‌الملل در آن حدي ضرور مي‌نمايد كه به نظر مي‌رسد تامين حقوق و منافع ملي كشور در زمينه‌هاي مختلف در گروی  آن باشد.