به گزارش خبرگزاری تسنیم از مشهد،حجتالاسلام ناصر رفیعی همزمان با سالروز شهادت امام زینالعابدین (ع) در حرم مطهر رضوی به واکاوی راهبردهای امام چهارم درکادرسازی و احیای معارف دینی پرداخت و اظهارکرد:دوران 35 ساله امامت حضرت سجاد (ع) پس از واقعه کربلا، یکی از حساسترین مقاطع تاریخ تشیع محسوب میشود که با رسالتی عظیم همراه بود.
وی با اشاره به ضرورت زنده نگه داشتن پیام عاشورا توسط امام چهارم افزود: واقعه عاشورا در چند ساعت در سرزمین عراق به ظاهر پایان یافت، اما تداوم این نهضت نیازمند پیامرسانی بود که این وظیفه بر عهده سیدالساجدین (ع) و حضرت زینب (س) قرار گرفت.
استاد حوزه و دانشگاه تصریح کرد:ایشان در طول بیش از سه دهه، به اشکال مختلف از جمله گریههای هدفمند، مظلومیت امام حسین (ع) را فریاد زدند. هرگاه برای ایشان آب یا غذا میآوردند، با یادآوری لب تشنه و شکم گرسنه پدر بزرگوارشان، وجدان جامعه را بیدار میکردند.این رفتارها نه از روی بیتابی شخصی، بلکه یک کنش سیاسی برای رسوا کردن دستگاه اموی بود تا دنیا بفهمد، حسین بن علی (ع)، مظلومانه به شهادت رسیده است.
حجت الاسلام رفیعی در ادامه به خطبه تاریخی امام (ع) در شام اشاره کرد وگفت: حضرت در منبر دمشق با معرفی دقیق تبار خود از مکه و منا تا پیامبر (ص) و علی (ع)، تمام عوامل شناخت را به کار گرفتند. ایشان با بیان عباراتی همچون «من فرزند کسی هستم که در کربلا تشنه شهید شد»، روضهخوانی را به ابزاری برای ماندگاری عاشورا تبدیل کردند. این خطبهها در واقع بازسازی هویت شیعی در قلب دشمن بود.
نیایش ابزاری برای تبیین معارف الهی
دومین نقش کلیدی امام سجاد (ع) در دوران امامتشان، استفاده از قالب دعا و مناجات برای انتقال عمیقترین مفاهیم توحیدی و اخلاقی بود و این استاد حوزه و دانشگاه با تبیین جایگاه صحیفه سجادیه بیان کرد: امام (ع) در دورانی که امکان سخنرانی آزادانه وجود نداشت، معارف اسلامی را در قالب دعا به مردم آموزش دادند. زیارت امینالله که از معتبرترین زیارات است، یادگار ایشان در کنار قبر مخفی امیرالمؤمنین (ع) است.ابوحمزه ثمالی نقل میکند که امام چگونه در مسجد کوفه با حالی معنوی مناجات میکردند که گویا در و دیوار با ایشان همنوا میشدند. این دعاها تنها راز و نیاز نبود، بلکه یک دوره کامل عقاید و اخلاق بود.
حجت الاسلام رفیعی با نقل خاطرهای از اهمیت جهانی این آثار یادآور شد: مرحوم آیتالله العظمی مرعشی نجفی نسخهای از صحیفه سجادیه را برای طنطاوی، دانشمند الازهر مصر فرستاد. او در پاسخ نوشت کهای کاش این کتاب زودتر به دست من میرسید تا در جوانی شرحی بر آن مینوشتم.این کتاب که امام خمینی (ره) نیز در وصیتنامه خود از آن یاد کردهاند، پیوند میان خلق و خالق را به زیباترین شکل ترسیم میکند. مناجاتهای پانزدهگانه و دعای مکارمالاخلاق، گنجینههایی هستند که هر کدام برای نیازی از نیازهای بشر، از طلب باران تا حقوق متقابل افراد، راهکار ارائه میدهند.
کادرسازی هوشمندانه در خفقان اموی
وی خاطرنشان کرد: تربیت شاگرد و کادرسازی برای آینده جهان اسلام، سومین محور فعالیتهای امام چهارم بود که به شیوهای خاص، دنبال میشد؛ تربیت شاگرد گاهی به صورت عمومی و انبوه است، مانند زمان امام صادق (ع)، اما گاهی شرایط اجازه تجمع نمیدهد و باید به سمت کادرسازی رفت.امام سجاد (ع) در آن فضای خفقان، افرادی مانند ابوخالد کابلی و ابوحمزه ثمالی را تربیت کردند. ابوخالد که ابتدا در شناخت امام دچار تردید بود، با هدایت حضرت به حقانیت ایشان پی برد. امام در دیداری با او، ضمن برشمردن نام دوازده امام، بر فضیلت منتظران ظهور در عصر غیبت تاکید کردند و فرمودند کسانی که در زمان غیبت بر امامت پایبند بمانند، از مردم تمام زمانها برترند، چرا که با وجود عدم رویت امام، به او ایمان دارند.
استاد حوزه و دانشگاه در بخش دیگری از سخنان خود، به پیوند ایرانیان با امام سجاد (ع) اشاره کرد و گفت بر اساس نقل مشهور بزرگانی، چون شیخ مفید، مادر ایشان شهربانو، دختر یزدگردبود که این مایه افتخار ما ایرانیان است.البته باید توجه داشت که طبق مستندات تاریخی، ایشان در کربلا حضور نداشتند و در مدینه از دنیا رفته بودند.شناخت درست مکتب اهلبیت (ع) و پرهیز از مطالب جعلی و خرافی، وظیفهای است که امروز بر عهده ماست تا سیره واقعی این بزرگواران را درک کنیم.
پنج شاخصه کلیدی برای سنجش ایمان واقعی
این کارشناس تاریخ اسلام، به تبیین یکی از احادیث راهبردی امام سجاد (ع) درباره ویژگیهای مومن واقعی پرداخت و با قرائت حدیث «علامات المؤمن خمس»گفت: امام فرمودند مومن پنج نشانه دارد که در واقع ترازوی سنجش ادعاهای ماست. نخستین نشانه، «الورع فی الخلوه» یا همان تقوا در تنهایی است. هنر آن است که انسان وقتی هیچ ناظری جز خدا ندارد، خود را کنترل کند. دومین نشانه، «الصدقه فی القله» است؛ یعنی بخشش در زمان تنگدستی. قرآن کریم در سوره انسان (دهر) نیز به همین ویژگی خاندان پیامبر اشاره دارد که در عین نیاز، طعام خود را به مسکین و یتیم و اسیر دادند: «انما نطعمکم لوجه الله».
حجت الاسلام رفیعی بیان کرد: «الصبر عند المصیبه» یا پایداری در سختیها، سومین نشانه است. چهارمین مورد، «الصدق عند الخوف» است؛ یعنی راستگویی در جایی که بیان حقیقت ممکن است به منافع مادی یا شخصی انسان آسیب بزند و در نهایت، «الحلم عند الغضب»، یا بردباری در هنگام خشم است.این پنج ویژگی، منشور اخلاقی امام سجاد (ع) برای ساختن یک جامعه مؤمن و مقاوم است که اگر در زندگی امروز ما جاری شود، بسیاری از گرههای اجتماعی و فردی، گشوده خواهد شد.
انتهای پیام/282