به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام سید محمدباقر علوی تهرانی در بخشی از سخنرانی های خود به مناسبت دهه محرم در مسجد امیر تهران با اشاره به شناخت اپام و راه آن گفت: امام صادق فرمودند: ما هستیم که خداوند اطاعت ما را واجب کرده است. مردم راهی به جز شناخت ما ندارند؛ و در ناآگاهی نسبت به ما هیچ عذری ندارند.

یعنی اینکه بگوییم جنگ و گرانی بود و نتوانستیم به معرفت امام برسیم؛ این‌ عذرها پذیرفته نیست. پس چرا ما این حرف‌ها را که کلام معصوم است باور نمی‌کنیم؟ اگر هم باور کنیم به دنبال معرفتِ امام رفتن را به بعد موکول می‌کنیم.

وجوب معرفت‌پیدا کردن به تاریخ ائمۀ اثنی عشر

شناخت امام گاهی تاریخی است. یعنی ما باید تاریخ امام زمان خودمان را بدانیم. ما اگر تاریخ امام را بدانیم دیگر فرقه‌های ضاله‌ای به نام «زیدیه»، «اسماعیلیه»، «واقفیه» و «مدعیان دورغین مهدویت» پیدا نمی‌شوند. چون از نظر تاریخی، پیامبر به تواتر نام تک تک‌ ائمۀ دوازده‌گانه را بیان فرموده‌اند؛ که در میان آن‌ها نامی از «زید بن علی» و یا «اسماعیل بن جعفر» دیده نمی‌شود. پیدایش این فرقه‌ها و مدعیان دورغین مهدویت تنها به دلیل شیطنت دشمنان تشیع نیست؛ بلکه ناآگاهی و جهل افراد به معارف نیز مزید بر علت است.

هر ک س امام خودش را بشناسد، تقدم یا تأخرِ فرج به او زیان نمی‌رساند

علاوه بر شناخت تاریخی، شناخت کلامی و شناخت روایی هم لازم است. یکی از دغدغه‌های مردم معاصر برای ظهور این است که امام زمان چه زمانی ظهور می‌کنند؟

فضیل بن یسار می‌گوید: از امام صادق دربارۀ آیۀ «یوم ندعوا کل أناس بإمامهم» سؤال کردم. فرمودند: ای فضیل، تو امامَت را بشناس! پس هنگامی‌که امام خودت را شناختی، تقدم یا تأخر این امر برای تو هیچ زیانی ندارد. هر کس که امامش را بشناسد و پیش از قیام صاحب این امر بمیرد مانند کسی‌ست که در لشکر او بوده است. نه! بلکه مانند کسی که زیر پرچم او نشسته باشد.

فضیل نگران این مسئله بود که آیا روز قیامت من را با شما می‌خوانند؟ امام صادق هم به او فهماندند که به‌ جای اینکه نگران این مسئله باشی، برو و امام خودت را بشناس! وقتی امام خودت را شناختی دیگر تفاوتی نمی‌کند که امام چه زمانی می‌خواهند ظاهر بشوند! همین که دست تو در دست امام است برای تو کفایت می‌کند.

منفعت شناخت و پذیرشِ امامت در هنگام مرگ و عالم برزخ

امیرالمؤمنین به حارث همدانی فرمودند: هر کس بمیرد من را خواهد دید.اما هر کسی قادر نیست که بگوید ایشان امام من است! به فرض هم که بگوید. اما اگر مأموم ایشان نباشد، حضرت به ملک‌الموت می‌فرمایند که این دروغ می‌گوید؛ من امام او نیستم. پس ما باید نگران مسئلۀ امامت باشیم: کسانی که گفتند: خداوند پروردگار ماست. سپس استقامت ورزیدند. (فصلت:۳۰) واژۀ استقامت تنها در امر صعب و دشوار به‌کار می‌رود. لذا تنها، معرفت است که به‌کار ما می‌آید.

اگر امام را نشناسیم، غربال خواهیم شد

ابابصیر از امام صادق سؤال کرد: به نظر شما من قائم را درک خواهم کرد؟ امام فرمودند: ای ابا بصیر! مگر تو امام خودت را نمی‌شناسی‌؟ ابابصیر گفت: آری! شما امام من هستید؛ و دست آن حضرت را گرفت. امام فرمودند: ای ابا بصیر! چه غمی داری که شمشیر به‌کمر در سایۀ رواق قائم نباشی؟

یعنی اگر معرفت امام حاصل شد دیگر جای نگرانی نیست؛ و اگر کسی امام خودش را شناخت در خیمهٔ حضرت قائم قرار خواهد گرفت. پس معرفت امام لازم است. اما راه معرفت چگونه است؛ و از کدام مسیر باید رفت تا بتوان به معرفت امام رسید؟

من یک هشدار به شما می‌دهم: اگر این جلسات به شما عرضه شد و به دنبال شناخت امام زمان خودتان نرفتید و کوتاهی کردید، بدانید که خطر بزرگی شما را تهدید خواهد کرد! به‌طور فطری شیر پاک مادر و لقمۀ حلال پدر شما عزیزان را محب اهل‌بیت قرار داده است؛ منتها این سی درصد راه است؛ و حتما باید برای شناخت امام زمان خودتان اقدام عملی داشته باشید! چون در غیر این صورت در معرض خطر غربال قرار خواهید گرفت.

جابر جعفی از امام باقر سؤال کرد: فرج شما اهل‌بیت چه زمانی واقع خواهد شد؟ حضرت فرمودند: دور است! دور است! فرج ما واقع نخواهد شد؛ تا اینکه [همۀ شما] غربال شوید، بعد غربال شوید، سپس غربال شوید. (سه مرتبه تکرار فرمودند) تا جایی‌که خداوند و ناخالصی‌ها را از بین برده و آنچه خالص است را باقی نهد.

یعنی در دورۀ آخرالزمان آن‌قدر غربال صورت می‌گیرد تا فقط آن‌هایی باقی بمانند که به معرفت امام رسیده‌اند! پس اگر معرفت امام نباشد، غربال خواهید شد. معرفت از کجا آغاز می‌شود؟ از زیارت جامعۀ کبیره. پس حتما فهم این زیارت باشید! شروح مختلف آن را بخوانید! چون اساس وجود شما بر پایۀ شیر پاک مادر و لقمۀ حلال پدر به‌درستی بنا شده است؛ منتها نیاز دارید که به‌واسطۀ معرفت امام این بنای وجودی را تکامل ببخشید.