به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیجار، عاشورا در هر گوشه از ایران رنگ و بوی خاص خود را دارد؛ جایی نخل بر دوش می‌گیرند، جایی تعزیه می‌خوانند و جایی دیگر زنجیر و سنج و دمام، نوای سوگ حسینی را طنین‌انداز می‌کند. اما در دیار گروس، عزاداری جلوه‌ای متفاوت دارد؛ جلوه‌ای که از دل خاک برمی‌خیزد و با اشک و ایمان در هم می‌آمیزد.

بیجار، شهری که به استواری و غیرت مردمانش شناخته می‌شود، هر سال در روز عاشورا صحنه یکی از کم‌نظیرترین آیین‌های سوگواری کشور است؛ آیینی که در آن عزاداران، تن و لباس خود را به گل می‌آلایند تا اوج فروتنی، اندوه و همدردی خود را با مصیبت بزرگ کربلا به تصویر بکشند.

در این مراسم، گل تنها خاک و آب نیست؛ نماد غربت، مظلومیت، اسارت و رنج خاندان اهل‌بیت(ع) است. گویی عزاداران می‌خواهند با خاکی کردن چهره و لباس خود، بخشی از غبار نشسته بر کاروان اسرای کربلا را بر دوش بکشند و اندکی از سنگینی آن مصیبت را احساس کنند.

شکوه این آیین تنها در قدمت آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در استمرار و پویایی آن نهفته است. رسمی که نسل به نسل منتقل شده و امروز نیز با همان شور، اخلاص و اعتقاد در میان مردم بیجار زنده مانده است.

آنچه گل‌مالی بیجار را متمایز می‌کند، حضور همه اقشار جامعه است؛ پیر و جوان، کودک و نوجوان، زن و مرد، همگی در کنار هم و بدون هیچ تفاوتی، زیر پرچم سیدالشهدا(ع) گرد می‌آیند و پیام وحدت، ایمان و وفاداری به فرهنگ عاشورا را به نمایش می‌گذارند.

این آیین نشان می‌دهد که عشق به امام حسین(ع) محدود به زمان، مکان و فصل نیست؛ سرمای زمستان و گرمای تابستان هیچ‌گاه نتوانسته از شور حسینی مردم گروس بکاهد و آنان هر سال با همان اشتیاق، سنت دیرینه گل‌مالی را زنده نگه داشته‌اند.

آیینی که از دل تاریخ برخاسته است

گل‌مالی از کهن‌ترین سنت‌های مذهبی مردم بیجار به شمار می‌رود. صبح عاشورا، عزاداران با تهیه گل از خاک و آب، سر، صورت و لباس خود را به آن آغشته می‌کنند و سپس در دسته‌های عزاداری به سوگواری می‌پردازند.

این رفتار نمادین، ترجمان اندوه عمیق مردمی است که می‌خواهند با خاکسار شدن در برابر عظمت نهضت عاشورا، ارادت قلبی خود را به امام حسین(ع) و یاران وفادارش ابراز کنند.

خاکی‌ترین آیین عاشورایی ایران

گل‌مالی بیجار تنها یک رسم محلی نیست؛ هویتی فرهنگی و مذهبی است که امروز به عنوان یکی از شاخص‌ترین آیین‌های عاشورایی کشور شناخته می‌شود.

همین اهمیت سبب شد این مراسم با عنوان **«خاکی‌ترین آیین عاشورایی دنیا»** در آذرماه سال 1390 در چهارمین همایش ثبت آثار ملی، در فهرست میراث معنوی کشور به ثبت برسد؛ افتخاری که نشان‌دهنده ارزش فرهنگی، تاریخی و معنوی این سنت دیرینه است.

ثبت ملی این آیین، مسئولیت حفظ و انتقال آن به نسل‌های آینده را نیز دوچندان کرده است؛ زیرا این میراث تنها متعلق به مردم بیجار نیست، بلکه بخشی از سرمایه فرهنگی و مذهبی ایران اسلامی محسوب می‌شود.

تجلی عشق بی‌پایان به امام حسین(ع)

در روز عاشورا، خیابان‌های بیجار سرشار از صحنه‌هایی است که هر بیننده‌ای را تحت تأثیر قرار می‌دهد. عزادارانی که لباس‌هایشان با گل پوشیده شده، با چشمانی اشکبار و زمزمه نوحه‌های حسینی، تصویری از نهایت دلدادگی به سیدالشهدا(ع) خلق می‌کنند.

در این میان، کودکان نیز دوشادوش بزرگ‌ترها در مراسم حضور دارند؛ حضوری که نشان می‌دهد فرهنگ عاشورا و عشق به اهل‌بیت(ع) همچنان از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود و هیچ‌گاه رنگ فراموشی به خود نخواهد گرفت.

گل‌مالی برای مردم بیجار تنها اجرای یک سنت نیست؛ نوعی پیمان دوباره با آرمان‌های عاشورا، آزادگی، ایثار و مبارزه با ظلم است.

میراثی برای معرفی به جهان

ظرفیت فرهنگی و معنوی آیین گل‌مالی بسیار فراتر از مرزهای استان کردستان است. این مراسم می‌تواند به عنوان یکی از شاخص‌ترین جلوه‌های آیین‌های عاشورایی ایران در سطح ملی و حتی بین‌المللی معرفی شود.

تولید مستندهای حرفه‌ای، ثبت تصویری دقیق، حمایت از پژوهش‌های مردم‌شناسی، معرفی این آیین در رویدادهای فرهنگی و تقویت زیرساخت‌های گردشگری مذهبی، می‌تواند زمینه شناخت بیشتر این میراث ارزشمند را فراهم کند.

حفظ اصالت مراسم نیز اهمیت فراوانی دارد؛ زیرا آنچه گل‌مالی بیجار را ماندگار کرده، سادگی، اخلاص و دوری از هرگونه جلوه‌گری و تشریفات است

عاشورا در بیجار؛ وقتی خاک، زبان عشق می‌شود

آیین گل‌مالی بیجار، بیش از آنکه یک رسم محلی باشد، روایت زنده ایمان مردمی است که قرن‌هاست عشق به امام حسین(ع) را نه فقط در زبان، بلکه در رفتار، فرهنگ و سبک زندگی خود جاری ساخته‌اند.

هر سال با طلوع عاشورا، مردمان دیار گروس بار دیگر ثابت می‌کنند که محبت اهل‌بیت(ع) با گذر زمان کمرنگ نمی‌شود. آنان با گل بر تن و اشک بر گونه، این پیام روشن را به تاریخ مخابره می‌کنند که راه حسین(ع) همچنان زنده است و تا زمانی که چنین دل‌هایی می‌تپد، پرچم عاشورا هرگز بر زمین نخواهد ماند.

گل‌مالی بیجار، روایت مردمی است که خاک را لباس عزت می‌کنند، اشک را زبان عشق و عاشورا را مکتب همیشگی زندگی؛ آیینی که نشان می‌دهد ارادت به سیدالشهدا(ع) نه فصل می‌شناسد، نه زمان و نه مرز، بلکه تا همیشه در جان مردم این سرزمین زنده و جاری خواهد ماند.

در ادامه، گزارش میدانی خبرنگار ما از آیین باشکوه گل‌مالی عاشورای بیجار را می‌بینید؛ روایتی از خاک، اشک و ارادتی که سال‌هاست در دل مردم دیار گروس ریشه دوانده است.

.

انتهای پیام/