به گزارش ایرنا، در روزهایی که صدای نوحه از حسینیه لومان در کوچههای روستا میپیچد، رفتوآمدها بیشتر از روزهای عادی است و زنان سینیهای چای را جابهجا میکنند، عدهای مشغول آمادهسازی نذری هستند و گروهی دیگر برای هماهنگی برنامههای شبهای آینده کنار هم نشستهاند.
از بیرون، همه چیز شبیه همان تصویری است که سالها از محرم در روستاهای ایران دیده شده است؛ عزاداری، نذری، هیات و حضور پررنگ مردم به ویژه بانوان، اما برگزارکنندگان یک پویش جدید در دماوند باور دارند، این بار قرار است بخشی از این ظرفیت مردمی، کارکرد دیگری نیز پیدا کند؛ کارکردی که از تحکیم خانواده تا حمایت از خانوادههای نیازمند را در بر میگیرد.
پویش «هر حسینیه یک سنگر، یک خانواده» امسال در تعدادی از مساجد و حسینیههای شهرستان دماوند اجرا میشود و به گفته لیلا زعفرانی مشاور امور بانوان و خانواده فرمانداری دماوند، طرحی که تلاش دارد از دل مشارکت مذهبی، شبکهای از مشارکت اجتماعی ایجاد کند.
محرم؛ آیینی که هنوز مردم را دور هم جمع میکند
در روزگاری که بسیاری از روابط همسایگی کمرنگتر از گذشته شده و بخشی از ارتباطات اجتماعی به فضای مجازی منتقل شده است، هنوز مناسبتهایی وجود دارند که مردم را به شکل واقعی کنار یکدیگر مینشانند که محرم یکی از همین مناسبتهاست.
در بسیاری از روستاهای دماوند، حسینیه تنها محل برگزاری مراسم نیست و این مکانها در عمل به نقطه ملاقات اهالی، محل تصمیمگیری برای فعالیتهای جمعی و گاهی حتی محلی برای حل برخی مسایل اجتماعی تبدیل میشوند.
شاید به همین دلیل است که مجریان این پویش، به جای ایجاد یک ساختار جدید، سراغ همان ظرفیتی رفتهاند که سالها در روستاها وجود داشته است.
پویش «هر حسینیه یک سنگر، یک خانواده» برای این شهرستان با محورهای مجمع ملی جمعیت تدوین شده است
زعفرانی مشاور امور خانواده فرماندار دماوند، روز جمعه در گفتوگو با ایرنا بیان کرد: پویشهایی که امسال در حوزه جمعیت و تحکیم بنیان خانواده اجرا شد، در قالب برنامههای پیشنهادی مجمع ملی جمعیت تدوین شده است.
وی افزود: این پویش دراستای تاکیدفرماندار دماوند بر تقویت بنیان خانواده و بهرهگیری از ظرفیت بانوان در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی، پویش «هر حسینیه یک سنگر، یک خانواده» برای این شهرستان با محورهای مجمع ملی جمعیت تدوین شده است.
مشاور امور خانواده فرماندار دماوند یادآور شد: اجرای این طرح از چند مسجد و حسینیههای منتخب آغاز شده و هدف آن استفاده از ظرفیت بانوان فعال در برنامههای مذهبی برای پرداختن به موضوع خانواده است.
اجرای پویش هر حسینیه یک سنگر، یک خانواده در روستای لومان دماوند
دیگهای نذری و گفتوگو درباره مسایل خانواده
وی گفت: یکی از تفاوتهای این طرح با بسیاری از برنامههای مشابه، محل اجرای آن است که جلسات مشاوره در سالنهای رسمی یا مراکز تخصصی برگزار نمیشود؛ بلکه در همان فضاهایی شکل میگیرد که بانوان برای آمادهسازی مراسم محرم حضور دارند.
زعفرانی بیان کرد: در برخی مساجد و حسینیهها که به صورت نمونه انتخاب شدهاند، عوامل این پویش در جمع بانوانی که در فعالیتهای مختلف مانند پخت نان، تهیه غذا و آمادهسازی برنامههای مذهبی مشارکت دارند، جلسات مشاوره برگزار میکنند.
وی ادامه داد: در این نشستها، مشاوران حوزه خانواده حضور پیدا میکنند و درباره موضوعاتی همچون تحکیم بنیان خانواده، پیشگیری از طلاق، کاهش آسیبهای اجتماعی، فرزندآوری و پیشگیری از سقط جنین با بانوان گفتوگو میکنند.
اهمیت این بخش شاید در خود جلسات نباشد؛ بلکه در فضایی است که این گفتوگوها در آن شکل میگیرد که زعفرانی در این باره معتقد است: در بسیاری از روستاها، زنان پیش از آنکه عضو یک نهاد رسمی باشند، عضوی از شبکههای غیررسمی محلی هستند.
وی ادامه داد: شبکههایی که بر پایه اعتماد، آشنایی و ارتباطهای طولانیمدت شکل گرفتهاند و ما تلاش داریم از همین اعتماد برای طرح مسائل خانواده استفاده شود.
هدف فقط یک جلسه مشاوره نیست
در میانه گفتوگوهای مربوط به این طرح، یک نکته بیش از همه جلب توجه میکند؛ اینکه برگزارکنندگان بارها تاکید میکنند برنامه نباید با پایان محرم متوقف شود و زعفرانی گفت که امسال تصمیم گرفتیم تمرکز بیشتری بر مادران داشته باشیم و کنشگران خانواده را شناسایی کنیم.
او توضیح داد: برای مثال، مادری که توانایی کمک به یک خانواده نیازمند را دارد، در زمینه تهیه جهیزیه، سیسمونی یا سایر نیازهای خانوادهها مشارکت میکند.
اجرای پویش هر حسینیه یک سنگر، یک خانواده در روستای لومان دماوند
این بخش در واقع مهمترین لایه پنهان طرح است که اگر مراسم مذهبی را یک رویداد چند روزه بدانیم، تشکیل شبکهای از بانوان فعال میتواند تلاشی برای تبدیل آن به یک ارتباط پایدار باشد؛ ارتباطی که پس از جمع شدن پرچمها و پایان مراسم نیز ادامه پیدا کند.
عهدنامهای که در آن بر حمایت از خانوادهها، کمک به درمان ناباروری، مشارکت در رفع نیازهای خانوادههای نیازمند و تربیت نسل آینده تاکید شده است
وقتی همدلی به کمک عملی تبدیل میشود
بسیاری از طرحهای فرهنگی در سطح شعار باقی میمانند، اما مشاور امور خانواده فرماندار دماوند برای نشان دادن ظرفیت عملی این پویش به نمونهای مشخص اشاره کرد و افزود: پیش از آغاز ماه محرم نیز با استفاده از همین ظرفیتها و کمک خیران توانستیم جهیزیه دو نوعروس توسط بانوان و خیران را تامین کنیم.
مادران؛ حلقه اتصال خانواده و جامعه
بخش دیگری از این طرح بر نقش مادران متمرکز شده است و زعفرانی در این باره گفت: در هر پویش، مادران «عهدنامه نسل حسینی» را امضا میکنند؛ عهدنامهای که در آن بر حمایت از خانوادهها، کمک به درمان ناباروری، مشارکت در رفع نیازهای خانوادههای نیازمند و تربیت نسل آینده تاکید شده است.
وی معتقد است زنان نقشی فراتر از مدیریت امور خانواده دارند، چراکه بانوان نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل میدهند و نقش آنان در تربیت نسل آینده، تحکیم خانواده، کاهش آسیبهای اجتماعی و حفظ هویت فرهنگی جامعه بیبدیل است.
این نگاه اگرچه از منظر فرهنگی و اجتماعی قابل بحث و بررسی است، اما نشان میدهد طراحان این پویش نقش زنان را به عنوان بازیگران اصلی این شبکه اجتماعی تعریف کردهاند.