به گزارش ایرنا، در روزهایی که گرمای هوا آرامآرام بر چهره دشتها و مراتع خراسان شمالی سایه میاندازد، باغها و مزارع این استان با مهمانی ناخواندهای روبهرو شدهاند؛ مهمانی که نه آرام میآید و نه بیصدا میگذرد.
ملخها، این مهاجمان کوچک اما پرشمار، اینبار از دل مراتع خشک و کمرمق، راه خود را به سوی باغها و اراضی کشاورزی باز کردهاند؛ جایی که سبزی هنوز نفس میکشد و برای آنها حکم مقصدی وسوسهانگیز را دارد.
به گفته مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی، بخش عمده عملیات مبارزه با ملخ تا امروز در سطح مراتع و عرصههای منابع طبیعی انجام شده است؛جایی که بیش از چهار هزار و ۵۰۰ هکتار از اراضی زیر پای این آفت هدف سمپاشی و کنترل قرار گرفته است. . اما ماجرا به اینجا ختم نشده و اکنون شرایط در حال تغییر است؛ ملخها از زیستگاههای اولیه خود فاصله گرفته و به سمت باغها و مزارع حرکت کردهاند.
این تغییر جبهه، به معنای ورود به مرحلهای حساستر و پیچیدهتر از مبارزه است؛ مرحلهای که دیگر تنها با عرصههای باز و بیابانی مواجه نیست، بلکه پای باغهای میوه، مزارع صیفیجات و زمینهای زراعی در میان است؛ جایی که هر اشتباه کوچک میتواند خسارتهای سنگینی بر جای بگذارد.
نبردی سختتر در دل باغها
در مراتع، مبارزه با ملخها اگرچه گسترده و سنگین بود، اما به دلیل شرایط باز و دسترسی آسانتر، عملیات سمپاشی با سرعت بیشتری انجام میشد. اما اکنون شرایط متفاوت شده است. باغها و مزارع گوجهفرنگی، سیبزمینی، آفتابگردان و سایر محصولات، محیطهایی هستند که کنترل آفت در آنها نیازمند دقت بیشتر، انتخاب سم مناسب و هماهنگی دقیقتر است.
چهار هزار و ۵۰۰ هکتار از اراضی استان زیر پای این آفت هدف سمپاشی و کنترل قرار گرفته است
این همان نقطهای است که کارشناسان از آن بهعنوان «مرحله حساس مبارزه» یاد میکنند؛ جایی که دیگر فقط حجم آفت اهمیت ندارد، بلکه نحوه مقابله، زمانبندی و دقت عملیات نیز تعیینکننده است.
کارشناسان میگویند خشک شدن تدریجی مراتع، ملخها را به سمت منابع جدید غذا سوق داده است. این آفتها ذاتا به دنبال سبزینگی هستند و وقتی پوشش گیاهی طبیعی کاهش مییابد، ناگزیر به سمت باغها و زمینهای کشاورزی حرکت میکنند؛ همان جایی که هنوز رنگ سبز زنده است و برای آنها حکم یک منبع غذایی تازه را دارد.
در چنین شرایطی، کشاورزان بیش از هر زمان دیگری در خط مقدم این نبرد قرار گرفتهاند؛ نبردی نابرابر میان تلاش انسان برای حفظ محصول و غریزه آفت برای بقا.
مشارکت کشاورزان؛ حلقه گمشده کنترل آفت
مدیر حفظ نباتات سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی تأکید میکند که ملخ یک آفت عمومی است و هزینههای مبارزه با آن توسط دولت پرداخت میشود، اما آنچه در این میان اهمیت حیاتی دارد، همکاری کشاورزان در شناسایی و گزارش کانونهای آلودگی است.
هر گزارش بهموقع میتواند از گسترش یک کانون کوچک به یک بحران گسترده جلوگیری کند. در واقع، مبارزه با ملخ تنها در اختیار دستگاههای اجرایی نیست، بلکه نیازمند مشارکت مستقیم بهرهبرداران محلی و کشاورزان است؛ کسانی که هر روز در دل این زمینها زندگی میکنند و تغییرات را زودتر از هر نهاد دیگری احساس میکنند.
تاکنون حدود ۸۰ میلیارد ریال برای مقابله با ملخها هزینه شده است
پیشبینیها نشان میدهد که عملیات مبارزه با این آفت تا اواخر تابستان و حتی شهریورماه ادامه خواهد داشت. این یعنی هنوز بخش مهمی از مسیر باقی مانده و خطر بهطور کامل رفع نشده است.
در چنین شرایطی، مدیریت آفات دیگر یک اقدام مقطعی نیست، بلکه به یک فرآیند مستمر تبدیل شده است؛ فرآیندی که بر پایه پایش دائمی، واکنش سریع و هماهنگی بین دستگاههای اجرایی و کشاورزان شکل میگیرد.
بر اساس اعلام مسئولان، تاکنون حدود ۸۰ میلیارد ریال برای مقابله با ملخها هزینه شده و پیشبینی میشود این رقم تا ۱۲۰ میلیارد ریال نیز افزایش یابد، این اعداد تنها بخشی از هزینههای مستقیم مبارزه است؛ در کنار آن، نگرانی از خسارتهای احتمالی به محصولات کشاورزی نیز همچنان باقی است.
خراسان شمالی با صدها هزار هکتار اراضی کشاورزی و سهم بالای اشتغال روستایی، در خط مقدم مدیریت این بحران قرار دارد. در این استان، مبارزه با ملخ تنها یک عملیات فنی نیست، بلکه تلاشی برای حفظ معیشت هزاران کشاورز و صیانت از امنیت غذایی منطقه است.
در نهایت، آنچه این روزها در مزارع و باغهای استان جریان دارد، تنها یک مبارزه با آفت نیست؛ روایتی است از تقابل دائمی انسان و طبیعت، از تلاش برای حفظ سبزی در برابر هجوم بالهای گرسنهای که هر سال در جستوجوی بقا، مسیر خود را از نو پیدا میکنند.