به گزارش اطلاعات آنلاین ـ محل پیدایش الماس ۱۵۰ تا ۲۵۰ کیلومتر تا سطح زمین فاصله دارد. در این اعماق تاریک و در دمای بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ درجه سانتی گراد و تحت فشاری برابر ۴۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ بار، اتم های کربن برخاسته از سیالات کربنیک در کنار هم مرتب می شوند تا بلورهای کربن خالص، یعنی الماس را تشکیل دهند.
تکه های الماس پس از میلیون ها سال، از طریق ماگما و فعالیت های آتشفشانی به نزدیکی سطح زمین می رسند. به همین دلیل دهانه های آتشفشان های خاموش و اطراف آن، درست همان نقاطی هستند که الماس ها در آنجا یافت می شوند. گاهی الماس ها از طریق آب های زیرزمینی و رودخانه ها با شستشوی لایه های قدیمی و آسیب دیده ناشی از انفجارهای آتشفشانی، به بیرون از زمین آمده و در دشت های پایین دست کوه ها در رسوبات کف رودخانه ته نشین می شوند.
با این که کوه های آتشفشانی خفته در کشور ما وجود دارند اما تاکنون هیچ معدن الماسی در ایران یافت نشده است. برخی بر این عقیده هستند که این سنگ در ایران وجود ندارد و برخی دیگر هم بر وجود آن در ایران پافشاری می کنند.
در منابع تاریخی ایران و نوشته های مربوط به سفرنامه های خارجی، گاهی به وجود معادن الماس در ایران اشاره شده است که این گزارشها بیشتر به مناطقی در کوههای البرز و زاگرس مربوط است.
در دهههای اخیر با پیشرفت تکنولوژی و روشهای زمین شناسی، بررسیهایی برای شناسایی منابع احتمالی الماس انجام شده است. با این حال، نتایج تعدادی این مطالعات نشان داده که ایران فاقد شرایط زمین شناسی گسترده برای تشکیل ذخایر بزرگ الماس است.
طبق گفته برخی از زمین شناسان، مناطقی از ایران که فعالیتهای آتشفشانی در آنها رخ داده است، به ویژه مناطق مرکزی و شمال غربی کشور از جمله گزینههای پتانسیلدار برای تحقیقات زمین شناسی در رابطه با الماس هستند.کوه های دماوند، سهند و سبلان به عنوان یکی از نقاط مهم برای بررسی امکان تشکیل الماس معرفی شده اند. با این حال، بسیاری از مناطق کشور هنوز به طور کامل از نظر زمین شناسی بررسی نشدهاند.
هر چند سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور نظر قطعی در این زمینه نداده است اما وجود الماس در ایران را رد نکرده است. به گفته این سازمان، احتمال کشف معادن بزرگ الماس در ایران با تعریفی که در جهان برای معادن بزرگ ارائه شده منتفی است. با این حال بنابر گفته کارشناسان با توجه به شباهت زمین شناسی ایران با کشورهای همسایه، احتمال وجود ذخایر الماس در کشور هست.
در کشور افغانستان ذخایر الماس و سنگهای قیمتی فراوانی کشف شده است. با توجه به تشابه لایه زمین در شرق ایران و افغانستان، احتمال کشف ذخایر الماس در ایران نیز وجود دارد. هند نیز از دیگر کشورهای منطقه است که معادن الماس در آنجا یافت شده است.
در دهه های گذشته، وجود ذراتی از سنگهای قیمتی حاوی الماس در منطقه کوه سفید سراوان استان سیستان و بلوچستان گزارش شده است که پس از بررسیهای لازم مشخص شد وجود الماس در این منطقه به علت دگرگونی بسیار بالا میتواند محتمل باشد. همچنین قطعات مشکوکی نیز در رسوب آبرفتی کوه سرخ سیستان دیده شده است اما به عنوان یک ذخیره اقتصادی نمیتوان روی این ذخایر حساب باز کرد. این گزارش ها توسط یک تیم مطالعاتی خارجی و مربوط به سال ها قبل از انقلاب اسلامی است. بر اساس تحقیقات این تیم، موادی شبیه به الماس در این مناطق دیده شده اند.
نکته مهم این است که اگر رگه هایی از الماس در عمق زمین پیدا شود، باید در فاصله ای باشد که استخراج آن مقرون به صرفه باشد و همچنین تجهیزات لازم و تخصصی برای دسترسی به آن مورد نیاز است. زیرا در کشورهای الماس خیز معمولا این سنگ در طول دوران زمین شناسی توسط فعالیت های آتشفشانی به لایه های سطحی تر زمین نزدیک تر شده اند.
از آن جایی که امروزه در اغلب کشورها از جمله روسیه و افریقا به منظور استخراج الماس، یاقوت و زمرد از اعماق زمین لازم است برای دسترسی به لایه های سخت تر از روش انفجار استفاده کرد معمولا سنگ هایی هم که بدست می آیند به دلیل آسیب ناشی از انفجار، خرد شده، ترک خورده یا ریز هستند.
به همین دلیل است که اغلب الماس های درشت و بارارزش تاکنون در رسوبات بستر رودخانه های خشک پیدا شده اند؛ مانند الماس کوه نور و دریای نور. در روزگار قدیم که تجهیزات معدنی پیشرفته وجود نداشت، الماس را از طریق حفاری در بستر رودخانه های خشک یا جستجو در میان شن و ماسه های کف رودخانه های فعال پیدا می کردند.
امروزه نیز در بسیاری از کشورهای آفریقایی، جنوب شرق آسیا، استرالیا و ایالات متحده امریکا، مردم بومی به طور سنتی در کف رودخانه ها به جستجوی سنگ های قیمتی می پردازند. گاهی این روش منبع درآمد اهالی یک روستا یا چندین خانوار است که به طور گروهی یا انفرادی فعالیت می کنند و معمولاً هم هر گروهی محدوده فعالیتی خاص خودش را دارد.
سنگ هایی مانند یاقوت قرمز و کبود، الماس، اوپال، سیترین و غیره را می توان در کف رودخانه ها پیدا کرد اما این روش بسیار سخت و طاقت فرساست و از نظر زیست محیطی نیز باعث آسیب زدن به رودخانه ها و زندگی آبزیان می شود.
از آن جا که در افغانستان و سایر کشورهای همسایه معادن الماس وجود دارد، ممکن است در ایران نیز این سنگ گرانبها یافت شود. به عقیده برخی از کانی شناسان و گوهرشناسان اگر در ایران الماسی وجود داشته باشد، یکی از گرانبهاترین و با ارزش ترین الماس های سیاره زمین خواهد بود.
به گزارش اطلاعات آنلاین ـ محل پیدایش الماس ۱۵۰ تا ۲۵۰ کیلومتر تا سطح زمین فاصله دارد. در این اعماق تاریک و در دمای بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ درجه سانتی گراد و تحت فشاری برابر ۴۰۰۰۰ تا ۱۰۰۰۰۰ بار، اتم های کربن برخاسته از سیالات کربنیک در کنار هم مرتب می شوند تا بلورهای کربن خالص، یعنی الماس را تشکیل دهند.
تکه های الماس پس از میلیون ها سال، از طریق ماگما و فعالیت های آتشفشانی به نزدیکی سطح زمین می رسند. به همین دلیل دهانه های آتشفشان های خاموش و اطراف آن، درست همان نقاطی هستند که الماس ها در آنجا یافت می شوند. گاهی الماس ها از طریق آب های زیرزمینی و رودخانه ها با شستشوی لایه های قدیمی و آسیب دیده ناشی از انفجارهای آتشفشانی، به بیرون از زمین آمده و در دشت های پایین دست کوه ها در رسوبات کف رودخانه ته نشین می شوند.
با این که کوه های آتشفشانی خفته در کشور ما وجود دارند اما تاکنون هیچ معدن الماسی در ایران یافت نشده است. برخی بر این عقیده هستند که این سنگ در ایران وجود ندارد و برخی دیگر هم بر وجود آن در ایران پافشاری می کنند.
در منابع تاریخی ایران و نوشته های مربوط به سفرنامه های خارجی، گاهی به وجود معادن الماس در ایران اشاره شده است که این گزارشها بیشتر به مناطقی در کوههای البرز و زاگرس مربوط است.
در دهههای اخیر با پیشرفت تکنولوژی و روشهای زمین شناسی، بررسیهایی برای شناسایی منابع احتمالی الماس انجام شده است. با این حال، نتایج تعدادی این مطالعات نشان داده که ایران فاقد شرایط زمین شناسی گسترده برای تشکیل ذخایر بزرگ الماس است.
طبق گفته برخی از زمین شناسان، مناطقی از ایران که فعالیتهای آتشفشانی در آنها رخ داده است، به ویژه مناطق مرکزی و شمال غربی کشور از جمله گزینههای پتانسیلدار برای تحقیقات زمین شناسی در رابطه با الماس هستند.کوه های دماوند، سهند و سبلان به عنوان یکی از نقاط مهم برای بررسی امکان تشکیل الماس معرفی شده اند. با این حال، بسیاری از مناطق کشور هنوز به طور کامل از نظر زمین شناسی بررسی نشدهاند.
هر چند سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور نظر قطعی در این زمینه نداده است اما وجود الماس در ایران را رد نکرده است. به گفته این سازمان، احتمال کشف معادن بزرگ الماس در ایران با تعریفی که در جهان برای معادن بزرگ ارائه شده منتفی است. با این حال بنابر گفته کارشناسان با توجه به شباهت زمین شناسی ایران با کشورهای همسایه، احتمال وجود ذخایر الماس در کشور هست.
در کشور افغانستان ذخایر الماس و سنگهای قیمتی فراوانی کشف شده است. با توجه به تشابه لایه زمین در شرق ایران و افغانستان، احتمال کشف ذخایر الماس در ایران نیز وجود دارد. هند نیز از دیگر کشورهای منطقه است که معادن الماس در آنجا یافت شده است.
در دهه های گذشته، وجود ذراتی از سنگهای قیمتی حاوی الماس در منطقه کوه سفید سراوان استان سیستان و بلوچستان گزارش شده است که پس از بررسیهای لازم مشخص شد وجود الماس در این منطقه به علت دگرگونی بسیار بالا میتواند محتمل باشد. همچنین قطعات مشکوکی نیز در رسوب آبرفتی کوه سرخ سیستان دیده شده است اما به عنوان یک ذخیره اقتصادی نمیتوان روی این ذخایر حساب باز کرد. این گزارش ها توسط یک تیم مطالعاتی خارجی و مربوط به سال ها قبل از انقلاب اسلامی است. بر اساس تحقیقات این تیم، موادی شبیه به الماس در این مناطق دیده شده اند.
نکته مهم این است که اگر رگه هایی از الماس در عمق زمین پیدا شود، باید در فاصله ای باشد که استخراج آن مقرون به صرفه باشد و همچنین تجهیزات لازم و تخصصی برای دسترسی به آن مورد نیاز است. زیرا در کشورهای الماس خیز معمولا این سنگ در طول دوران زمین شناسی توسط فعالیت های آتشفشانی به لایه های سطحی تر زمین نزدیک تر شده اند.
از آن جایی که امروزه در اغلب کشورها از جمله روسیه و افریقا به منظور استخراج الماس، یاقوت و زمرد از اعماق زمین لازم است برای دسترسی به لایه های سخت تر از روش انفجار استفاده کرد معمولا سنگ هایی هم که بدست می آیند به دلیل آسیب ناشی از انفجار، خرد شده، ترک خورده یا ریز هستند.
به همین دلیل است که اغلب الماس های درشت و بارارزش تاکنون در رسوبات بستر رودخانه های خشک پیدا شده اند؛ مانند الماس کوه نور و دریای نور. در روزگار قدیم که تجهیزات معدنی پیشرفته وجود نداشت، الماس را از طریق حفاری در بستر رودخانه های خشک یا جستجو در میان شن و ماسه های کف رودخانه های فعال پیدا می کردند.
امروزه نیز در بسیاری از کشورهای آفریقایی، جنوب شرق آسیا، استرالیا و ایالات متحده امریکا، مردم بومی به طور سنتی در کف رودخانه ها به جستجوی سنگ های قیمتی می پردازند. گاهی این روش منبع درآمد اهالی یک روستا یا چندین خانوار است که به طور گروهی یا انفرادی فعالیت می کنند و معمولاً هم هر گروهی محدوده فعالیتی خاص خودش را دارد.
سنگ هایی مانند یاقوت قرمز و کبود، الماس، اوپال، سیترین و غیره را می توان در کف رودخانه ها پیدا کرد اما این روش بسیار سخت و طاقت فرساست و از نظر زیست محیطی نیز باعث آسیب زدن به رودخانه ها و زندگی آبزیان می شود.
از آن جا که در افغانستان و سایر کشورهای همسایه معادن الماس وجود دارد، ممکن است در ایران نیز این سنگ گرانبها یافت شود. به عقیده برخی از کانی شناسان و گوهرشناسان اگر در ایران الماسی وجود داشته باشد، یکی از گرانبهاترین و با ارزش ترین الماس های سیاره زمین خواهد بود.