به گزارش ایرنا، از نخستین ساعات روز تاسوعا، میدان بسیج آرام آرام مملو از جمعیتی شد که برای همراهی با آیین سنتی علمگردانی گرد هم آمده بودند؛ آیینی که نه تنها جلوهای از ارادت مردم به حضرت ابوالفضل(ع) است، بلکه بخشی از هویت مذهبی و تاریخی این شهر را نیز روایت میکند.
هنوز صفوف عزاداران کامل نشده بود که صدای شیپور و دمام در میدان پیچید. نوایی آشنا که برای مردم فرخشهر، نشانه آغاز یکی از مهمترین آیینهای تاسوعاست.علمها یکی پس از دیگری وارد میدان شدند.
حدود ۱۶ علم از هیاتهای مختلف شهر در کنار یکدیگر قرار گرفتند؛ علمهایی که هر کدام تاریخ، خاطره و ارادت یک محله و یک هیات را با خود حمل میکنند.
در این میان، کودکان با لباسهای مشکی در کنار پدران و مادران خود ایستاده بودند.
برخی پرچمهای کوچک در دست داشتند و برخی دیگر مشتاقانه چشم به علمهایی دوخته بودند که قرار بود لحظاتی بعد در خیابانهای شهر به حرکت درآیند.
نذر در سایه علمها
پیش از آغاز رسمی مراسم، چهار رأس گوسفند به نیت رفع قضا و بلا قربانی شد. همزمان با جاری شدن صلوات در میان جمعیت، فضای میدان رنگ و بوی معنوی بیشتری گرفت.پس از آن، مجری مراسم علمها را یکی یکی معرفی کرد.
با ذکر نام هر علم، جمعیت صلوات میفرستاد و عزاداران برای آغاز حرکت آمادهتر میشدند.علمها از کوچکتر به بزرگتر معرفی شدند و به ترتیب در مسیر قرار گرفتند تا کاروان عزاداری شکل بگیرد؛ کاروانی که قرار بود خیابانهای فرخشهر را زیر پرچم نام حضرت عباس(ع) درنوردد.
همقدم با کاروان عزاداری
لحظه حرکت، اوج شکوه مراسم بود.در پیشاپیش کاروان، دستههای زنجیرزنی، سینهزنی و دمامزنی قرار داشتند. صدای نوحه و دمام در هم میآمیخت و جمعیت با ریتم عزاداری پیش میرفت. پشت سر آنان، علمها آرام و باوقار در حرکت بودند و مردم نیز در 2 سوی خیابانها یا در میان کاروان، عزاداران را همراهی میکردند.
برخی از شهروندان در مسیر با توزیع شربت و نذری از عزاداران پذیرایی میکردند. پیرمردان با چشمانی اشکبار نظارهگر عبور علمها بودند و کودکان، پا به پای بزرگترها، بخشی از این آیین کهن را تجربه میکردند. در آن لحظات، فرخشهر یکپارچه در سوگ علمدار کربلا بود.
از مشهد تا فرخشهر؛ روایت یک سنت ماندگار
آیین علمگردانی در فرخشهر، مسیری طولانی را تا رسیدن به شکل امروزی خود طی کرده است.
در گذشته بسیاری از هیاتهای شهر در ایام خاص مذهبی، به ویژه در ۲۸ صفر، برای عرض ارادت راهی مشهد مقدس میشدند. اما به مرور زمان، بزرگان و معتمدان شهر تصمیم گرفتند آیینی مشترک را در فرخشهر پایهگذاری کنند تا هیاتها در کنار یکدیگر گرد آیند و وحدت بیشتری میان عزاداران شکل گیرد.
در این میان، نام مرحوم سید حجتالله منافیان بیش از دیگران به چشم میآید؛ مردی که از بانیان اصلی این مراسم بود و سال گذشته در روز عاشورا چشم از جهان فروبست. تلاش او و دیگر پیشکسوتان سبب شد آیین علمگردانی به یکی از شاخصترین مراسم مذهبی فرخشهر تبدیل شود.
احترام به تاریخ علمها
در آیین علمگردانی فرخشهر، جایگاه هر علم براساس اندازه یا جلوه ظاهری آن تعیین نمیشود.
آنچه اهمیت دارد، قدمت علم است. بر همین اساس، علمهای قدیمیتر در انتهای صف و علمهای جدیدتر در بخشهای ابتدایی قرار میگیرند؛ رسمی که نشاندهنده احترام مردم به پیشینه و اصالت هر هیات است.
در میان علمهای حاضر در مراسم، علمی متعلق به دوره قاجار نیز دیده میشود؛ یادگاری ارزشمند که همچنان پس از دههها در آیین عزاداری مردم فرخشهر حضور دارد و بخشی از حافظه تاریخی این شهر را زنده نگه میدارد.
آیینی از دوران صفویه تا امروز
پیشینه علامتگردانی در ایران به دوران صفویه بازمیگردد؛ دورانی که نمادهای مذهبی در مراسم عزاداری گسترش یافتند و علمها به بخشی جداییناپذیر از فرهنگ عاشورایی ایرانیان تبدیل شدند.
بر روی این علمها، نمادهایی چون شیر، طاووس، آهو، کبوتر، پرها و تیغههای فلزی دیده میشود که هر یک مفاهیم خاصی را در خود نهفته دارند؛ از شجاعت و آزادگی گرفته تا معنویت، صلح و دفاع از حق.
علمها تنها سازههایی فلزی نیستند؛ آنها حامل مفاهیمی هستند که قرنها در فرهنگ ایرانی و شیعی ریشه دواندهاند و نسل به نسل منتقل شدهاند.علمهایی در امتداد مقاومتمحرم امسال در حالی برگزار میشود که مردم ایران روزهای پرالتهابی را پشت سر گذاشتهاند.
از همین رو، نوحهها و مرثیهها بیش از گذشته بر مفاهیمی چون مقاومت، ایستادگی و وحدت تأکید داشتند.
علمهایی که در خیابانهای فرخشهر به حرکت درآمدند، تنها یادآور واقعه عاشورا نبودند؛ بلکه نمادی از پایداری مردمی بودند که همچنان ارزشهای عاشورا را در زندگی امروز خود جاری میدانند.
هنگامی که کاروان عزاداری به مسیر خود ادامه میداد و صدای دمام در کوچهها میپیچید، میشد دریافت که این آیین صرفاً یک مراسم سالانه نیست؛ روایتی زنده از ایمان، همبستگی و ارادتی است که سالهاست در دل مردم فرخشهر جریان دارد و هر تاسوعا، بار دیگر خود را در حرکت علمها به نمایش میگذارد.
به گزارش ایرنا، شهرستان فرخشهر در ۱۰ کیلومتری مرکز چهارمحال و بختیاری قرار دارد.