به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، تازهترین کتاب فتحالله مجتبایی، استاد صاحبنام ادبیات و ادیان، با همکاری سیدعلی آل داوود از سوی مرکز دایرهالمعارف اسلامی منتشر شد. این اثر، برخلاف عمده آثار مجتبایی، با تمرکز بر ارائه بخشی از اسناد دوره قاجار به چاپ رسیده است.
کتاب "گزیده اسناد دیوانی عهد قاجار" در واقع حاوی اسنادی است که به کوشش زندهیاد میراحمد مجتبایی تفرشی جمعآوری شده است. او که دبیری عارفمنش و صاحبقلم در دیوان رکنالدوله، برادرزاده ناصرالدینشاه بود، در این اثر به ارائه مجموعهای از اسناد دیوانی میپردازد.
اهمیت این تحقیق از آن روست که در پژوهش دوره قاجار، اسناد، به ویژه اسناد شخصی و خانوادگی، از درجه اعتبار بالایی برخوردارند که در کنار ارائه اسناد مرتبط با موضوعات سیاسی و اجتماعی، نمایی از شرایط فرهنگی، ادبیات و شیوه نگارش نیز محل توجهاند.
در معرفی این کتاب تازه از مجتبایی آمده است:
این کتاب حاوی اسنادی به گردآوری زندهیاد میراحمد مجتبائی تفرشی ـ پدر استاد فتحالله مجتبائی ـ است که دبیری عارفمنش و باسواد بود و سالهای متمادی در دستگاه حکومت علینقیمیرزا رکنالدوله برادرزادۀ ناصرالدین شاه به خدمات دیوانی اشتغال داشت. این اسناد مربوط به یک دوره از حکومت علینقیمیرزا در سالهای قبل از مشروطه در خراسان بوده و اصل آنها به مراجع حکومتی در تهران و سایر نقاط ارسال شده و نویسنده محض اطلاع خود و شاید ثبت در تاریخ، رونوشتی از آنها را در دفتری برای خود ثبت کرده است.
اسناد بخش نخست این کتاب، مربوط به خطۀ خراسان و شهرهای مختلف آن چون قوچان، سبزوار، نیشابور، بیرجند، سرخس و درهگز است که بیشتر آنها در سال 1321 قمری نگارش یافتهاند. در این بخش 69 سند کوتاه و بلند آورده شده است.
به سبب حجم نسبتاً کم دفتر به ضمیمۀ کتابچهای از اسناد مربوط به حکومت محمدتقیمیرزا رکنالدوله پدر علینقیمیرزا رکنالدوله و برادر ناصرالدین شاه که در دوران حکومت او در فارس تدارک یافته، در بخش دوم کتاب آورده شده است. این اسناد بیشتر در حوزۀ مباحث دیوانی و اداری است.
در آغاز کتاب زندگینامۀ مختصری از محمدتقیمیرزا رکنالدوله و علینقیمیرزا رکنالدوله آورده شده است.
مرکز دایرهالمعارف بزرگ اسلامی کتاب حاضر را در دسترس علاقهمندان قرار داده است.
انتهای پیام/