علیرضا بیاباننورد در گفتوگو با ایرنا اظهار کرد: برای نخستین بار شاهد ورود مستقیم ایالات متحده به تقابل نظامی با ایران بودیم و حمله مستقیم به پایگاههای نظامی ایالات متحده و نابودی تجهیزات آنها، ابهت آمریکا را در دهههای اخیر مخدوش کرد.
او افزود: بازدارندگی نهفته در حوزه هستهای برای ایران آشکار شد و از آنجایی که ایران هم اکنون ۴۰۶ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد را بهعنوان بخش مهمی از بازدارندگی تلقی می کند، بحثهای تازهای درباره تواناییهای هستهای و دسترسی به بمبهای هستهای ایجاد شد.
این استاد روابط بینالملل با اشاره به دستاوردهای میدانی ایران در این جنگ تحمیلی، ادامه داد: برای نخستین بار ایران همزمان به هفت کشور متخاصم حمله کرد و وارد دفاع مستقیم از خاک خود شد و همچنین این نبرد، نخستین حمله مستقیم ایران به منافع آمریکا و اسرائیل در منطقه بود.
بیاباننورد استفاده ایران از موشکهای قارهپیما و حمله به دیگو گارسیا (جزیرهای در میانه اقیانوس هند) برای نخستین بار را از دیگر نقاط شاخص این جنگ تحمیلی دانست و ادامه داد: ترکیب شدن توان موشکی ایران با دستاوردهای تاکتیکی منطقهای و گسترش اثر بازدارندگی با نمایش توان حمله به خاک اروپا و آمریکا از طریق توانمندیهای راهبردی ایران از مسائل حائز اهمیت است.
ایران مانع فروپاشی مرزهای ژئوپلیتیک
وی با تبیین جایگاه ژئوپولتیک و منطقهای ایران، گفت: کشور ما بهعنوان مانع اصلی فروپاشی مرزهای ژئوپولتیک در خاورمیانه ظاهر شد و با ایستادگی در برابر آمریکا و اسرائیل، ضمن حفظ تمامیت ارضی، به مانعی برای فروپاشی و تجزیه سایر کشورها تبدیل شد.
این عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی فارس بیان کرد: تغییر موازنه قدرت در منطقه و جهان تا حدی رخ داد که ایران به عنوان هژمون منطقهای مطرح شد و حمله مسلم برنامه ریزی شده به ترکیه، عربستان، پاکستان و دیگر کشورها از سوی تلآویو و همپیمانانش به حاشیه رفت.
پرده برداری از چهره واقعی آمریکا در افکار عمومی ایران
بیاباننورد گفت: دستاورد دیگر دفاع مقدس ایران در برابر رژیم صهیونیستی و آمریکا این بود که چهره واقعی ایالات متحده آمریکا برای مردم ایران آشکار شد و رویکرد آمریکا بهعنوان مرکزیت جهان زیر سوال رفت.
او افزود: واقعیت امر این است که آمریکا در هدفی روشن به دنبال سرنگونی جمهوری اسلامی ایران بود و برای این منظور تصور میکرد میتواند ایران را مانند ونزوئلا، سوریه، مصر، عراق یا سایر نقاط دنیا کنترل کند یا کنار بزند، اما این اتفاق رخ نداد.
ادعاهای محقق نشده آمریکا
این استاد روابط بینالملل افزود: ادعاهای آمریکا شامل برتری هوایی بر ایران و نابودی تمامی تاسیسات دفاعی و پدافندی ایران بود، اما از اواسط جنگ مشخص شد که جنگندهها و هواگردهای آمریکایی و اسرائیلی مورد هدف قرار گرفتند و برتری هوایی آمریکا با چالش مواجه شد.
بیاباننورد اضافه کرد: ادعاها درباره باز نگه داشتن تنگه هرمز نیز محقق نشد و پس از گذشت زمان طولانی، تنگه به طور عملی باز نشده بود و عبور و مرور به نحوی محدود باقی ماند.
وی بیان کرد: هدف دشمن آمریکایی - صهیونیستی، این بود که جنگ را بین سه روز تا یک هفته تمام کنند و پروژه ناامن سازی ایران را کلید بزنند، اما نتوانستند و مردم ایران با حضور گسترده در خیابانها نشان دادند که همراه با آنها نیستند.
تبعات اقتصادی جنگ با ایران برای دنیا
استاد روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی فارس از نتایج دیگر این جنگ را وقوع نوسانات نفتی در بازار جهانی و گسترش اثرات اقتصادی جنگ برشمرد و همین تبعات، باعث شد تا بورس جهانی با محدودیتهای جدی مواجه شده و اعتماد به اثر بخشی اقدامات آمریکا به شدت کاهش یابد.
بیاباننورد ادامه داد: از دیگر دستاوردهای ایران نیز برقراری خط آتش مستمر و طولانی، بسته شدن تنگه هرمز برای عبور و مرور، تقویت وحدت و وفاق در داخل کشور، مدیریت تامین کالاهای اساسی در شرایط جنگ و جلوگیری از ناترازی، حفظ همبستگی داخلی و دیپلماسی فعال با کشورهای منطقه و شکلگیری یک محور هم افزایی با جبهه لبنان، عراق و یمن است که به مرور به صورت پیوسته در جغرافیای شیعه گسترش یافت.
وی افزود: ایران همچنین موفق شد روزانه حدود ۲.۵ میلیون بشکه نفت صادر کند.
دفاع فعالانه دربرابر حملات دشمن
او با اشاره به توان دفاعی ایران گفت: ایران همچنین موفق شد سامانههای پدافند خود را فعال نگه دارد و با وجود حملات، هواپیماهای مهاجم و جنگندههای پیشرفته را منهدم کند.
این استاد روابط بینالملل بیان کرد: یکی از نکات کلیدی این است که آمریکا قصد داشت مرزهای ایران را ناامن کرده و ورود زمینی به کشور را تسهیل کند، اما ایران کنترل مطلوبی بر مرزها در غرب و شمال غرب داشت و جلوی هرگونه شرارت مرزی را گرفت.
بیاباننورد گفت: به طور خلاصه، این عوامل باعث شد آمریکا به سمت مذاکره روی آورد و جنگ به سمت مذاکره سوق پیدا کرد.
ظهور یک قدرت منطقهای
معاون هماهنگی و برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی استان فارس اظهار کرد: جنگ با ایران به معنای مقابله با کشوری بود که به تدریج به قدرت منطقهای تبدیل شده است .
بیاباننورد عنوان کرد: متحدین تاکتیکی، ابزارهای کنش عملیاتی، اثربخشی منطقهای و دیپلماسی منطقهای از شاخص ها و نشانه قدرت ایران در این نبرد تحمیلی در سطح منطقه به شمار میروند
او افزود: ایران توانست موقعیت خود را در جنگ ارتقا دهد و از کنش متقابل عملیاتی استفاده کند.
این استاد دانشگاه یادآور شد: پیش از انقلاب و در زمان شاه، طبق دکترین نیکسون و سیاست دو ستونی، ایران نیابتی آمریکا در منطقه بود؛ اما پس از انقلاب وضع به شکل جدیدی رقم خورد و برعکس، موازنه نیابتی مثبت شد و این ایران بود که موفق به همراه کردن جبهه مقاومت علیه محور شرارت آمریکا و اسرائیل شد.
بیاباننورد با اشاره به قدرتیابی ایران در حوزه جبهه مقاومت، ادامه داد: ایران از ژئوپولتیک شیعه استفاده کرد و همزمان هویت شیعی با هویت ایرانی را به کار گرفت؛ در این مسیر، مفهوم امت در کنار ملت قرار گرفت و محور مقاومت بر پایه شیعه و فراتر از آن شکل گرفت.
او افزود: با گسترش رقابت ژئوپلیتیکی، جمهوری اسلامی ایران به عنوان محور اصلی و قطب محور مقاومت مطرح شد و همین باعث شد تا ایالات متحده وارد روندی فرسایشی شده و تاب آوری اش کاهش یابد.
استاد روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی فارس در ادامه به واکنش این قدرت منطقهای به نبرد مستقیم با آمریکا در جنگ تحمیلی سوم اشاره کرد و گفت: ایران گر چه در این جنگ ابتدا با غافلگیری تاکتیکی روبهرو شد و بخشهایی از منابع انسانی و ذخایر راهبردیاش دچار محدودیت شد؛ اما توانست از کنش نامتقارن و تاکتیکی استفاده کند و جنگ را گسترش دهد و کشورهای خلیج فارس را وارد درگیری کند تا از طریق فشار اقتصادی با چالش مواجه شوند.
بیاباننورد افزود: با این حال، چالش اعتباری بهمراتب غیرقابل جبران تر از چالش اقتصادی بود و آمریکا نتوانست امنیت، اعتبار و منابع متحدین خود در منطقه را حفظ کنند.
گسترش فضای استراتژیک ایران به محور مقاومت
این کارشناس مسائل خاورمیانه بیان کرد: در ادامه فضای استراتژیک ایران به کل محور مقاومت از جمله لبنان گسترش یافت؛ بهگونهای که اکنون یکی از مؤلفههای اصلی مذاکرات ایران محسوب میشود.
بیاباننورد گفت: حمله اسرائیل به لبنان هم اکنون برای ایران خط قرمز است و هر حملهای به یکی از عناصر محور مقاومت منجر به پاسخ ایران میشود.
او ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران نظامی مردمپایه است و در تاریخ نمونه مشابهی ندارد؛ سهگانه میدان، خیابان و دیپلماسی، به عنوان یک کل به هم پیوسته همگی محور واحدی دارند و مذاکرات را در جهت منافع و خواست مردم هدایت میکنند.
بیاباننورد گفت: نباید از نیرنگ دشمن غافل شد؛ دشمن خود را در آستانه جنگ هویتی میبیند و هر جا بتواند ضربه میزند؛ جنگ اخیر فراتر از منازعه ژئوپلیتیک منطقه است و تبدیل به تهدیدی هویتی و تمدنی شده است.
این استاد روابط بینالملل اظهار کرد: گفتمان ترامپ در آمریکا، ایران را نه تنها چالش امنیتی که تهدیدی وجودی و تمدنی علیه غرب و صهیونیسم مینگرد و تقابل سیاسی را به سطح هویتی-تمدنی میبرد.
او تاکید کرد: بنابراین فرزندان ملت در عرصه دیپلماسی باید این مؤلفههای هویتی و تمدنی را مدنظر قرار داده و مذاکرات را با دقت و جدیت پیگیری کنند تا منافع و تمامیت ایران بهتر تحکیم شود.
بیاباننورد گفت: ایالات متحده و رژیم صهیونیستی قابل اعتماد نیستند و مواردی مانند جنگ ۱۲ روزه و برجام به این نتیجه اشاره میکند.
او یادآور شد: ایرانیها ثابت کردند اهل گفتوگو هستند و از جنگ حمایت نمیکنند؛ با این وجود باید مراقب ابعاد مختلف مسئله بود و تجربههای گذشته نشان میدهد که آمریکا در حین مذاکره به ایران حمله کرده است.
این استاد دانشگاه گفت: مسئولان بالای دیپلماسی اعلام کردهاند که در حین مذاکره دست آنها روی ماشه است؛ هر لحظه که یکی از منافع کشور به خطر بیفتد، مبارزه آغاز خواهد شد.