به گزارش ایرنا، این روزها همزمان با آغاز فصل برداشت کاملینا در کنگاور، کمباینها در میان مزارعی به حرکت درآمدهاند که تا چند سال پیش کمتر کسی تصور میکرد به یکی از کانونهای تولید این دانه روغنی در غرب کشور تبدیل شوند.
شهرستان کنگاور با ۴۳ هزار هکتار اراضی زراعی و باغی، تنها پنج درصد از اراضی کشاورزی استان کرمانشاه را در اختیار دارد، اما هشت درصد تولیدات بخش کشاورزی استان را تأمین میکند؛ سهمی فراتر از وسعت جغرافیایی خود که نشاندهنده جایگاه ویژه این منطقه در تولید محصولات راهبردی است.
از مجموع اراضی کشاورزی شهرستان، ۲۷ هزار هکتار دیم، ۱۴ هزار هکتار آبی و حدود ۶ هزار هکتار باغی است و سالانه بیش از ۴۲۰ هزار تن انواع محصولات کشاورزی در این شهرستان تولید میشود.
اکنون در کنار محصولاتی مانند گندم، جو، چغندرقند و کلزا، نام کاملینا نیز بیش از گذشته در میان کشاورزان منطقه شنیده میشود.
رئیس اداره جهاد کشاورزی کنگاور در گفتوگو با ایرنا از آغاز برداشت این محصول خبر میدهد و میگوید: امسال حدود ۵۰۰ هکتار از اراضی شهرستان زیر کشت کاملینا رفته و پیشبینی میشود بیش از ۴۰۰ تن محصول از این مزارع برداشت و به مراکز خرید تحویل شود.
«محمد خزایی» با اشاره به ویژگیهای این گیاه اظهار میکند: کاملینا به دلیل مقاومت در برابر خشکی و نیاز آبی پایین، یکی از گزینههای مناسب برای مناطق کمآب به شمار میرود و میتواند در تناوب زراعی با غلات دیم مورد استفاده قرار گیرد.
وی معتقد است این محصول علاوه بر کاهش فشار بر منابع آب، به پایداری تولید و افزایش بهرهوری اراضی کشاورزی نیز کمک میکند.
دانهای کوچک با هزینهای کمتر
برای درک اهمیت کاملینا، باید پای صحبت کشاورزانی نشست که سالهاست فراز و فرود کشاورزی را تجربه کردهاند.
علی جلالوند، کشاورز ۵۰ ساله کنگاوری که چهار دهه از عمر خود را در مزرعه سپری کرده، سه سال پیش بخشی از زمینهای خود را به کشت کاملینا اختصاص داده است.
او دلیل این انتخاب را سازگاری محصول با شرایط اقلیمی منطقه و نقش آن در تناوب زراعی عنوان میکند. جلالوند میگوید: کاملینا یکی از بهترین گزینهها برای تناوب با گندم و جو است و در عین حال مصرف آب بسیار کمتری دارد.
وی با اشاره به شرایط بارندگی سال جاری میافزاید: امسال این محصول حتی به آبیاری نیاز پیدا نکرد و بارشهای فصلی برای رشد آن کافی بود.
به گفته این کشاورز، کاهش هزینههای تولید یکی دیگر از مزیتهای مهم کاملینا است.
او توضیح میدهد: هزینه تولید این محصول تقریباً یکسوم گندم و جو است و همین موضوع باعث شده بسیاری از کشاورزان به کشت آن علاقهمند شوند.
جلالوند، امسال سه هکتار از زمینهای خود را زیر کشت کاملینا برده و از هر هکتار حدود ۹۰۰ کیلوگرم محصول برداشت کرده است.
وی میگوید فروش محصول نیز بدون مشکل انجام شده و محصول خود را با نرخ خرید تضمینی هر کیلوگرم ۹۵ هزار تومان به فروش رسانده است.
وقتی دانههای ریز، دردسرهای بزرگ دارند
با وجود مزیتهای فراوان، مسیر توسعه کاملینا همچنان خالی از چالش نیست. یکی از مهمترین مشکلاتی که کشاورزان به آن اشاره میکنند، نبود ماشینآلات تخصصی برداشت است.
جلالوند میگوید: در منطقه کمباین اختصاصی برداشت کاملینا وجود ندارد و محصول با کمباینهای گندم و جو برداشت میشود؛ موضوعی که موجب افزایش ریزش محصول و هدررفت بخشی از تولید میشود.
حسین عباسآبادی، دیگر کشاورز کنگاوری نیز همین دغدغه را مطرح میکند. او که نزدیک به پنج دهه در بخش کشاورزی فعالیت دارد، معتقد است کاملینا از نظر اقتصادی و زراعی یکی از بهترین گزینهها برای تناوب کشت است.
عباسآبادی میگوید: اگر بخواهیم برای تناوب از محصولی مانند نخود استفاده کنیم، هزینهها بسیار بیشتر خواهد بود، در حالی که کاملینا با هزینه کمتر، نتایج مطلوبی به همراه دارد.
وی با اشاره به ویژگیهای این محصول میافزاید: کاملینا بذر بسیار ریزی دارد و همین موضوع برداشت آن را دشوار میکند. اگر کمباین به درستی تنظیم نشود یا راننده تجربه کافی نداشته باشد، میزان ریزش محصول بالا خواهد بود.
این کشاورز همچنین به مقاومت مناسب کاملینا در برابر سرما و کمآبی اشاره میکند و میگوید: اگر بارندگیهای پاییز به ویژه در آبانماه مناسب باشد، محصول عملکرد خوبی خواهد داشت و حتی یک نوبت آبیاری میتواند میزان برداشت را به شکل قابل توجهی افزایش دهد.
او امسال ۱۶ جریب از زمین خود را زیر کشت کاملینا برده و بین ۷۰۰ تا ۸۰۰ کیلوگرم در هکتار برداشت داشته است.
با این حال عباسآبادی معتقد است قیمت خرید تضمینی هنوز با انتظارات کشاورزان فاصله دارد.
وی میگوید: عملکرد کاملینا در هر هکتار نسبت به برخی محصولات دیگر پایینتر است و برای توسعه بیشتر کشت، قیمتگذاری باید به گونهای باشد که صرفه اقتصادی بیشتری برای کشاورزان ایجاد کند.
کاملینا؛ محصولی برای آینده؟
کارشناسان کشاورزی معتقدند تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع آبی، کشاورزی ایران را ناگزیر به حرکت به سمت محصولات کمآببر کرده است.
در چنین شرایطی، کاملینا بیش از آنکه یک محصول جدید باشد، نمادی از تلاش کشاورزان برای سازگاری با واقعیتهای تازه اقلیمی است.
دانهای کوچک که شاید در نگاه نخست چندان چشمگیر نباشد، اما در دل خود پرسشی بزرگ را حمل میکند؛ اینکه آیا میتوان با آب کمتر، تولید پایدارتر و آیندهای مطمئنتر برای کشاورزی رقم زد؟
پاسخ این پرسش را شاید بتوان این روزها در مزارع کنگاور جستوجو کرد؛ جایی که کاملینا آرام و بیصدا در حال باز کردن جای خود در میان محصولات راهبردی کشور است.