گروه اجتماعی – سعید تهرانی: حسین ذوالفقاری صبح دیروز در نشست خبری با اصحاب رسانه، ضمن ارائه گزارشی از اقدامات ستاد مبارزه با مواد مخدر در ایام جنگ، گفت: در این مدت ۱۹۵۱ دستگاه خودرو و ۶۹ ساختمان در نقاط مختلف کشور در اختیار دستگاههای مسئول قرار گرفت. به گفته وی، برخی مراکز ماده ۱۶ نیز برای مدیریت شرایط اضطراری مورد استفاده قرار گرفتند و حتی یکی از این مراکز که احتمال هدف قرار گرفتن آن وجود داشت، پیش از حمله تخلیه شد و ساعاتی بعد مورد اصابت قرار گرفت، اما خوشبختانه هیچ خسارت جانی در پی نداشت.
*۳۳۰ میلیون معتاد در جهان
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با استناد به آخرین پیمایش سازمان ملل، اعلام کرد: ۶.۲ درصد افراد ۱۵ تا ۶۵ سال جهان درگیر مصرف مواد مخدر هستند. او افزود: بیش از ۳۳۰ میلیون نفر در دنیا به طور قطعی اعتیاد به مواد مخدر دارند.
به گفته ذوالفقاری، قارههای آسیا و آمریکا هر یک با حدود ۱۰۵ میلیون مصرفکننده، بیشترین سهم را در میان مصرفکنندگان مواد مخدر به خود اختصاص دادهاند. وی همچنین با اشاره به تفاوت جنسیتی در این حوزه اظهار کرد: میانگین زنان معتاد در جهان حدود یکچهارم مردان است، در حالی که این رقم در ایران به حدود ۰.۹ درصد میرسد.
*کاهش چشمگیر کشفیات تریاک
یکی از مهمترین محورهای سخنان دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، کاهش میزان کشفیات مواد مخدر در کشور بود. او توضیح داد: تغییر الگوی تولید مواد مخدر در منطقه موجب شده حجم کشفیات نسبت به سالهای گذشته به حدود یکسوم کاهش پیدا کند.
ذوالفقاری گفت: سال گذشته تنها ۱۲۰ تن تریاک در کشور کشف شد، در حالی که در برخی سالها میزان کشفیات تریاک به ۷۰۰ تا ۸۰۰ تن میرسید. همچنین در همین مدت ۶۱ کارگاه تولید مواد مخدر در کشور شناسایی و منهدم شد.وی همچنین از بازداشت حدود ۵۰۰ هزار نفر از خردهفروشان مواد مخدر و معتادان متجاهر طی سال گذشته خبر داد.
*خشخاش همچنان ممنوع است
او با تأکید بر اینکه براساس ماده ۴۱ قانون مبارزه با مواد مخدر، هرگونه کشت مواد مخدر بدون مجوز ممنوع است، گفت: کشت خشخاش همچنان به طور صریح در قانون ممنوع اعلام شده و هیچ مجوزی برای آن صادر نشده است.
ذوالفقاری افزود برخی برداشتهای نادرست باعث شده بود تصور شود کشت خشخاش مجاز شده است، در حالی که چنین موضوعی صحت ندارد.
*شقایق ایرانی؛ راهکاری برای تولید دارو
کاهش کشفیات مواد مخدر و افت خلوص مواد مکشوفه، تأمین مواد اولیه مورد نیاز برای تولید داروهای درمان اعتیاد را با چالش مواجه کرده است. به گفته دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، در سالهای گذشته بخش مهمی از نیاز دارویی کشور از محل مواد مکشوفه تأمین میشد، اما اکنون این امکان کاهش یافته است.
در همین راستا، بررسیهای کارشناسی به سمت استفاده از «شقایق الیفرای ایرانی» سوق پیدا کرده است. گیاهی که امکان استحصال مستقیم مواد مخدر از آن وجود ندارد و تنها در فرآیندهای صنعتی و دارویی میتوان مشتقات مورد نیاز را تولید کرد.
ذوالفقاری گفت: کارشناسان، شرکتهای دارویی، وزارت بهداشت و وزارت جهاد کشاورزی پس از برگزاری جلسات متعدد، آییننامه مربوطه را تهیه کردهاند و طرح برای تأیید نهایی به رئیسجمهور ارائه شده است. به گفته وی، تحقیقات اولیه از سال ۱۴۰۴ آغاز شده و در صورت تأمین بذر مورد تأیید، تحول مهمی در حوزه تولید داروهای مورد نیاز کشور رخ خواهد داد.
*تغییر رویکرد در درمان اعتیاد
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در بخش دیگری از سخنان خود به «طرح تحول درمان» اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۴ حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در کشور با اعتیاد درگیر بودهاند که بخشی از آنان به مراکز درمان داوطلبانه و مراکز ماده ۱۶ مراجعه کردهاند.
او از بررسی حذف «اوپیوم» از چرخه درمان خبر داد و افزود: وزارت بهداشت به سمت استفاده گستردهتر از روشهای درمانی جدید نظیر متادون و بوپرنورفین حرکت کرده است؛ رویکردی که میتواند وابستگی نظام درمانی به مواد مخدر پایه را کاهش دهد.
به گفته ذوالفقاری، در طرح جدید، معتادان بر اساس شدت وابستگی در چهار گروه دستهبندی میشوند. معتادان خفیف و متوسط تحت درمان مستقیم قرار میگیرند، معتادان شدید در قالب مدیریت مصرف ساماندهی میشوند و افراد دارای اعتیاد بسیار شدید نیز تحت برنامههای کاهش آسیب قرار خواهند گرفت.
*۹۱ مرکز ماده ۱۶ در کشور فعال است
ذوالفقاری با اشاره به ظرفیتهای موجود برای ساماندهی معتادان متجاهر اعلام کرد: هماکنون ۹۱ مرکز ماده ۱۶ در کشور فعال است. این مراکز با مشارکت سازمان بهزیستی، شهرداریها، فراجا، سپاه، شوراهای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استانها و بخش خصوصی اداره میشوند.
وی تأکید کرد: بخش عمده مسئولیت نگهداری و ساماندهی معتادان متجاهر بر عهده سازمان بهزیستی است و ارزیابیها نشان میدهد اقدامات مؤثری در این مراکز انجام شده است.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با تأکید بر ضرورت شکلگیری عزم ملی برای مقابله با اعتیاد، این پدیده را یکی از چهار تهدید بزرگ جهان دانست.
او گفت: زمانی که یک نفر در خانواده گرفتار اعتیاد میشود، همه اعضای خانواده تحت تأثیر قرار میگیرند و به همین دلیل مواد مخدر به نوعی «امالمسائل» آسیبهای اجتماعی است. ذوالفقاری خواستار تمرکز بیشتر دستگاههای فرهنگی، آموزشی و رسانهای بر حوزه پیشگیری شد و از فعالیت ۲۵۱۹ سازمان مردمنهاد (سمن) فعال در عرصه مبارزه با مواد مخدر، درمان و حمایت از بهبودیافتگان به عنوان ظرفیتی مهم برای کاهش آسیبهای اجتماعی یاد کرد.
*۳۳۰ میلیون معتاد در جهان
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با استناد به آخرین پیمایش سازمان ملل، اعلام کرد: ۶.۲ درصد افراد ۱۵ تا ۶۵ سال جهان درگیر مصرف مواد مخدر هستند. او افزود: بیش از ۳۳۰ میلیون نفر در دنیا به طور قطعی اعتیاد به مواد مخدر دارند.
به گفته ذوالفقاری، قارههای آسیا و آمریکا هر یک با حدود ۱۰۵ میلیون مصرفکننده، بیشترین سهم را در میان مصرفکنندگان مواد مخدر به خود اختصاص دادهاند. وی همچنین با اشاره به تفاوت جنسیتی در این حوزه اظهار کرد: میانگین زنان معتاد در جهان حدود یکچهارم مردان است، در حالی که این رقم در ایران به حدود ۰.۹ درصد میرسد.
*کاهش چشمگیر کشفیات تریاک
یکی از مهمترین محورهای سخنان دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، کاهش میزان کشفیات مواد مخدر در کشور بود. او توضیح داد: تغییر الگوی تولید مواد مخدر در منطقه موجب شده حجم کشفیات نسبت به سالهای گذشته به حدود یکسوم کاهش پیدا کند.
ذوالفقاری گفت: سال گذشته تنها ۱۲۰ تن تریاک در کشور کشف شد، در حالی که در برخی سالها میزان کشفیات تریاک به ۷۰۰ تا ۸۰۰ تن میرسید. همچنین در همین مدت ۶۱ کارگاه تولید مواد مخدر در کشور شناسایی و منهدم شد.وی همچنین از بازداشت حدود ۵۰۰ هزار نفر از خردهفروشان مواد مخدر و معتادان متجاهر طی سال گذشته خبر داد.
*خشخاش همچنان ممنوع است
او با تأکید بر اینکه براساس ماده ۴۱ قانون مبارزه با مواد مخدر، هرگونه کشت مواد مخدر بدون مجوز ممنوع است، گفت: کشت خشخاش همچنان به طور صریح در قانون ممنوع اعلام شده و هیچ مجوزی برای آن صادر نشده است.
ذوالفقاری افزود برخی برداشتهای نادرست باعث شده بود تصور شود کشت خشخاش مجاز شده است، در حالی که چنین موضوعی صحت ندارد.
*شقایق ایرانی؛ راهکاری برای تولید دارو
کاهش کشفیات مواد مخدر و افت خلوص مواد مکشوفه، تأمین مواد اولیه مورد نیاز برای تولید داروهای درمان اعتیاد را با چالش مواجه کرده است. به گفته دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، در سالهای گذشته بخش مهمی از نیاز دارویی کشور از محل مواد مکشوفه تأمین میشد، اما اکنون این امکان کاهش یافته است.
در همین راستا، بررسیهای کارشناسی به سمت استفاده از «شقایق الیفرای ایرانی» سوق پیدا کرده است. گیاهی که امکان استحصال مستقیم مواد مخدر از آن وجود ندارد و تنها در فرآیندهای صنعتی و دارویی میتوان مشتقات مورد نیاز را تولید کرد.
ذوالفقاری گفت: کارشناسان، شرکتهای دارویی، وزارت بهداشت و وزارت جهاد کشاورزی پس از برگزاری جلسات متعدد، آییننامه مربوطه را تهیه کردهاند و طرح برای تأیید نهایی به رئیسجمهور ارائه شده است. به گفته وی، تحقیقات اولیه از سال ۱۴۰۴ آغاز شده و در صورت تأمین بذر مورد تأیید، تحول مهمی در حوزه تولید داروهای مورد نیاز کشور رخ خواهد داد.
*تغییر رویکرد در درمان اعتیاد
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر در بخش دیگری از سخنان خود به «طرح تحول درمان» اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۴ حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در کشور با اعتیاد درگیر بودهاند که بخشی از آنان به مراکز درمان داوطلبانه و مراکز ماده ۱۶ مراجعه کردهاند.
او از بررسی حذف «اوپیوم» از چرخه درمان خبر داد و افزود: وزارت بهداشت به سمت استفاده گستردهتر از روشهای درمانی جدید نظیر متادون و بوپرنورفین حرکت کرده است؛ رویکردی که میتواند وابستگی نظام درمانی به مواد مخدر پایه را کاهش دهد.
به گفته ذوالفقاری، در طرح جدید، معتادان بر اساس شدت وابستگی در چهار گروه دستهبندی میشوند. معتادان خفیف و متوسط تحت درمان مستقیم قرار میگیرند، معتادان شدید در قالب مدیریت مصرف ساماندهی میشوند و افراد دارای اعتیاد بسیار شدید نیز تحت برنامههای کاهش آسیب قرار خواهند گرفت.
*۹۱ مرکز ماده ۱۶ در کشور فعال است
ذوالفقاری با اشاره به ظرفیتهای موجود برای ساماندهی معتادان متجاهر اعلام کرد: هماکنون ۹۱ مرکز ماده ۱۶ در کشور فعال است. این مراکز با مشارکت سازمان بهزیستی، شهرداریها، فراجا، سپاه، شوراهای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استانها و بخش خصوصی اداره میشوند.
وی تأکید کرد: بخش عمده مسئولیت نگهداری و ساماندهی معتادان متجاهر بر عهده سازمان بهزیستی است و ارزیابیها نشان میدهد اقدامات مؤثری در این مراکز انجام شده است.
دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر با تأکید بر ضرورت شکلگیری عزم ملی برای مقابله با اعتیاد، این پدیده را یکی از چهار تهدید بزرگ جهان دانست.
او گفت: زمانی که یک نفر در خانواده گرفتار اعتیاد میشود، همه اعضای خانواده تحت تأثیر قرار میگیرند و به همین دلیل مواد مخدر به نوعی «امالمسائل» آسیبهای اجتماعی است. ذوالفقاری خواستار تمرکز بیشتر دستگاههای فرهنگی، آموزشی و رسانهای بر حوزه پیشگیری شد و از فعالیت ۲۵۱۹ سازمان مردمنهاد (سمن) فعال در عرصه مبارزه با مواد مخدر، درمان و حمایت از بهبودیافتگان به عنوان ظرفیتی مهم برای کاهش آسیبهای اجتماعی یاد کرد.