گروه حوادث
آمار جانباختگان ناشي از تصادفات در ايران طي دو دهه اخير سالانه به حدود ۲۰ هزار نفر رسيده است. اگرچه بخش بزرگي از تصادفات از نظر تعداد در شهرها رخ ميدهد، اما بيشترين تلفات مربوط به جادههاي برونشهري است. طبق آمار پليس راهور، حدود ۸۰درصد تصادفات در مناطق شهري اتفاق ميافتد، اما بيش از ۷۵درصد جانباختگان مربوط به تصادفات جادهاي و برونشهري هستند. علت اصلي اين تفاوت، سرعت بالاتر خودروها و شدت بيشتر برخوردها در جادهها است. كارشناسان معتقدند بيش از ۸۵درصد تصادفات به عوامل انساني مربوط ميشود. مهمترين اين عوامل عدم توجه به جلو، سرعت غيرمجاز، سبقت غيرمجاز، خستگي و خوابآلودگي رانندگان و استفاده از تلفن همراه هنگام رانندگي است.
هفته گذشته پليس راهور اعلام كرده كه بخش عمدهاي از تصادفات مرگبار ناشي از همين «خطاهاي انساني» است؛ «علياصغر شريفي» رييس مركز اطلاعرساني پليس راهور تهران بزرگ، مهمترين تهديد براي حفظ فاصله ايمن را عوامل انساني دانسته و گفته است: «بيتوجهي به جلو و حواسپرتي رانندگان همچنان عامل اصلي بروز تصادفات رانندگي در تهران است. رعايت فاصله طولي در پيشگيري از تصادفات رانندگي و عوامل انساني مهمترين مولفه موثر بر تشخيص و حفظ فاصله ايمن است. خستگي و خوابآلودگي، استفاده از تلفن همراه، عجله و شتاب، كاهش تمركز و حواسپرتي حين رانندگي زمان واكنش راننده را افزايش داده و احتمال وقوع تصادفات را به طور چشمگيري بالا ميبرند. وضعيت فني خودروها ازجمله سلامت ترمزها، كيفيت لاستيكها و عملكرد سيستم روشنايي از ديگر عوامل موثر بر رعايت فاصله ايمن است. شرايط محيطي مانند بارندگي، مه، يخزدگي، محدوديت ديد و رانندگي در شب نيز در ارزيابي فاصله و تصميمگيري رانندگان تاثير مستقيم دارد.»
رييس مركز اطلاعرساني پليس راهور تهران بزرگ همچنين با اشاره به آمار تصادفات در سال ۱۴۰۴ اعلام كرده است: «بيش از ۹ هزار فقره تصادف خسارتي، ۴۲۷ فقره تصادف جرحي و ۳ فقره تصادف فوتي در پايتخت به دليل عدم رعايت فاصله طولي ثبت شده است. براي بيش از ۸۲۲ هزار فقره تخلف استفاده از تلفن همراه حين رانندگي و بيش از ۷۳ هزار فقره تخلف مرتبط با خوردن، آشاميدن و استعمال دخانيات اعمال قانون شده است. با اين حال عدم توجه به جلو حين رانندگي همچنان يكي از مهمترين عوامل بروز تصادفات رانندگي در شهر تهران است؛ به طوري كه سال گذشته بيش از ۴۴ هزار فقره تصادف خسارتي، ۸۴۱۰ هزار فقره تصادف جرحي و ۱۳۵ فقره تصادف فوتي بر اثر اين تخلف به ثبت رسيده است. توجه كامل به مسير، پرهيز از عوامل حواسپرتي و رعايت فاصله طولي متناسب با شرايط راه و محيط از مهمترين راهكارهاي كاهش تصادفات و ارتقاي ايمني ترافيك است.»
طبق اعلام سازمان پزشكي قانوني كشور؛ سال گذشته ۱۹ هزار و ۵۴۰ نفر در حوادث رانندگي جان خود را از دست دادهاند. از كل اين تلفات، ۱۵ هزار و ۶۶۰ نفر مرد و سه هزار و ۸۸۰ نفر زن بودهاند. در اين مدت استانهاي تهران با يكهزار و ۵۶۵، فارس با يكهزار و ۵۴۳ و سيستان و بلوچستان با يكهزار و ۳۹۰ فوتي بيشترين و استانهاي ايلام با ۱۹۲، كهگيلويه و بويراحمد با ۲۲۲ و قم با ۲۷۸ فوتي به ترتيب كمترين آمار تلفات تصادفات را داشتهاند. همچنين در سال گذشته بيشترين كشتهشدگان حوادث رانندگي در محورهاي برونشهري جان خود را از دست دادهاند كه رقم آن برابر با ۱۳ هزار و ۳۸۲ نفر و تقريبا برابر با سال ۱۴۰۳ است. در حوادث درونشهري نيز ۴ هزار و ۹۷۹ نفر و يكهزار و ۷۳ نفر در محورهاي روستايي جان باختهاند كه به ترتيب در مقايسه با سال قبل آن، ۴.۶درصد افزايش داشته است. باقي مرگهاي ناشي از تصادفات نيز در ساير محورها رخ داده است. در سال ۱۴۰۴، بيشترين تعداد كشته با دو هزار و ۶۲ فوتي در ماه شهريور و كمترين آن با يكهزار و ۱۷۰ فوتي در دي ماه گزارش شده است. همچنين ۳۷۸ هزار و ۷۲۹ مصدوم حوادث رانندگي به مراكز پزشكي قانوني مراجعه كردهاند كه از اين تعداد ۲۶۹ هزار و ۷۶۸ نفر مرد و ۱۰۸ هزار و ۹۶۱ نفر زن بودهاند. آمار مصدومان حوادث رانندگي سال ۱۴۰۴ در مقايسه با سال قبل از آن هفت دهم درصد كاهش يافته است. طبق گزارش سازمان پزشكي قانوني؛ سه هزار و ۴۴۲ نفر از آنان جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله بودهاند. اين گروه سني در سال گذشته بيشترين تعداد تلفات تصادفات را داشته است. پس از گروه سني ۱۸ تا ۲۴ سال، بيشترين تعداد تلفات از كل موارد به ترتيب مربوط به گروه سني ۳۰ تا ۳۹ سال با سهم ۱۵.۴درصدي و ۴۰ تا ۴۹ سال با سهم ۱۴.۲درصدي بوده است. در اين مدت ۸.۹درصد تلفات تصادفات افراد ۱۱ تا ۱۷ سال و ۴.۴درصد نيز كودكان ۱۰ ساله و پايينتر بودهاند. در سال گذشته ۴۱.۲درصد از كشتهشدگان تصادفات به دليل شكستگي جمجمه و آسيب مغزي جان باختهاند. پس از آن صدمات متعدد بدني با ۲۹.۸درصد از كل تلفات بيشترين علت مرگ در حوادث رانندگي است. سازمان پزشكي قانوني با اشاره به اينكه تعداد قابلتوجهي از متوفيات حوادث رانندگي، جوانان در گروه سني پايين هستند و تعداد بالايي از تصادفات منجر به مرگ با خودروي سواري يا موتورسيلكت اتفاق افتاده است، توجه به برخي نكات را مهم دانسته است: «در بسياري از موارد عوامل مرتبط به رانندگي يعني داشتن سرعت غيرمجاز، سبقتهاي غيرمجاز و عدم توجه به جلو منجر به بروز حوادث رانندگي و به دنبال آن مرگ راننده، سرنشينان خودرو يا عابران ميشود، پس لازم است رانندگان شيوه رانندگي خود را باتوجه به قوانين و اصول صحيح رانندگي اصلاح كنند تا از بروز حوادث جلوگيري شود. داشتن كلاه ايمني استاندارد براي راكب موتورسيكلت و سرنشين آن ضروري است، چراكه عمده موتورسواران با ضربه به سر جان ميبازند. بستن كمربند ايمني براي راننده و سرنشينان خودرو الزامي است؛ به ويژه در سرعتهاي بالا، سرنشينان عقب هم بايد حتما كمربند خود را ببندند. در سرعتهاي بالا در صورت بروز تصادف، احتمال پرت شدن افراد از شيشه به بيرون خودرو و به دنبال آن، مرگ وجود دارد. بستن كمربند ايمني از اين اتفاق جلوگيري ميكند. حتما براي كودكان از صندلي كودك مناسب درحالي كه با كمربند ايمني بسته ميشود، استفاده شود. هرگز به كودكان اجازه ندهيد هنگام رانندگي سر يا دست خود را از خودرو بيرون بياورند. كودكان هرگز بين دو صندلي عقب و جلو نايستند و از در آغوش گرفتن كودكان خردسال توسط سرنشين جلو، خودداري شود. درهاي خودرو حتما به قفل كودك مجهز باشد. در صورت مصرف داروهاي خوابآور به هيچوجه رانندگي نكنيد. در صورت رانندگي در شب حتما سرعت خودرو متناسب با ساعات شب تنظيم شود و در صورت رانندگي در روز به ويژه در ساعاتي كه تابش مستقيم نور آفتاب در مسير حركت خودرو وجود دارد، از عينك آفتابي مناسب استفاده شود. باتوجه به اينكه آمارها نشان ميدهد بيشترين تلفات تصادفات مربوط به جوانان است توصيه ميشود حتما اصول ايمني را رعايت كنند و پس از كسب مهارتهاي لازم و اطمينان از تسلط به رانندگي با خودرو، اقدام به رانندگي كنند. استفاده از مشروبات الكلي، مواد روانگردان و محرك هنگام رانندگي بسيار خطرناك است. استفاده از اين مواد علاوه بر اينكه زمينهساز حركات خطرناك در رانندگي است، ميتواند زمان واكنش را هنگام مواجهه با خطر طولاني كند كه بسيار حادثهآفرين خواهد بود.»
بيست و ششم خرداد ماه جاري؛ «رابعه جوانبخت» رييس مركز برخط پليس راهور تهران بزرگ با اشاره به آسيبپذيرترين گروه كاربران ترافيكي اعلام كرده است: «برابر آييننامه راهنمايي و رانندگي، عابرپياده شخصي غيرسوار است كه بدون استفاده از هر وسيله موتوري حركت ميكند و اين گروه به دليل نبود حفاظ فيزيكي، همواره بيشترين آسيب را در تصادفات ميبينند. در سال گذشته، سهم عابران پياده در تصادفات فوتي پايتخت، ۳۷درصد از كل متوفيان بوده كه پس از موتورسيكلتسواران در رتبه دوم قرار گرفته است. افراد ۶۵ سال به بالا نيز با ۳۵درصد، ركورددار سني اين متوفيان هستند. بزرگراههاي تهران با فراواني ۵۴درصد، خيابانهاي اصلي با ۳۹درصد و ساير معابر با ۷درصد، محل وقوع تصادفات عابران پياده بودهاند. وقتي عابري پوشش تيره دارد، راننده از ۱۵۰ متري او را ميبيند؛ اما اگر پوشش روشن باشد، اين فاصله به ۳۰۰ متر ميرسد. در ساعات ۲۰ تا ۲۴ با ۳۰درصد فراواني، نه نور خورشيد است و نه تشخيص بهموقع توسط راننده انجام ميشود. تردد اين گروه در ساعات اوليه روز عدم استفاده از پلهاي عابر يا پيادهرو، خطر را دوچندان ميكند. شهروندان باتوجه به پوشش تيره در ايام محرم حتما در محلهاي پرنور و در ميدان ديد مستقيم راننده تردد كنند تا دچار حادثه نشوند. همچنين از عبور از ميان خيابان و بزرگراهها جدا خودداري شود.»