* محمد حسن لطفی
نام استیو جابز برای بسیاری از مردم تنها یادآور یک کارآفرین موفق نیست، بلکه نماد نوعی خلاقیت، آینده‌نگری و توانایی تغییر جهان از طریق فناوری است. او از معدود افرادی بود که نه فقط یک شرکت بزرگ ساخت، بلکه شیوه زندگی، ارتباطات و حتی انتظارات مردم از فناوری را دگرگون کرد. به همین دلیل هر زمان که فناوری جدیدی ظهور می‌کند، این پرسش مطرح می‌شود که آیا نسل بعدی نوآوران بزرگ از دل همین فناوری بیرون خواهند آمد؟ امروزه با پیشرفت خیره‌کننده هوش مصنوعی، این سؤال بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است: آیا استیو جابز بعدی یک هوش مصنوعی خواهد بود؟ آیا ممکن است روزی یک سیستم هوشمند به جای یک انسان، ایده‌ای انقلابی خلق کند، محصولی بیافریند که جهان را تغییر دهد و به رهبر یک تحول بزرگ فناورانه تبدیل شود؟
برای پاسخ به این پرسش ابتدا باید درک کنیم که چرا استیو جابز به چهره‌ای استثنایی تبدیل شد. بسیاری از مردم موفقیت او را به نبوغ فنی نسبت می‌دهند، اما واقعیت پیچیده‌تر از این است. جابز نه بهترین برنامه‌نویس بود، نه مخترع بسیاری از فناوری‌هایی که در محصولاتش به کار رفتند و نه حتی متخصص‌ترین مهندس زمان خود. آنچه او را متمایز می‌کرد، توانایی خاصش در پیوند زدن فناوری، طراحی، روان‌شناسی انسان و نیازهای آینده جامعه بود. او می‌توانست چیزی را تصور کند که هنوز وجود نداشت و سپس دیگران را متقاعد کند که ساختن آن ممکن است. این توانایی فراتر از دانش فنی بود؛ ترکیبی از شهود، خلاقیت، رهبری، جسارت و درک عمیق از رفتار انسان. هوش مصنوعی در سال‌های اخیر نشان داده است که می‌تواند در بسیاری از حوزه‌ها عملکردی شگفت‌انگیز داشته باشد.
 این فناوری قادر است حجم عظیمی از داده‌ها را تحلیل کند، الگوهای پنهان را کشف نماید، متن بنویسد، تصویر خلق کند، موسیقی بسازد، کدنویسی انجام دهد و حتی پیشنهادهای خلاقانه ارائه کند. برخی از مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی می‌توانند در چند ثانیه ایده‌هایی تولید کنند که بررسی آن‌ها برای یک تیم انسانی روزها زمان می‌برد. همین قابلیت‌ها باعث شده است برخی افراد معتقد باشند که هوش مصنوعی در آینده می‌تواند نقش نوآوران و کارآفرینان بزرگ را نیز بر عهده بگیرد.
در نگاه نخست این فرضیه چندان دور از ذهن به نظر نمی‌رسد. اگر نوآوری را صرفاً تولید ایده‌های جدید بدانیم، هوش مصنوعی در حال نزدیک شدن به این توانایی است. امروزه الگوریتم‌ها می‌توانند هزاران ترکیب مختلف از محصولات، خدمات و راهکارها را پیشنهاد دهند. آن‌ها می‌توانند رفتار مشتریان را پیش‌بینی کنند، روندهای بازار را تحلیل نمایند و حتی فرصت‌های تجاری آینده را شناسایی کنند. در برخی موارد، هوش مصنوعی می‌تواند فرصت‌هایی را ببیند که از چشم انسان پنهان می‌ماند. بنابراین ممکن است تصور شود که مرحله بعدی تکامل فناوری، ظهور کارآفرینان مصنوعی خواهد بود. اما مسئله اصلی اینجاست که نوآوری بزرگ تنها از ایده‌پردازی تشکیل نشده است. 
ادامه در صفحه 2