شناسهٔ خبر: 78646783 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: بهار | لینک خبر

«کیمیای کمیاب» در نوار ساحلی

صاحب‌خبر -
گروه ایران: در استانی که ۵۰ درصد پهنه جغرافیایی‌اش از نظر اقلیمی و زمین‌شناسی بدون منابع آب شیرین طبیعی است، مدیریت قطره‌قطره آب نه یک انتخاب که ضرورتی حیاتی برای بقاست؛ هرمزگان اکنون در خط مقدم جبهه مقابله با پیامدهای گرمایش جهانی، با رویکردی تلفیقی از «توسعه آب‌شیرین‌کن‌ها» و «فرهنگ‌سازی» به جنگ تنش آبی رفته است.

به گزارش ایرنا، استان هرمزگان در حالی در آستانه هفته صرفه‌جویی (۲۵ تا ۳۱ خردادماه) قرار دارد که در سال‌های اخیر، به‌ویژه چهار سال گذشته خشکسالی‌های متوالی و کاهش ملموس بارش‌ها، این منطقه را با چالش‌های پیچیده‌ای مواجه کرده است.مدیریت منابع محدود آب در این استان ساحلی، اکنون به یکی از بزرگترین آزمون‌های مدیریتی تبدیل شده که پایداری آن در گرو «تغییر نگاه عمومی به ارزش آب» است.

خشکسالی؛ میراث گرمایش جهانی
بررسی‌های آماری نشان می‌دهد میانگین بارش‌های کشور از ۲۵۰ میلی‌متر به ۲۱۵ میلی‌متر کاهش یافته است؛ رقمی که در مقایسه با میانگین جهانی ۸۵۰ میلی‌متری، عمق فاجعه در «قاره خشک ایران» را نمایان می‌کند.

مدیرعامل شرکت آب وفاضلاب هرمزگان با تشریح وضعیت اضطراری استان گفت: هرمزگان نه تنها با کاهش بارش و تبخیر بسیار بالا مواجه است، بلکه ساختار جغرافیایی آن به‌گونه‌ای است که نیمی از مساحت استان، از مناطق غربی تا جزایر عملا از دسترسی به منابع آب شیرین طبیعی محروم‌اند.
به گفته عبدالحمید حمزه‌پور، با وجود چهار سال خشکسالی بی‌سابقه و خشک‌شدن سدهای استراتژیک استان (سرنی، استقلال، نیان و شمیل)، با مدیریت جهادی توانسته‌ایم تابستان‌های سخت گذشته (۱۴۰۳ -۱۴۰۴) را بدون تنش‌های اجتماعی پشت سر بگذاریم اما این وضعیت شکننده همچنان پابرجاست.

حمزه‌پور همچنین با هشدار نسبت به خوش‌بینی کاذب ناشی از بارش‌های اخیر، خاطرنشان کرد: با وجود افزایش ۸۰ درصدی بارندگی‌ها در سال آبی جاری (۱۴۰۴-۱۴۰۵) نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ناترازی منابع آبی هرمزگان همچنان پایدار است.به گفته وی، در اقلیم خشک هرمزگان، تخلیه کامل سفره‌های زیرزمینی بر اثر خشکسالی‌های مستمر، با چند نوبت بارندگی ترمیم نمی‌شود و پایداری منابع آبی نیازمند تداوم بارش‌ها در بلندمدت و مدیریت هوشمندانه مصرف است.

آب‌شیرین‌کن‌ها؛ راهکاری گران‌قیمت اما اجتناب‌ناپذیر
در فقدان منابع سطحی و زیرزمینی، چشم امید هرمزگان به دریا دوخته شده است. در حال حاضر ۳۵ درصد از آب مصرفی استان از طریق شیرین‌سازی آب دریا تامین می‌شود؛ فرآیندی که هزینه‌های تولید و انتقال آن بسیار سنگین است.

حمزه‌پور با اشاره به اینکه ۵۰ درصد آب آشامیدنی بندرعباس و ۱۰۰ درصد نیاز شهرهای بندرلنگه، کنگ، سیریک، قشم و تمامی جزایر مسکونی از طریق آب‌شیرین‌کن‌ها تامین می‌شود، هشدار داد: هزینه تولید هر مترمکعب آب در این سایت‌ها نزدیک به ۱۰۰ هزار تومان است.وی با تاکید بر اینکه وظیفه ما تامین آب آشامیدنی و بهداشتی مردم است، تصریح کرد: وقتی آبی با این هزینه‌های گزاف از دل دریا استحصال شده یا از فاصله ۷۰۰ کیلومتری (سد کوثر) در استان کهگلوئیه و بویراحمد منتقل می‌شود، مصرف آن برای آبیاری فضای سبز خانه‌باغ‌ها وآبیاری درختان در منازل، یک خسران ملی و ظلم به حقوق آیندگان است.

سرانه تولید آب هرمزگان در برابر الگوی مصرف
مدیرعامل آبفای هرمزگان با انتقاد از الگوی مصرف برخی شهروندان گفت: سرانه تولید آب در استان هرمزگان ۳۰۰ لیتر به ازای هر نفر است، در حالی که الگوی استاندارد وزارت نیرو ۱۳۰ لیتر تعیین شده است؛ یعنی چیزی حدود ۲.۵ برابر استاندارد تولید می‌کنیم اما بخشی از این سرمایه ملی در مصارف غیرآشامیدنی و آبیاری درختان در منازل هدر می‌رود و در واقع، فشار این مصارف غیربهینه بر دوش شهروندانی است که در همان محلات با کمبود آب مواجه می‌شوند.

وی همچنین با اشاره به مطالبات ۲ هزار میلیارد تومانی شرکت آبفا از مشترکان و دستگاه‌های اجرایی، تاکید کرد: تورم و افزایش چندبرابری قیمت تجهیزات فنی، قدرت نوسازی شبکه‌های فرسوده را کاهش داده و پرداخت به‌موقع قبوض، مستقیم با کیفیت خدمات‌رسانی به مردم گره خورده است.

حمزه‌پور یادآورشد: شرکت درآمد هزینه آب وفاضلاب هرمزگان در حال حاضر مسئولیت تامین و توزیع آب آشامیدنی شبکه گسترده‌ای شامل ۱۴ جزیره، بیش از ۲ هزار روستا و ۵۰ شهر استان را بر عهده دارد؛ اگرچه دولت در حوزه توسعه زیرساخت‌ها مانند اجرای خطوط انتقال، احداث مخازن و شبکه‌های فاضلاب اعتبارات اختصاص می‌دهد، اما تداوم خدمات‌رسانی روزانه و بهره‌برداری از تاسیسات آبی، به میزان قابل توجهی به پرداخت به‌موقع قبوض از سوی مشترکان خانگی و دستگاه‌های اجرایی وابسته است.

جنایت خاموش در دشت‌های ممنوعه
مدیرعامل شرکت آب وفاضلاب هرمزگان گفت: وضعیت سفره‌های زیرزمینی هرمزگان نیز نگران‌کننده است؛ دشت‌های حاصل‌خیزی همچون «کهورستان در بندرخمیر»، «هشت‌بندی در میناب»، «سرخون و ایسین در بندرعباس» که روزگاری قطب کشاورزی استان بودند، اکنون به دلیل برداشت‌های بی‌رویه و حفر چاه‌های غیرمجاز در وضعیت بحرانی قرار دارند.حمزه‌پور برداشت‌های غیرمجاز را «جنایت خاموش» دانست وتصریح کرد: بیش از ۹۰ درصد مصرف آب استان در حوزه کشاورزی است که گذار از روش‌های سنتی به آبیاری نوین و کشت‌های سازگار با اقلیم خشک، تنها راه نجات این دشت‌ها از فروپاشی کامل است.

امنیت آبی؛ گره خورده با امنیت ملی
هرمزگان اکنون در برزخ میان گرمایش جهانی و نیاز به مدیریت جهادی قرار دارد؛ علاوه بر چالش‌های اقلیمی، تاسیسات آبی استان در حال حاضر هدف آسیب‌های جنگی دشمن نیز قرار گرفته و خسارتی افزون‌بر ۸ هزار میلیارد تومان به زیرساخت‌ها وارد شده است.با این حال، مدیرعامل آبفای هرمزگان با تاکید بر شعار هفته صرفه‌جویی یعنی «آب، سرمایه مشترک است»، خاطرنشان کرد: امنیت ملی با امنیت آبی گره خورده است؛ اگرچه در حال توسعه زیرساخت‌ها، نوسازی شبکه‌ها و مقابله با پرت آب هستیم، اما پایداری آب در تابستان پیش‌رو، بیش از هر چیز به مشارکت همگانی و تغییر باور مردم نسبت به این کیمیای گران‌بها بستگی دارد.

اکنون استان هرمزگان چشم‌انتظار عزمی همگانی است تا با نهادینه شدن فرهنگ مصرف بهینه، این «سرمایه مشترک» نه تنها برای امروز، بلکه برای نسل‌های آینده نیز حفظ شود.
به گزارش ایرنا، بر اساس آمارهای ارائه شده از سوی شرکت آب وفاضلا هرمزگان، سالانه ۲۱۰ میلیون مترمکعب آب برای تامین نیاز جمعیت هرمزگان تولید، انتقال و توزیع می‌شود؛ در این میان، ۴۰ درصد از طریق چاه‌ها، ۳۵ درصد از طریق سایت‌های آب‌شیرین‌کن و ۲۵ درصد نیز از طریق سدها و چشمه‌ها تامین می‌شود.