صاحبخبر - گروه دیپلماسی – هدیه گل محمدی: محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان امروز همزمان با برگزاری مذاکرات چهارجانبه ایران و آمریکا با مشارکت کشورهای میانجی پاکستان و قطر در سوئیس، گفت: «ما موفق شدیم آمریکا و ایران را متقاعد کنیم که در دیپلماسی مشارکت کنند و به آتشبس دست یابند.»
اسحاق دار افزود: «ما موفق شدیم که آمریکا و ایران را پس از ۴۷ کنار هم قرار دهیم. میانجیگری ما از روز اول فعالانه ادامه داشته است.»
وزیر امور خارجه پاکستان بیان کرد: «ما با شرکا و متحدان مان برای اطمینان یافتن از موفقیت میانجیگری همکاری کردیم.»
او با اشاره به پیامدهای جنگ غیرقانونی آمریکایی ـ صهیونیستی علیه ایران گفت که این جنگ «هولناک و تاثیر آن بر اقتصاد منفی بود.»
اسحاق دار با اشاره به چارچوب مذاکرات بورگن اشتوک گفت: «۳ تیم فنی در مذاکرات میان آمریکا و ایران مشارکت دارند. کمیتههای فنی پرونده هستهای، پولهای بلوکهشده و لبنان را مورد بحث قرار میدهند.»
نشست های فشرده
هیأت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران به ریاست محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و رئیس هیأت مذاکرهکننده، ظهر امروز (به وقت محلی) وارد محل برگزاری مذاکرات در سوئیس شد و گفتوگوهای خود را با نمایندگان قطر، به عنوان یکی از طرفهای میانجی، آغاز کرد.
نمایندگان کشورهای میانجی نیز در سوئیس حضور دارند. محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخستوزیر و وزیر خارجه قطر پیشتر در بورگناشتوک با ایگنازیو کاسیس وزیر خارجه سوئیس دیدار و درباره آخرین تحولات پس از توافق ایران و آمریکا رایزنی کرده است. شهباز شریف نخستوزیر پاکستان و عاصم منیر فرمانده ارتش این کشور نیز طبق گزارشها وارد سوئیس شدند. پاکستان همراه با قطر در شکلگیری یادداشت تفاهم اسلامآباد و ایجاد زمینه تماسها میان تهران و واشنگتن نقش میانجی را برعهده داشته است.
بر اساس برنامه اعلامشده، پس از پایان این نشست، هیأت ایرانی با نمایندگان پاکستان، دیگر میانجی این روند، دیدار خواهد کرد و سپس نشست چهارجانبه میان ایران، آمریکا، قطر و پاکستان بعدازظهر دیروز در همین محل برگزار شد.مقامهای ایرانی تاکید دارند که اراده سیاسی آمریکا برای اجرای تعهدات، شرط اصلی پیشرفت روند دیپلماتیک است و نتایج مذاکرات امروز در تعیین آینده این روند نقش تعیینکنندهای خواهد داشت.
طبق برنامهریزی انجامشده، گفتوگوها برای یک روز در نظر گرفته شده است، هرچند همانند سایر روندهای دیپلماتیک، در صورت نیاز و بر اساس شرایط، احتمال تمدید مذاکرات برای روزهای آینده وجود دارد.
در این میان ، «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی امروز در پیامی از دیدار با ایگناتزیو کاسیس، وزیر امور خارجه سوئیس پیش از آغاز مذاکرات چهارجانبه رسمی ایران، آمریکا، پاکستان و قطر خبر داده و بر اهمیت دیپلماسی تاکید کرد.
براساس گزارش خبرنگار ایسنا، هیات ایرانی حاضر در این نشست برنامهای برای دیدار با گروسی ندارد. طبق گمانهزنیهای رسانهای و ادعای طرف آمریکایی، موضوعات هستهای نیز در این مذاکرات مطرح خواهد شد. اگرچه اسماعیل بقائی، سخنگوی هیات مذاکرهکننده ایران روز شنبه پیش از عزیمت به سوییس، اظهار کرد: سفر هیات مذاکرهکننده ایران به سوئیس در راستای پیگیری اجرای تعهدات طرف متقابل است نه شروع مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی. این سفر برای پیگیری اجرای تعهدات طرف متقابل است. مذاکرات برای توافق نهایی زمانی است که بندهای دیگر اجرا شود.
رئیس هیات مذاکرهکننده ایران در این مذاکرات محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی خواهد بود و ریاست هیات مذاکرهکننده آمریکا بر عهده جی دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا است. فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان و هیاتی از کشور قطر در این مذاکرات حضور خواهند داشت.
با توجه به این که بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی غیرقانونی آمریکا علیه ایران طبق بندهای ۴ و ۵ یادداشت تفاهم تهران ـ واشنگتن برای پایان جنگ الزامی است، وزیر امور خارجه پاکستان در ادامه این گفتوگو بیان کرد: «وضعیت تنگه هرمز باید به وضعیت پیش از جنگ بازگردد. در مدت ۶۰ روزه مذاکرات (پس از امضای یادداشت تفاهم) هیچ هزینه ترانزیتی بر تنگه هرمز اعمال نخواهد شد. کشتیها در این بازه زمانی از عبور از تنگه هرمز در این بازه زمانی منع نخواهند شد.»
اسحاق دار با اشاره به یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا گفت: «هیچ چیز منفی در یاداشت تفاهم میان آمریکا و ایران وجود ندارد.»
با توجه به این که موضوع برنامه هستهای ایران در فرصت مذاکراتی ۶۰ روزه میان ایران و آمریکا در کنار موضوعات دیگر مورد بحث قرار خواهد گرفت، اسحاق دار مدعی شد: «ایران رضایت و موافقت خود با کاهش سطح خلوص ذخایر اورانیوم خود اعلام کرده است.»
شایان ذکر است در این مرحله مذاکرات فنی پیرامون تعیین چارچوبی مورد توافق دو طرف برای رسیدگی به موضوع برنامه هستهای ایران هنوز آغاز نشده است، احتمالا این اظهارات اسحاق دار با اشاره به بند هشتم یادداشت تفاهم مطرح شده است که در آن مطرح شده است: «جمهوری اسلامی ایران مجددا تایید میکند که سلاح هستهای تولید یا ابتیاع نخواهد کرد. جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا موافقت کردهاند که وضعیت مواد غنیشده ذخیره شده را از طریق یک سازوکار مورد توافق طرفین و مطابق با برنامه زمانی مندرج در بند ۷، حداقل به شیوه رقیقسازی در محل، تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی، حل و فصل کنند.
به گفته وزیر خارجه پاکستان، موضوع تحریمها علیه ایران به طور دوجانبه با آمریکا مورد بحث قرار خواهد گرفت.
طبق بند هفتم یادداشت تفاهم، ایالات متحده آمریکا متعهد میشود به تمامی انواع تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل متحد، قطعنامههای شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، و تمامی تحریمهای یکجانبه آمریکا، اعم از اولیه و ثانویه، برابر یک برنامه زمانی مورد توافق به عنوان بخشی از توافق نهایی، خاتمه دهد.
به گفته اسحاق دار، کشورهای منطقه، از جمله عربستان سعودی، قطر، مصر و امارات متحده عربی از تلاشهای میانجیگری حمایت کردهاند و اسلامآباد به طور مستمر نتایج مذاکرات را به عربستان، قطر، مصر و دیگر متحدان اطلاعرسانی میکند.
وزیر امور خارجه پاکستان در ادامه حملات رژیم صهیونیستی به لبنان با «تحریکآمیز» خواند و خواستار توقف آن شد.
∎