به گزارش خبرگزاری تسنیم، در نظام حقوق بین‌الملل، مذاکره یکی از مهم‌ترین ابزارهای حل و فصل اختلافات میان دولت‌ها به شمار می‌رود و صرف ورود به گفت‌وگو با یک دولت، هرگز به معنای پذیرش دیدگاه‌ها، سیاست‌ها یا خواسته‌های آن دولت نیست.

بر اساس بند 3 ماده 2 منشور ملل متحد، تمامی اعضای سازمان ملل متحد موظف‌اند اختلافات بین‌المللی خود را از طریق روش‌های مسالمت‌آمیز حل و فصل کنند. همچنین مطابق ماده 33 منشور ملل متحد، مذاکره، میانجیگری، سازش و سایر شیوه‌های مسالمت‌آمیز، از ابزارهای مشروع برای رفع اختلافات بین‌المللی محسوب می‌شوند.

از منظر حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز، سیاست خارجی کشور بر پایه اصول مشخصی استوار است. مطابق اصل 152 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران بر اساس نفی هرگونه سلطه‌جویی و سلطه‌پذیری، حفظ استقلال همه‌جانبه، دفاع از حقوق مسلمانان و روابط صلح‌آمیز متقابل با دولت‌های غیرمحارب استوار است. همچنین به موجب اصل 153 قانون اساسی، هرگونه قراردادی که موجب سلطه بیگانگان بر منابع طبیعی، اقتصادی، فرهنگی، ارتش و دیگر شئون کشور شود، ممنوع و فاقد اعتبار است.

از سوی دیگر، مطابق اصل 176 قانون اساسی، تأمین منافع ملی، پاسداری از انقلاب اسلامی و حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت ملی در زمره وظایف شورای عالی امنیت ملی قرار گرفته است و تصمیمات اتخاذ شده در این چارچوب پس از تأیید مقام معظم رهبری لازم‌الاجرا خواهد بود.

بر این اساس، چنانچه در آینده مذاکرات حضوری میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا برقرار شود، این امر به هیچ عنوان به مفهوم پذیرش نظرات یا سیاست‌های طرف آمریکایی نخواهد بود، بلکه استفاده از یکی از ابزارهای شناخته‌شده حقوق بین‌الملل برای تأمین منافع ملت ایران، رفع تحریم‌های ظالمانه و صیانت از حقوق مشروع کشور محسوب می‌شود.

رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله العظمی سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، بارها بر حفظ عزت، حکمت و مصلحت در سیاست خارجی تأکید نموده‌اند و نسبت به اعتماد به دشمن و بدعهدی قدرت‌های سلطه‌گر هشدار داده‌اند. در این چارچوب، مذاکره نه نشانه عقب‌نشینی، بلکه ابزاری دیپلماتیک در خدمت اقتدار ملی و تأمین مصالح عالی نظام است.

محسن رضایی: آمریکا از سر استیصال اصرار به مذاکره دارد

تجربه روابط بین‌الملل نیز نشان می‌دهد که گفت‌وگو میان دولت‌ها، حتی در شرایط خصومت سیاسی، امری متعارف و منطبق با قواعد شناخته‌شده بین‌المللی است. بنابراین، هرگونه مذاکره احتمالی جمهوری اسلامی ایران با ایالات متحده آمریکا باید در چارچوب اصول قانون اساسی، حفظ استقلال و حاکمیت ملی، رعایت خطوط قرمز نظام و صیانت از حقوق ملت ایران صورت پذیرد.

اقتدار جمهوری اسلامی ایران در نفی مطلق مذاکره خلاصه نمی‌شود، بلکه در استقلال رأی، ایستادگی بر اصول و بهره‌گیری هوشمندانه از ظرفیت‌های حقوقی و دیپلماتیک برای تحقق منافع ملی متجلی است.

یادداشت از: دکتر عرفان نوری‌سطری، مدرس دانشگاه

انتهای پیام/