نشست ایران و آمریکا در منطقه بورگناشتاین برگزار نشد؛
لغو قرار سوئیس!
صاحبخبر - رویداد۲۴ : نشست روز جمعه ایران و آمریکا در اقامتگاه بورگناشتوک(برخی منابع فارسی به اشتباه آن را بورگن استوک تلفظ می کنند) سوئیس که قرار بود آغازگر مذاکرات فنی درباره توافق نهایی باشد، فعلاً برگزار نمیشود. کاخ سفید دلیل عقبافتادن سفر جیدی ونس را «پیچیدگیهای لجستیکی» اعلام کرده، اما گزارشها از نقش تنشهای تازه میان اسرائیل و حزبا...، درخواست ایران برای مشاهده نخستین نشانههای اجرای تفاهمنامه و اختلاف بر سر ضرورت مراسم امضای حضوری حکایت دارد. با وجود لغو نشست، مقامهای سوئیسی میگویند تفاهمنامه اولیه وارد مرحله اجرا شده و مهلت ۶۰ روزه مذاکرات از روز جمعه آغاز شد. این نشست در ابتدا قرار بود مراسم رسمی امضای تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن باشد، اما پس از آنکه رؤسای دو کشور سند را بهصورت دیجیتال امضا کردند، ماهیت آن به جلسهای برای آغاز مذاکرات فنی تغییر کرد. اکنون همان مذاکرات فنی نیز بدون اعلام تاریخ تازه به تعویق افتاده است. -روایت رسمی کاخ سفید؛ «لجستیک مذاکرات ساده نیست» کاخ سفید در بیانیهای اعلام کرد که برنامه مذاکرات هنوز نهایی نشده و هیأت آمریکایی آماده بوده است در نخستین فرصت ممکن راهی سوئیس شود. در این بیانیه آمده است: «لجستیک این مذاکرات هرگز ساده یا قابل پیشبینی نبوده است. در حال حاضر معاون رئیسجمهوری امشب عازم نخواهد شد و ما مشتاقیم مذاکرات فنی را در سریعترین زمان ممکن آغاز کنیم.» ونس نیز ساعاتی پیش از اعلام لغو سفر گفته بود برنامهاش رفتن به سوئیس است، اما دقیقاً نمیداند چه زمانی این سفر انجام خواهد شد. او گفته بود انتظار دارد مذاکرات فنی در طول آخر هفته آغاز شود، هرچند احتمال تغییر برنامه وجود دارد.اعلام رسمی کاخ سفید نشان میدهد واشنگتن تلاش دارد تعویق نشست را مسئلهای اجرایی و موقت نشان دهد، نه نشانه شکست تفاهمنامه. با این حال، رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند که پشت عبارت کلی «مشکلات لجستیکی»، اختلافهای سیاسی و امنیتی جدیتری وجود دارد. آتشبس شکننده لبنان؛ علت پنهان تعویق؟ اکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی گزارش داده است که اعتراض تهران به نقض احتمالی آتشبس لبنان توسط اسرائیل میتواند یکی از دلایل برگزار نشدن نشست روز جمعه باشد.ارتش اسرائیل روز پنجشنبه حملهای در جنوب لبنان انجام داد که چهار کشته برجای گذاشت. سپس در ساعات شب و درست پیش از آنکه ونس لغو سفرش را اعلام کند، درگیریهای شدیدی میان ارتش اسرائیل و حزبا... در جنوب لبنان آغاز شد.این تحولات از آن جهت اهمیت دارد که تفاهمنامه ایران و آمریکا، پایان دائمی جنگ در همه جبههها، از جمله لبنان، را یکی از بندهای اصلی خود معرفی میکند. ادامه حملات اسرائیل یا ازسرگیری درگیری با حزبا... میتواند تهران را نسبت به اجرای عملی این بند بدبین کند. دونالد ترامپ نیز روز پنجشنبه در شبکه تروث سوشال نوشت که آمریکا به صلح متعهد است و از همه طرفهای منطقه خواست اجازه دهند مذاکرات به شکلی مطلوب پیش برود. او تأکید کرد واشنگتن انتظار دارد آتشبسی کامل در همه جبههها، از جمله میان لبنان، حزبا... و اسرائیل، برقرار باشد. -پاسخ لبنان و اسرائیل به پیام ترامپ نبیه بری، رئیس مجلس لبنان، در واکنش به سخنان ترامپ بار دیگر بر موضع لبنان و تعهد حزبا... به آتشبس تأکید کرد، اما اجرای آن را مشروط به پایبندی کامل و جامع اسرائیل دانست. در مقابل، یحیئل لایتر، سفیر اسرائیل در واشنگتن، اعلام کرد اسرائیل همچنان به توافق آتشبس با دولت لبنان متعهد است، اما حق پاسخ به حملات و خنثیکردن تهدیدها علیه خاک، شهروندان و سربازان خود را حفظ میکند.این مواضع نشان داد که طرفها تعریف یکسانی از آتشبس ندارند. لبنان و حزبا... پایان حملات اسرائیل را شرط اجرای توافق میدانند، در حالی که اسرائیل تأکید دارد حتی در دوره آتشبس نیز حق اقدام یکجانبه علیه آنچه «تهدید» میخواند، برای خود محفوظ میداند.در چنین فضایی، آغاز مذاکرات ایران و آمریکا بدون روشنشدن سرنوشت جبهه لبنان میتوانست از همان ابتدا با بحران روبهرو شود. -موضع ایران؛ ابتدا نشانههای اجرای توافق خبرگزاری تسنیم نوشته است که مذاکرهکنندگان ایرانی پیش از حضور در نشست، خواهان مشاهده نشانههایی از اجرای تفاهمنامه موقت از سوی آمریکا بودند. در عین حال، تا پیش از اعلام لغو سفر ونس، هیچ تأیید رسمی درباره سفر هیأت ایرانی به سوئیس وجود نداشت.ایران پیشتر اعلام کرده بود پس از امضای دیجیتال تفاهمنامه توسط رؤسای دو کشور، برگزاری مراسم امضای حضوری ضرورت ندارد. وزارت خارجه ایران نیز در اصلِ برگزاری مراسم رسمی امضا تردید ایجاد کرده بود.این مسئله احتمالاً یکی دیگر از دلایل سردرگمی برنامه بود. آمریکا از یک مراسم امضا و سپس مذاکرات فنی سخن میگفت، در حالی که ایران امضای دیجیتال را کافی میدانست و بیشتر بر آغاز اجرای تعهدات عملی، از جمله معافیتهای تحریمی و کاهش فشارهای اقتصادی، تأکید داشت. -اجازه مذاکرات مستقیم از سوی رهبر ایران آیت ا... مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بعدازظهر پنجشنبه به مذاکرهکنندگان ایرانی اجازه دادند مستقیماً با مقامهای آمریکایی گفتوگو کنند، اما همزمان تأکید کردند این تصمیم به معنای پذیرش دیدگاههای «دشمن» نیست.محمدباقر قالیباف نیز چند ساعت بعد با انتشار بیانیهای از این تصمیم تشکر کردند و وعده دادند خطوط قرمز ایران در مذاکرات با آمریکا حفظ شود. در بیانیه او اشارهای به لغو یا تغییر برنامه سفر نشده بود.بنابراین تا ساعاتی پیش از لغو نشست، از نظر سیاسی مجوز مذاکرات مستقیم صادر شده بود. این نکته احتمال اینکه تعویق صرفاً ناشی از مخالفت اصولی ایران با مذاکره باشد را کاهش میدهد و توجه را بیشتر به اجرای تفاهمنامه و بحران لبنان معطوف میکند. -سوئیس چه گفت؟ وزارت خارجه سوئیس صبح جمعه رسماً تأیید کرد که نشست برنامهریزیشده در بورگناشتاک برگزار نمیشود.سخنگوی این وزارتخانه اعلام کرد سوئیس همچنان آماده تسهیل مذاکرات است و اقدامات مقدماتی در بورگناشتاک ادامه خواهد داشت، اما در حال حاضر اطلاعات بیشتری نمیتوان ارائه کرد.سوئیساینفو نیز گزارش داد سفر ونس و قالیباف به تعویق افتاده، اما توافق چارچوبی امضاشده میان ایران و آمریکا همچنان وارد مرحله اجرا شده است.بر اساس این گزارش، دوره ۶۰ روزه مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی، بهویژه در زمینه برنامه هستهای ایران، از نظر رسمی از روز جمعه آغاز میشود؛ حتی اگر نخستین جلسه حضوری هنوز برگزار نشده باشد. تفاهمنامه به مذاکرهکنندگان ۶۰ روز فرصت میدهد درباره وضعیت برنامه هستهای ایران به توافق نهایی برسند. همچنین قرار است درباره ذخایر اورانیوم غنیشده، بازرسیهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، موشکهای دوربرد ایران، رفع تحریمها و ترتیبات اقتصادی و بازسازی گفتوگو شود.∎