شناسهٔ خبر: 78615016 - سرویس فرهنگی
نسخه قابل چاپ منبع: روزنامه اعتماد | لینک خبر

عاشورا در سیره و سنت بنیان‌گذار(۳)

احمد مازنی

صاحب‌خبر -

در یادداشت قبلی اشاره شد که‌ از اهداف کلی قیام عاشورا از دیدگاه امام خمینی اصلاح جامعه است، در این مورد به قسمت پایانی خطبه امام‌حسین(ع) استناد شد که آن حضرت اصلاح جامعه را یکی از هدف‌های خود بیان می‌کنند. امام خمینی این عبارت حضرت سيدالشهدا(ع) را به عنوان مؤیدی برای اثبات بحث ولایت فقیه خود آورده و با استناد به آن می‌فرماید: «مضمون روایت شاهد بر این است که از لسان معصوم صادر شده و مضمون صادقی است ». (ولایت فقیه، چاپ اول، ص ۳۳۷) و در ادامه با تأکید بر وظیفه اصلاح خود و اصلاح دیگران می فرماید: «کوشش کنید که احکام اسلام را، هم عمل کنید و هم وادار کنید که دیگران عمل کنند. همان طوری که هر شخص و هر فردی موظف است که خودش را اصلاح کند، موظف است که دیگران را هم اصلاح کند...» (صحیفه امام؛ ج ۱۰، ص ۲۶۸) و تصریح می‌کند که: «...تکلیف این طور می‌دانست که باید قیام بکند و خونش را بدهد تا اینکه این ملت را اصلاح کند، تا اینکه این عَلَم یزید را بخواباند و همین طور هم کرد و تمام شد. خونش را داد و خون پسرهایش را داد و اولادش را داد و همه چیزهای خودش را داد در راه، برای اسلام.»(صحیفه امام، ج۴، ص۱۵۱)
۵. اقامه حق و مقابله با باطل - یکی از اهداف بسیار مهمّ نهضت عاشورا در کلام آن حضرت احقاق حق و مقابله با باطل بود. چنانکه در مسیر کربلا فرمود: «إِنَّ هَذِهِ اَلدُّنْيَا قَدْ تَغَيَّرَتْ وَ تَنَكَّرَتْ وَ أَدْبَرَ مَعْرُوفُهَا فَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلاَّ صُبَابَهٌ كَصُبَابَهِ اَلْإِنَاءِ وَ خَسِيسُ عَيْشٍ كَالْمَرْعَى اَلْوَبِيلِ أَ لاَ تَرَوْنَ أَنَّ اَلْحَقَّ لاَ يُعْمَلُ بِهِ وَ أَنَّ اَلْبَاطِلَ لاَ يُتَنَاهَى عَنْهُ لِيَرْغَبَ اَلْمُؤْمِنُ فِي لِقَاءِ اَللَّهِ مُحِقّاً فَإِنِّي لاَ أَرَى اَلْمَوْتَ إِلاَّ سَعَادَةً وَ لاَ اَلْحَيَاهَ مَعَ اَلظَّالِمِينَ إِلاَّ بَرَماً إِنَّ اَلنَّاسَ عَبِيدُ اَلدُّنْيَا وَ اَلدِّينُ لَعْقٌ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ يَحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَايِشُهُمْ فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلاَءِ قَلَّ اَلدَّيَّانُونَ.»‌(تحف‌العقول عن آل‌الرسول(ص)، ج ۲، ص ۲۴۵) «به راستي، دنيا تغيير چهره داده و ناشناخته گشته و نيكي آن در حال نابودي است و از آن جز رطوبتي كه در ته ظرفي مانده و جز زندگي وبال آور

 همچون چرا‌گاهي كه جز گياه بيماري‌زا و بي مصرف چيزي در آن نمي‌رويد، باقي نمانده است. آيا نمي‌بينيد كه به حق عمل نمي‌شود و از باطل دست برنمي‌دارند؟ به طوري كه مومن حق دارد كه به مرگ و ديدار خدا مشتاق باشد. به راستي، من چنين مرگي را جز سعادت ندانم و زندگي در كنار ظالمان را جز هلاكت نخوانم همانا مردم دنياپرستند و دين از سر زبان آنها فراتر نرود و دين را تا آنجا كه زندگي‌شان را رو به راه سازد بچرخانند و چون در بوته آزمايش گرفتار شوند دينداران اندك گردند.» جامعه‌ای که از معیارهای اصیل دین و ملاک‌های ارزشی فاصله بگیرد و فساد در پیکره آن ریشه بدواند، بی‌بند و باری در آن گسترش یابد و ظلم و ستم بر مردم حکومت کند و به جان و مال مسلمانان تعرض شود، چنین جامعه‌ای بیش از هر چیز نیاز به مبارزه  برای  احقاق  حق  دارد و امام‌‌حسین‌(ع) در چنین شرایطی زندگی می‌کردند. بر این اساس امام راحل یکی از اهداف کلی قیام آن حضرت را احقاق حق معرفی می‌کند و می‌فرماید: «امروز مطلب مهم است. از مهماتی است که جان باید پایش داد. همان مهمی است که سیدالشهدا جانش را داد برایش، همان مهمی است که پیغمبر اسلام بیست و سه سال زحمت برایش کشید، همان مهمی است که حضرت امیر -‌سلام‌الله علیه-  هجده ‌ماه با معاویه جنگ کرد در صورتی که معاویه دعوی اسلام می‌کرد... برای اینکه یک سلطان جائر بود، برای اینکه یک دستگاه جائر بود، باید به زمینش بزند. آن‌قدر از اصحاب بزرگوارش را به کشتن داد، آن‌قدر از آنها را هم کشت؛ برای چه؟ برای اینکه اقامه حق بکند، اقامه عدل بکند.»(صحیفه امام؛ ج‏۶، ص ۳۳)» و در جای ديگر با تاکید بر نقش ماه  محرم می‌فرماید: «محرم ماهی است که عدالت در مقابل ظلم و حق در مقابل باطل قیام کرده و به اثبات رسانده است که در طول تاریخ، همیشه حق بر باطل پیروز شده است. امسال در ماه محرم، نهضت حق در مقابل باطل تقویت می شود.» (صحیفه امام؛ ج‏ ۵، ص ۱۷۷)» و نیز می فرماید: «با حلول ماه محرم، ماه حماسه و شجاعت و فداکاری آغاز شد؛ ماهی که خون بر شمشیر پیروز شد، ماهی که قدرت حق، باطل را تا ابد محکوم و داغ باطل بر جبهه ستمکاران و حکومت‌های شیطانی زد، ماهی که به نسل‌ها در طول تاریخ، راه پیروزی بر سر‍‌نیزه را آموخت، ماهی که شکست ابرقدرت‌ها را در مقابل کلمه حق به ثبت رساند، ماهی که امام مسلمین، راه مبارزه با ستمکاران تاریخ را به ما آموخت‏.» (صحیفه امام؛ ج‏۵، ص ۷۵)