جام جهانی همیشه صحنهای بوده برای بهجا گذاشتن رکوردهایی که دههها بعد هم دستنخورده ماندهاند. یکی از چشمگیرترینشان، آمار گلزنی تیمها در یک دوره است؛ جایی که فوتبال مدرن هنوز نتوانسته از سایه نسلهای قدیمیتر بیرون بیاید.
رکورد تاریخی مجارستان در جام جهانی ۱۹۵۴ با ۲۷ گل همچنان دستنخورده باقی مانده و با وجود تمام پیشرفتهای تاکتیکی، هیچ تیمی به آن نزدیک نشده است. در قرن جدید هم، تنها دو تیم توانستهاند آماری نزدیک به آن رقم بزنند: برزیل در ۲۰۰۲ و آلمان در ۲۰۱۴، هر دو با ۱۸ گل. از جام جهانی ۱۹۷۰ذتا امروز، هیچ تیمی از مرز ۲۰ گل عبور نکرده است؛ آماری که نشان میدهد فوتبال روز بهروز بر پایه نظم، دفاع و کنترل بیشتر شکل گرفته است.
با این حال، جام جهانی ۲۰۲۶ قرار است با افزایش تعداد تیمها، فرصتهای تازهای برای بازیهای پرگل و شاید شکستن طلسم قدیمی رکوردها فراهم کند. اکنون فرصتی است تا با بار کردن کتاب تاریخ و رکوردهای جام جهانی، این مورد را بررسی کنیم.
مجارستان – جام جهانی ۱۹۵۴ | ۲۷ گل
رکورد بیشترین گل زده توسط یک تیم در یک دوره از جام جهانی، در اختیار تیم مجارستان در جام جهانی ۱۹۵۴ است؛ تیمی که با وجود رسیدن به فینال، در نهایت نایبقهرمان شد اما در تنها پنج مسابقه، ۲۷ گل به ثمر رساند.
بخش عمدهای از این گلها در مرحله گروهی به ثمر رسید؛ تورنمنتی که در آن گروههای چهار تیمی فقط دو بازی انجام میدادند. مجارستان در دیدار نخست، کره جنوبی را با نتیجه ۹-۰ شکست داد و دومین پیروزی پرگل تاریخ جام جهانی را ثبت کرد. سپس با برد ۸-۳ مقابل آلمان غربی، بهعنوان صدرنشین راهی مرحله حذفی شد.
مجارها در مرحله یکچهارم نهایی، برزیل نایبقهرمان جام جهانی ۱۹۵۰ را با چهار گل شکست دادند و در نیمهنهایی نیز چهار گل به اروگوئه، قهرمان وقت جهان، زدند. با این حال در فینال، با وجود پیش افتادن ۲-۰ در هشت دقیقه ابتدایی، در نهایت ۳-۲ مقابل آلمان غربی شکست خوردند.
ساندور کوچیس با ۱۱ گل، دومین رکورددار بیشترین گل زده توسط یک بازیکن در یک دوره جام جهانی است، اما هرگز موفق به فتح جام ژول ریمه نشد.
آلمان غربی – جام جهانی ۱۹۵۴ | ۲۵ گل
آلمان غربی پس از شکست سنگین ۸-۳ مقابل مجارستان در مرحله گروهی، بازگشتی تاریخی داشت و در نهایت قهرمان جام جهانی ۱۹۵۴ شد.
آنها ابتدا ترکیه را ۴-۱ شکست دادند و سپس در دیدار پلیآف صعود از گروه، بار دیگر با همین تیم روبهرو شدند و این بار با نتیجه ۷-۲ پیروز شدند. این برد، آلمان غربی را به مرحله یکچهارم نهایی رساند؛ جایی که یوگسلاوی را ۲-۰ شکست دادند.
در نیمهنهایی، اتریش با شش گل مغلوب آلمان غربی شد و در فینال نیز این تیم موفق شد مجارستان را با نتیجه ۳-۲ شکست دهد؛ در حالی که تنها تیمی بود که در آن تورنمنت، مقابل مجارستان بیش از دو گل دریافت نکرد. این قهرمانی، نخستین عنوان قهرمانی آلمان غربی در جام جهانی بود.
برزیل - جام جهانی ۱۹۵۰ و فرانسه - جام جهانی ۱۹۵۸ | ۲۲ گل
در رده سوم، تیمهای برزیل ۱۹۵۰ و فرانسه ۱۹۵۸ قرار دارند که هر کدام ۲۲ گل به ثمر رساندند، اما هیچکدام قهرمان نشدند.
برزیل در جام جهانی ۱۹۵۰، در سه بازی ابتدایی مرحله گروهی خود هشت گل زد که نیمی از آنها در پیروزی ۴-۰ مقابل مکزیک به ثمر رسید. این دوره از جام جهانی ساختاری متفاوت داشت و قهرمان از طریق یک گروه نهایی چهار تیمی مشخص میشد.
در همین مرحله، برزیل با پیروزی ۷-۱ مقابل سوئد و ۶-۱ برابر اسپانیا، عملاً فینالی غیررسمی مقابل اروگوئه ترتیب داد. با توجه به تساوی اروگوئه و اسپانیا، برزیل برای قهرمانی تنها به یک تساوی نیاز داشت، اما با وجود پیش افتادن ۱-۰ در ورزشگاه ماراکانا، در نهایت ۲-۱ شکست خورد و جام را به اروگوئهای سپرد که در مجموع ۱۵ گل زده بود.
در جام جهانی ۱۹۵۸، فرانسه با پیروزی ۷-۳ مقابل پاراگوئه کار خود را آغاز کرد، سپس ۳-۲ به یوگسلاوی باخت و با برد ۲-۱ برابر اسکاتلند، به سختی از گروه صعود کرد. آنها در یکچهارم نهایی ایرلند شمالی را ۴-۰ شکست دادند، اما در نیمهنهایی با نتیجه ۵-۲ مغلوب برزیلِ الهامگرفته از پله شدند.
پله در این مسابقات، جوانترین بازیکنی شد که در جام جهانی هتتریک میکند؛ رکوردی که همچنان پابرجاست. فرانسه در بازی ردهبندی با پیروزی ۶-۳ مقابل آلمان غربی، جایگاه خود را تثبیت کرد و ژوست فونتن با ۱۳ گل، رکورد بیشترین گل زده توسط یک بازیکن در یک دوره جام جهانی را به نام خود ثبت کرد؛ رکوردی که هنوز شکسته نشده است.
برزیل – جام جهانی ۱۹۷۰ | ۱۹ گل
بیشترین تعداد گل زده توسط یک تیم در جام جهانی خارج از دهه ۱۹۵۰، متعلق به برزیل در جام جهانی ۱۹۷۰ است؛ تیمی که با ۱۹ گل، عنوان قهرمانی را به دست آورد.
پله ستاره اصلی این تورنمنت در مکزیک بود، اما این جرزینیو بود که بیشترین گلها را به ثمر رساند و در هر شش بازی برزیل گلزنی کرد. هیچ بازیکنی پیش یا پس از او موفق نشده در هر سه بازی مرحله گروهی، یکچهارم نهایی، نیمهنهایی و فینال جام جهانی گل بزند.
برزیل در مرحله گروهی هشت گل زد و در مراحل حذفی ۱۱ گل دیگر به ثمر رساند؛ پیروزی ۴-۲ مقابل پرو در یکچهارم نهایی، ۳-۱ برابر اروگوئه در نیمهنهایی و ۴-۱ مقابل ایتالیا در فینال. با این قهرمانی، برزیل سومین عنوان جهانی خود را کسب کرد و حق نگهداری دائمی جام ژول ریمه را به دست آورد.
∎
رکورد تاریخی مجارستان در جام جهانی ۱۹۵۴ با ۲۷ گل همچنان دستنخورده باقی مانده و با وجود تمام پیشرفتهای تاکتیکی، هیچ تیمی به آن نزدیک نشده است. در قرن جدید هم، تنها دو تیم توانستهاند آماری نزدیک به آن رقم بزنند: برزیل در ۲۰۰۲ و آلمان در ۲۰۱۴، هر دو با ۱۸ گل. از جام جهانی ۱۹۷۰ذتا امروز، هیچ تیمی از مرز ۲۰ گل عبور نکرده است؛ آماری که نشان میدهد فوتبال روز بهروز بر پایه نظم، دفاع و کنترل بیشتر شکل گرفته است.
با این حال، جام جهانی ۲۰۲۶ قرار است با افزایش تعداد تیمها، فرصتهای تازهای برای بازیهای پرگل و شاید شکستن طلسم قدیمی رکوردها فراهم کند. اکنون فرصتی است تا با بار کردن کتاب تاریخ و رکوردهای جام جهانی، این مورد را بررسی کنیم.
مجارستان – جام جهانی ۱۹۵۴ | ۲۷ گل
رکورد بیشترین گل زده توسط یک تیم در یک دوره از جام جهانی، در اختیار تیم مجارستان در جام جهانی ۱۹۵۴ است؛ تیمی که با وجود رسیدن به فینال، در نهایت نایبقهرمان شد اما در تنها پنج مسابقه، ۲۷ گل به ثمر رساند.
بخش عمدهای از این گلها در مرحله گروهی به ثمر رسید؛ تورنمنتی که در آن گروههای چهار تیمی فقط دو بازی انجام میدادند. مجارستان در دیدار نخست، کره جنوبی را با نتیجه ۹-۰ شکست داد و دومین پیروزی پرگل تاریخ جام جهانی را ثبت کرد. سپس با برد ۸-۳ مقابل آلمان غربی، بهعنوان صدرنشین راهی مرحله حذفی شد.
مجارها در مرحله یکچهارم نهایی، برزیل نایبقهرمان جام جهانی ۱۹۵۰ را با چهار گل شکست دادند و در نیمهنهایی نیز چهار گل به اروگوئه، قهرمان وقت جهان، زدند. با این حال در فینال، با وجود پیش افتادن ۲-۰ در هشت دقیقه ابتدایی، در نهایت ۳-۲ مقابل آلمان غربی شکست خوردند.
ساندور کوچیس با ۱۱ گل، دومین رکورددار بیشترین گل زده توسط یک بازیکن در یک دوره جام جهانی است، اما هرگز موفق به فتح جام ژول ریمه نشد.
آلمان غربی – جام جهانی ۱۹۵۴ | ۲۵ گل
آلمان غربی پس از شکست سنگین ۸-۳ مقابل مجارستان در مرحله گروهی، بازگشتی تاریخی داشت و در نهایت قهرمان جام جهانی ۱۹۵۴ شد.
آنها ابتدا ترکیه را ۴-۱ شکست دادند و سپس در دیدار پلیآف صعود از گروه، بار دیگر با همین تیم روبهرو شدند و این بار با نتیجه ۷-۲ پیروز شدند. این برد، آلمان غربی را به مرحله یکچهارم نهایی رساند؛ جایی که یوگسلاوی را ۲-۰ شکست دادند.
در نیمهنهایی، اتریش با شش گل مغلوب آلمان غربی شد و در فینال نیز این تیم موفق شد مجارستان را با نتیجه ۳-۲ شکست دهد؛ در حالی که تنها تیمی بود که در آن تورنمنت، مقابل مجارستان بیش از دو گل دریافت نکرد. این قهرمانی، نخستین عنوان قهرمانی آلمان غربی در جام جهانی بود.
برزیل - جام جهانی ۱۹۵۰ و فرانسه - جام جهانی ۱۹۵۸ | ۲۲ گل
در رده سوم، تیمهای برزیل ۱۹۵۰ و فرانسه ۱۹۵۸ قرار دارند که هر کدام ۲۲ گل به ثمر رساندند، اما هیچکدام قهرمان نشدند.
برزیل در جام جهانی ۱۹۵۰، در سه بازی ابتدایی مرحله گروهی خود هشت گل زد که نیمی از آنها در پیروزی ۴-۰ مقابل مکزیک به ثمر رسید. این دوره از جام جهانی ساختاری متفاوت داشت و قهرمان از طریق یک گروه نهایی چهار تیمی مشخص میشد.
در همین مرحله، برزیل با پیروزی ۷-۱ مقابل سوئد و ۶-۱ برابر اسپانیا، عملاً فینالی غیررسمی مقابل اروگوئه ترتیب داد. با توجه به تساوی اروگوئه و اسپانیا، برزیل برای قهرمانی تنها به یک تساوی نیاز داشت، اما با وجود پیش افتادن ۱-۰ در ورزشگاه ماراکانا، در نهایت ۲-۱ شکست خورد و جام را به اروگوئهای سپرد که در مجموع ۱۵ گل زده بود.
در جام جهانی ۱۹۵۸، فرانسه با پیروزی ۷-۳ مقابل پاراگوئه کار خود را آغاز کرد، سپس ۳-۲ به یوگسلاوی باخت و با برد ۲-۱ برابر اسکاتلند، به سختی از گروه صعود کرد. آنها در یکچهارم نهایی ایرلند شمالی را ۴-۰ شکست دادند، اما در نیمهنهایی با نتیجه ۵-۲ مغلوب برزیلِ الهامگرفته از پله شدند.
پله در این مسابقات، جوانترین بازیکنی شد که در جام جهانی هتتریک میکند؛ رکوردی که همچنان پابرجاست. فرانسه در بازی ردهبندی با پیروزی ۶-۳ مقابل آلمان غربی، جایگاه خود را تثبیت کرد و ژوست فونتن با ۱۳ گل، رکورد بیشترین گل زده توسط یک بازیکن در یک دوره جام جهانی را به نام خود ثبت کرد؛ رکوردی که هنوز شکسته نشده است.
برزیل – جام جهانی ۱۹۷۰ | ۱۹ گل
بیشترین تعداد گل زده توسط یک تیم در جام جهانی خارج از دهه ۱۹۵۰، متعلق به برزیل در جام جهانی ۱۹۷۰ است؛ تیمی که با ۱۹ گل، عنوان قهرمانی را به دست آورد.
پله ستاره اصلی این تورنمنت در مکزیک بود، اما این جرزینیو بود که بیشترین گلها را به ثمر رساند و در هر شش بازی برزیل گلزنی کرد. هیچ بازیکنی پیش یا پس از او موفق نشده در هر سه بازی مرحله گروهی، یکچهارم نهایی، نیمهنهایی و فینال جام جهانی گل بزند.
برزیل در مرحله گروهی هشت گل زد و در مراحل حذفی ۱۱ گل دیگر به ثمر رساند؛ پیروزی ۴-۲ مقابل پرو در یکچهارم نهایی، ۳-۱ برابر اروگوئه در نیمهنهایی و ۴-۱ مقابل ایتالیا در فینال. با این قهرمانی، برزیل سومین عنوان جهانی خود را کسب کرد و حق نگهداری دائمی جام ژول ریمه را به دست آورد.