شناسهٔ خبر: 78606571 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: تقریب | لینک خبر

تنگه هرمز؛ خط قرمز استراتژیک یا طناب دار مذاکره؟

تحولات ماه‌های اخیر در غرب آسیا به روشنی نشان داده است که بستن تنگه هرمز توسط ایران، بزرگترین تغییر در موازنه قدرت منطقه از جنگ تحمیلی سوم تاکنون بوده است. همان‌طور که تحلیلگرانی چون تاکر کارلسون و جان مرشایمر اذعان کرده‌اند، ناوهای ۱۲۰ میلیارد دلاری آمریکا نتوانستند این آبراه را باز کنند و واشنگتن برای نخستین بار با محدودیت آشکار قدرت نظامی خود روبه‌رو شده است.

صاحب‌خبر - تنگه هرمز امروز دیگر تنها یک گذرگاه نفتی نیست؛ به‌نقل از اندیشکده چتم‌هاوس، این تنگه به «اهرم اصلی بازدارندگی ایران» تبدیل شده است. تجارت ۲۰ درصد نفت جهان متوقف شده، تورم آمریکا به ۴.۲ درصد رسیده و بنا بر گزارش‌های رسمی، هزینه سوخت شرکت‌های هواپیمایی این کشور ۷۸ درصد جهش یافته است. این آمارها نشان می‌دهد که تنگه هرمز، قلب اقتصاد غرب را هدف گرفته است.

در چنین وضعیتی، هرگونه مذاکره‌ای که منجر به بازگشایی تنگه بدون تضمین‌های قوی و اجرایی شود، نه یک پیروزی دیپلماتیک، بلکه یک فاجعه استراتژیک خواهد بود. همان‌طور که در تحلیل‌ها آمده است: «خر ترامپ اگر از پل تنگه بگذرد، به ریش ما خواهد خندید.» آمریکا پیش‌تر نشان داده که به تعهدات خود پایبند نیست؛ خروج از برجام و بمباران میز مذاکره در گذشته، گواه این حقیقت تلخ است.

دست دادن به وعده‌های فریبکارانه و بازکردن تنگه در ازای امتیازات زودگذر، نه تنها اهرم فشار بی‌بدیل ایران را نابود می‌کند، بلکه پیام روشنی به دشمن می‌دهد: «برای دستیابی به مهم‌ترین هدف خود، کافی است چند وعده توخالی بدهید.» چنین خطایی، ایران را از موقعیت ممتاز کنونی که رابرت پیپ از آن به عنوان «گذار از بقا به جاه‌طلبی» یاد می‌کند، به عقب پرتاب خواهد کرد.

تنگه هرمز با خون شهدا و حماسه دلاوران بسته شده است. گشودن آن، تنها در برابر «تسلیم کامل دشمن در برابر خطوط قرمز رهبری» و نه در ازای خیال‌پردازی‌های رسانه‌ای ترامپ، قابل قبول است. هرگونه عقب‌نشینی در این نقطه، نه یک امتیاز، بلکه سرآغاز عقب‌نشینی‌های بزرگ‌تری خواهد بود که امنیت ملی و دستاوردهای راهبردی ایران را به خطر می‌اندازد.

محمدرضا پی‌سپار
پژوهشگاه مطالعات تقریبی