شناسهٔ خبر: 78605855 - سرویس سیاسی
نسخه قابل چاپ منبع: مشرق | لینک خبر

تأملی در پیام رهبر انقلاب به مناسبت انعقاد تفاهم‌نامه اخیر

صاحب‌خبر -

به گزارش مشرق، عطیه نجاری فعال رسانه در تلگرام نوشت:

تاریخ ملت‌ها تنها با جنگ‌ها و پیروزی‌های نظامی نوشته نمی‌شود؛ گاه یک پیام کوتاه، به اندازه یک واقعه بزرگ تاریخی، حامل معنا و جهت‌گیری است. از این منظر، پیام اخیر رهبر انقلاب را نمی‌توان صرفاً واکنشی سیاسی به یک رخداد روز دانست، بلکه باید آن را در امتداد منظومه‌ی فکری‌ای تحلیل کرد که همواره کوشیده نسبت میان قدرت اراده ملی و هویت تمدنی را تعریف کند.

۱- برخی محافل رسانه‌ای و جریان‌های سیاسی، آگاهانه یا ناآگاهانه، اصرار داشتند تصویری از رهبر جدید انقلاب (و حتی سابقا درباره رهبر شهید) ترسیم کنند که در آن ایشان شخصیتی منفعل، تحت فشار و ناگزیر از تمکین در برابر تحولات، معرفی می‌شدند؛ تصویری که با واقعیت ساختار جمهوری اسلامی و جایگاه «ولایت مطلقه فقیه» فاصله‌ای آشکار داشت.

در چنین فضایی، عبارت صریح «بنده علی‌الاصول نظر دیگری داشتم» در پیام ایشان صرفاً یک اظهارنظر شخصی نبود؛ بلکه نشانه‌ای از کارکرد واقعی «ولایت» در نظام اسلامی بود. در سنت سیاسی اسلام، حاکم صرفاً مجری اراده خویش نیست؛ بلکه پاسدار مصالح عمومی و ناظر بر افق‌های دوردست جامعه است. او صحنه را از زاویه‌ای می‌بیند که لزوماً در معرض دید همگان نیست و گاه برای تربیت سیاسی جامعه، اجازه می‌دهد بخشی از فرآیند تصمیم‌گیری در معرض فهم و تجربه عمومی قرار گیرد. رهبر انقلاب نیز از همین منظر سخن گفتند؛ نه از موضع ضعف و ناچاری، بلکه از جایگاه کسی که هم واقعیات سیاسی روزگار را می‌شناسد و هم از میراث تاریخی حکومت اسلامی آگاهی دارد. این پیام، اثبات این حقیقت آشکار بود که در جمهوری اسلامی، حتی در بزنگاه‌های حساس، قرار نیست اراده‌ای بر ولی جامعه تحمیل شود یا او صرفاً تماشاگر تصمیماتی باشند که در جایی دیگر اتخاذ شده است.

۲- آمریکا برای جمهوری اسلامی صرفاً یک دولت خارجی نیست. در حافظه سیاسی این ملت، آمریکا نامی گره‌خورده با دهه‌ها دشمنی، تحریم، فشار، ترور و حمایت از جنایتکاران است. ضمن اینکه امروز او قاتل پدر امت است. قاتل بچه‌های میناب و جمع زیادی از فرماندهان و نخبگان و عزیزان ماست. از همین رو مسئله اختلاف با آمریکا هیچ‌گاه دوستی یا دشمنی شخصی نبوده، بلکه سخن از تجربه‌ای تاریخی است که طی دهه‌ها در ذهن ملت ایران انباشته شده است. بنابراین اگر امروز از انعقاد این تفاهم‌نامه سخن گفته می‌شود، منشأ این خرسندی را نباید در اصل مذاکره یا توافق جست‌وجو کرد. آنچه اهمیت دارد، ایستادگی ملتی است که در برابر قدرتی قرار گرفت که از حیث امکانات مادی، در جایگاهی به‌مراتب فراتر از ایران قرار دارد وگرنه که مگر میتوان این همه جنایت آمریکا در حق ایران را از خاطر برد؟

آمریکا با بودجه‌ای نظامی که به حدود هزار میلیارد دلار می‌رسد، با ناوگان‌های عظیم دریایی، صدها پایگاه نظامی در سراسر جهان و پیچیده‌ترین سامانه‌های نظامی و اطلاعاتی، بی‌تردید یکی از بزرگ‌ترین قدرت‌های تاریخ معاصر است. در مقابل، ایران نه از آن حجم منابع برخوردار است و نه از آن گستره نفوذ جهانی. با این همه، آنچه معادلات را دگرگون می‌کند، صرفاً توازن تجهیزات نیست؛ بلکه توازن اراده‌هاست. در منطق قدرت مادی، کشوری که در برابر چنین هیولایی سر فرود نیاورد، از حقوق خود عقب‌نشینی نکند و در میدان نبرد اراده‌ها دچار فروپاشی نشود، خود به قدرتی بزرگ بدل شده است. اما آنچه در پیام رهبر انقلاب قابل توجه بود، این است که جمهوری اسلامی حتی به چنین جایگاهی نیز قانع نیست.

پیام ایشان هم دقیقا حامل همین معنا بود که ایران، تفاهم با آمریکا را نه افتخار می‌داند و نه نشانه کامیابی نهایی. گویی می‌خواستند یادآور شوند که عزت یک ملت در آن نیست که دشمنش حاضر به مذاکره شود؛ عزت در آن است که هویت و استقلال خود را حفظ کند و حتی در اوج قدرت نیز دچار شیفتگی نسبت به دشمن دیرینه خویش نشود.

۳-از این رو، پیام امروز رهبر انقلاب را نباید صرفاً در چارچوب رقابت‌های سیاسی روز تحلیل کرد. این پیام بیش از آنکه خطاب به افکار عمومی امروز باشد، خطاب به حافظه تاریخی فردای ایران است. شاید دهه‌ها بعد، هنگامی که نسل‌های آینده به این مقطع بنگرند، اهمیت اصلی این پیام را در همین نکته بیابند: اینکه در روزگاری که بسیاری از ملت‌ها میان حفظ عزت و حفظ امنیت یکی را برمی‌گزینند، جمهوری اسلامی کوشید هر دو را توأمان حفظ کند. پیام امروز در حقیقت روایتی برای آیندگان بود؛ روایتی که می‌گوید این سرزمین تنها با سلاح و دیپلماسی حفظ نشد، بلکه با اتکاء به یک منظومه فکری و اعتقادی توانست هم از خاک خود پاسداری کند و هم عزت و اقتدار خویش را حفظ نماید. و شاید همین است معنای تاریخی آن؛ اینکه آیندگان بدانند در یکی از حساس‌ترین بزنگاه‌های این دوران، این اسلام بود که نه فقط حافظ مرزهای جغرافیایی ایران، بلکه پاسدار عزت و استقلال آن نیز بود

*بازنشر مطالب شبکه‌های اجتماعی به منزله تأیید محتوای آن نیست و صرفا جهت آگاهی مخاطبان از فضای این شبکه‌ها منتشر می‌شود.