به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، حجتالاسلام جعفر بچاری، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم در ششمین نشست از سلسله نشستهای «مسائل اولویتدار تبلیغ در حوزه های علمیه» با موضوع «محیط تبلیغ دینی؛ فرصت ها، تهدیدها و الزامات حکمرانی فرهنگ» با اشاره به ضرورت واکاوی آسیبهای عرصه تبلیغ دینی اظهار داشت: آسیبشناسی در تبلیغ دینی را میتوان از دو زاویه بررسی کرد: عوامل درونی و عوامل بیرونی. هر یک از این دو بخش، خود شامل چندین آسیب مهم است که اگر بهدرستی شناخته نشوند، اثر تبلیغ را کمرنگ یا حتی بیاثر میکنند. در فضای امروز، بسیاری از این آسیبها را میتوان با نگاه تازه و متناسب با شرایط دیجیتال و رسانهای نیز توضیح داد؛ چراکه میدان تبلیغ دیگر فقط منبر و مسجد نیست، بلکه فضای مجازی، اینترنت، هوش مصنوعی و رسانههای نوین نیز به بخشی از این عرصه تبدیل شدهاند.
وی با تأکید بر اینکه تبلیغ مستقیم و شعاری یکی از آسیبهای جدی در عوامل بیرونی است، خاطرنشان کرد: در میان عوامل بیرونی، یکی از مهمترین آسیبها تبلیغ مستقیم و شعاری است. گاهی مبلغ بهجای آنکه با ظرافت، حکمت و روشهای اثرگذار سخن بگوید، بهصورت مستقیم و آمرانه وارد میشود؛ که شاید در مواردی اثر معکوس بگذارد ولی در مقابل، تبلیغ غیرمستقیم معمولاً ماندگارتر و اثرگذارتر است؛ چون بدون درگیری مستقیم، در ذهن و دل مخاطب نفوذ میکند و آرامآرام نتیجه خود را نشان میدهد. به همین دلیل، امروز بیش از هر زمان دیگر، مخصوصاً برای طلاب و مبلغان، استفاده از تبلیغ غیرمستقیم ضروری است؛ زیرا نسل جدید با نسلهای گذشته تفاوتهای جدی دارد. بچههای امروز مثل بچههای زمان ما نیستند و ما هم مثل نسلهای قبل نیستیم. هرچه جلوتر میرویم، تأثیر فضای مجازی، اینترنت، ماهواره و حتی هوش مصنوعی بر ذهن و رفتار نسل جدید بیشتر میشود. کودکی که امروز در دبستان است، گاهی در استفاده از موبایل و ابزارهای دیجیتال از بزرگترها ماهرتر است. بنابراین نمیتوان با شیوههای قدیمی و صرفاً مستقیم، با چنین نسلی ارتباط مؤثر برقرار کرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، در بخش دیگری از سخنان خود با تصریح بر اهمیت اخلاص در امر تبلیغ گفت: اگر نیات مبلغ الهی نباشد، کار او برکت و اثر حقیقی خود را از دست میدهد؛ چراکه خداوند متعال تنها عمل خالص را یاری میکند و اگر انگیزه فرد، دیده شدن و کسب شهرت باشد، نهتنها بهرهای از آخرت نخواهد داشت، بلکه در مسیر هدایت نیز با شکست مواجه میشود.
حجتالاسلام بچاری با اشاره به لزوم تقویت بنیه علمی مبلغان افزود: مخاطبان امروز ما را اقشار تحصیلکرده و دانشگاهی تشکیل میدهند که با فضای نوین آگاهی دارند، بنابراین لازم است مبلغ برای پاسخگویی به شبهات و اقناع افکار عمومی، دانش تخصصی خود را ارتقا داده و سخنانی مستدل، دقیق و علمی ارائه کند.
وی در ادامه با تأکید بر لزوم ارزیابی مستمر عملکرد مبلغان بیان کرد: هیچ منبر یا سخنرانی بدون مطالعه و ارزیابی پیشدستانه موفق نخواهد بود؛ همانطور که بزرگان عرصه تبلیغ پیش از سخنرانی، محتوای خود را با دقت بازبینی میکردند، امروز نیز مبلغ باید برای جلوگیری از افت کیفی کار خود، از نقد دلسوزانه و ارزیابی محتوایی پیش از ارائه، بهره ببرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم با یادآوری وظیفه اصلی مبلغان مبنی بر هدایت مردم خاطرنشان کرد: هرگونه غفلت از هدف والای هدایت و سرگرم شدن به حواشی، آفتی است که میتواند اصل رسالت مبلغ را به خطر بیندازد؛ از این رو مبلغان باید با الگوگیری از سیره بزرگان و مجاهدان عرصه دین، از حرکتهای نمادین و بیروح پرهیز کنند.
حجتالاسلام بچاری در پایان با هشدار نسبت به بیتوجهی به آیندهسازان جامعه، ابراز داشت: متأسفانه ما نسبت به کودکان و جوانان که مخاطبان اصلی آینده هستند، دچار غفلت شدهایم؛ بنابراین ضروری است با پرهیز از تحجر و درک نیازهای روز این نسل، برنامهریزی هدفمندی برای ارتباط مؤثر با آنان داشته باشیم تا از فاصله گرفتن جامعه از معارف دینی جلوگیری شود.