در شرایطی که بازارهای جهانی همچنان تحتتأثیر موج تازه سرمایهگذاری در هوش مصنوعی قرار دارند، اسپیسایکس با ترکیب رشد سریع سهام و یک خرید بزرگ در حوزه فناوری، وارد مرحلهای تازه از رقابت با غولهای سنتی و نوظهور فناوری شده است؛ مرحلهای که نهتنها جایگاه این شرکت را در والاستریت بازتعریف کرده، بلکه معادلات قدرت در اقتصاد دیجیتال را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
رشد انفجاری اسپیسایکس پس از عرضه اولیه و جهش ارزش بازار
براساس گزارش فایننشالتایمز، اسپیسایکس با خرید ۶۰ میلیارد دلاری شرکت هوش مصنوعی Cursor از آمازون در ارزش بازار پیشی گرفت.
اسپیسایکس در قالب یک معامله ۶۰ میلیارد دلاری، اقدام به خرید شرکت سازنده اپلیکیشن در حال رشد سریع برنامهنویسی Cursor کرده است؛ در حالی که جهش شدید قیمت سهام، ارزش بازار این شرکت موشکی متعلق به ایلان ماسک را از آمازون فراتر برده است.
سهام اسپیسایکس در آغاز معاملات روز سهشنبه ۹ درصد افزایش یافت؛ این سومین روز معاملات پس از عرضه اولیه رکوردشکن روز جمعه بود، در یکی از موردانتظارترین ورودهای تاریخ بازار سهام.
عرضه اولیه اسپیسایکس، ایلان ماسک را به نخستین تریلیونر جهان تبدیل کرده است.
این رشد باعث شد مجموع افزایش ارزش سهام اسپیسایکس از زمان عرضه در بورس نزدک به بیش از ۵۰ درصد برسد و این شرکت از آمازون پیشی گرفته و به پنجمین شرکت بزرگ جهان از نظر ارزش بازار تبدیل شود.
ارزش بازار اسپیسایکس در روز سهشنبه به بیش از ۲.۷ تریلیون دلار رسید و از ارزش ۲.۶۷ تریلیون دلاری آمازون فراتر رفت.
ایلان ماسک و جف بزوس، بنیانگذار آمازون که مالک شرکت فضایی Blue Origin نیز هست، به رقبای اصلی در یک رقابت فضایی جدید تبدیل شدهاند و همزمان برای عنوان ثروتمندترین فرد جهان نیز رقابت میکنند.
با این حال، فاصله اندک ارزش بازار این دو شرکت، شکاف عظیم در بنیادهای تجاری آنها را پنهان میکند. درآمد آمازون در سال گذشته به ۷۱۷ میلیارد دلار رسید و سود خالص آن ۷۸ میلیارد دلار بود، در حالی که فروش اسپیسایکس ۱۹ میلیارد دلار و زیان خالص آن ۵ میلیارد دلار گزارش شده است.
این جهش اخیر در حالی رخ داد که اسپیسایکس از توافق ۶۰ میلیارد دلاری برای خرید شرکت سازنده اپلیکیشن کدنویسی مبتنی بر هوش مصنوعی Cursor خبر داد. این توافق، اوج رشد خارقالعاده این استارتاپ چهار ساله موسوم به «کدنویسی احساسی» (vibe coding) است که هماکنون میلیاردها دلار درآمد سالانه ایجاد میکند.
ارزش بازار اسپیسایکس مستقر در تگزاس از زمان عرضه اولیه با قیمت ۱۳۵ دلار برای هر سهم، بیش از ۷۵۰ میلیارد دلار افزایش یافته و در پایان معاملات روز دوشنبه به ۲.۵۳ تریلیون دلار رسیده بود.
در نشانهای از افزایش شدید تقاضای سرمایهگذاران، اسپیسایکس روز دوشنبه از اختیار خود برای فروش سهام بیشتر استفاده کرد و درآمد حاصل از عرضه را از ۷۵ میلیارد دلار به ۸۵.۷ میلیارد دلار افزایش داد.
روز سهشنبه، اسپیسایکس اعلام کرد از اختیار خود برای خرید شرکت Anysphere، توسعهدهنده Cursor، در قالب یک معامله تماماً سهامی استفاده خواهد کرد؛ معاملهای که قابلیتهای مدل هوش مصنوعی Grok را به یکی از سودآورترین بخشهای بازار هوش مصنوعی گسترش میدهد.
این دو شرکت در ماه آوریل یک همکاری مشترک منعقد کرده بودند که شامل حق خرید شرکت مستقر در سانفرانسیسکو برای اسپیسایکس نیز میشد.
مهندسی نرمافزار پس از چتبات ChatGPT شرکت OpenAI به موفقترین کاربرد هوش مصنوعی مولد تبدیل شده است. با این حال، مدل هوش مصنوعی اسپیسایکس موسوم به Grok در توسعه ابزارهای کدنویسی و اشکالزدایی از رقبایی مانند OpenAI و Anthropic عقب مانده بود و همین موضوع این شرکت را به سمت خرید Cursor سوق داد.
Cursor که در سال ۲۰۲۲ توسط چهار بنیانگذار جوان ایجاد شد، بهعنوان جایگزینی برای ابزار کدنویسی GitHub Copilot مایکروسافت توسعه یافت و بهسرعت به یکی از سریعترین استارتاپهای رشدکننده در تاریخ سیلیکونولی تبدیل شد.
در طول سال ۲۰۲۵، ارزش این شرکت بیش از ۱۰ برابر افزایش یافت و از ۲.۵ میلیارد دلار به نزدیک ۳۰ میلیارد دلار رسید؛ همزمان با رشد روند «کدنویسی احساسی» یا توسعه کاملاً خودکار نرمافزار.
Cursor در ابتدا از مدل Claude شرکت Anthropic برای عامل کدنویسی خود استفاده میکرد، اما پس از عرضه محصول رقیب Claude Code توسط Anthropic در سال گذشته، به مدلهای اختصاصی خود مهاجرت کرد.
عرضه اولیه اسپیسایکس، ایلان ماسک را که مالک کمی بیش از ۴۰ درصد از این شرکت زیانده است و همچنین سهام قابل توجهی در تسلا دارد، به نخستین تریلیونر جهان تبدیل کرده است.
نظام حاکمیت شرکتی اسپیسایکس همچنین به ماسک کنترل کامل شرکتی را میدهد که اهداف آن شامل ایجاد مستعمرهای یک میلیون نفری در مریخ و آغاز اقتصاد قمری برای ساخت شبکهای از مراکز داده هوش مصنوعی مداری است.
انتظار میرود سرمایهگذاران صندوقهای غیرفعال که شاخصهای نزدک، FTSE و MSCI را دنبال میکنند، در هفتههای آینده با ورود اسپیسایکس به این شاخصها، موجب تقویت بیشتر قیمت سهام آن شوند.
عرضه عمومی اسپیسایکس که کسبوکارهایی از جمله پلتفرم اجتماعی X و آزمایشگاه هوش مصنوعی xAI را نیز در بر میگیرد، میتواند راه را برای عرضههای تریلیون دلاری شرکتهایی مانند Anthropic و توسعهدهنده ChatGPT یعنی OpenAI در سال جاری هموار کند.