به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، میراث فرهنگی استان البرز این روزها در حالی مسیر حفاظت و احیای آثار تاریخی را دنبال میکند که از یک سو پروژههای مهمی همچون ثبت جهانی تپه اوزبکی، مرمت پل تاریخی کرج و ساماندهی کاخ مروارید در دستور کار قرار گرفته و از سوی دیگر، توسعه شهری، افزایش قیمت زمین و تعرض به عرصههای تاریخی، چالشهای جدی پیش روی این حوزه قرار داده است. استانی که اگرچه از نظر تقسیمات کشوری جوان محسوب میشود، اما پیشینهای چند هزار ساله را در دل خود جای داده و بخشی از مهمترین شواهد تمدنی فلات ایران را حفظ کرده است.
شهباز محمودی، معاون میراث فرهنگی استان البرز، در گفتوگویی از آخرین وضعیت پروژههای شاخص میراثی استان، روند آزادسازی و تعیین حریم محوطههای تاریخی، برنامههای مرمتی بناهای ارزشمند و همچنین راهاندازی موزههای جدید سخن گفت. او در این گفتوگو جزئیات تازهای از تشکیل پرونده ثبت جهانی اوزبکی، افتتاح خانهموزه آیتالله طالقانی، مرمت خانه دکتر مصدق و برنامههای پیشبینی شده برای آثار تاریخی را تشریح کرد.
مهمترین برنامههای میراث فرهنگی البرز در حوزه آثار تاریخی و محوطههای باستانی چیست؟
استان البرز یکی از کهنترین محوطههای تاریخی کشور را در اختیار دارد. تپه اوزبکی با قدمتی حدود ۹ هزار سال از مهمترین محوطههای باستانی ایران محسوب میشود و خشتهای دستساز بسیار ارزشمندی از این محوطه به دست آمده است.
امسال برنامه داریم دفتر دبیرخانه ثبت جهانی اوزبکی را در استان راهاندازی کنیم و تشکیل پرونده ثبت جهانی این اثر را به طور جدی دنبال کنیم.
پل تاریخی کرج پس از سالها آسیب، آماده بهرهبرداری شد
آخرین وضعیت مرمت پل تاریخی کرج به کجا رسیده است؟
پل تاریخی کرج یکی از ارزشمندترین بناهای دوره صفویه است که متأسفانه در سالهای گذشته آسیبهای جدی دیده بود. برای مرمت این اثر از ظرفیت یکی از برجستهترین متخصصان کشور، آقای شیردل که عضو شورای فنی وزارت میراث فرهنگی نیز هستند، استفاده کردیم.
خوشبختانه عملیات مرمت به بهترین شکل ممکن به پایان رسیده و پل اکنون آماده بهرهبرداری است. همچنین احتمال دارد در قالب تفاهمنامهای این مجموعه به شهرداری کرج واگذار شود.
ادامه مرمت مسجد جامع اشتهارد و امامزاده قاسم
در شهرستان اشتهارد چه پروژههایی در حال اجراست؟
سال گذشته دو پروژه مهم شامل مسجد جامع اشتهارد و امامزاده قاسم را در دستور کار داشتیم. مسجد جامع متعلق به دوره سلجوقی و امامزاده قاسم مربوط به دوره صفوی است.
بخش قابل توجهی از مرمت و بازسازی این دو بنا انجام شده، اما هنوز نیازمند ادامه کار هستند. برای سال جاری نیز اعتبارات لازم پیشبینی شده تا روند مرمت ادامه پیدا کند.
توسعه زیرساختهای گردشگری در اوزبکی
چه اقداماتی برای محوطه اوزبکی انجام شده است؟
سال گذشته در مجموعه اوزبکی زیرساختهایی نظیر شبکه برق، آب، سرویسهای بهداشتی، نمازخانه، پیادهرو و برجهای نوری برای روشنایی شبانه اجرا شد.
امسال نیز در نظر داریم سازهای سبک به عنوان سقف حفاظتی بر روی دژ مادی احداث کنیم؛ زیرا بارندگی و فرسایش طبیعی به این بخش آسیب وارد میکند و باید از آن حفاظت شود.
آزادسازی اوقلانتپه و برنامه برای کاوشهای جدید
وضعیت اوقلانتپه چگونه است؟
در بخشی از این محوطه تاریخی تعارضاتی ایجاد شده بود. پس از پیگیریهای قضایی، رأی لازم صادر شد و حدود دو هفته پیش با حضور واحد حقوقی، یگان حفاظت و کارشناسان میراث فرهنگی بخشی از ساختوسازهای غیرمجاز تخریب شد و برای بخش دیگر نیز مهلت تخلیه تعیین شده است.
براساس سفالهای کشفشده، قدمت اوقلانتپه به دورههای پس از اسلام بازمیگردد. البته تاکنون امکان تأمین اعتبار برای کاوشهای گسترده فراهم نشده است. گمانهزنیها و تعیین عرصه و حریم انجام شده، اما برای رسیدن به لایههای عمیقتر و بررسی دورههای پیش از اسلام نیازمند کاوشهای بیشتری هستیم که در برنامههای آینده قرار دارد.
۱۲ هکتار از عرصه اوزبکی به نام میراث فرهنگی سند خورد
در زمینه آزادسازی و تثبیت مالکیت محوطه اوزبکی چه اقداماتی انجام شده است؟
در سال ۱۴۰۴ موفق شدیم ۱۲ هکتار از اراضی پیرامون اوزبکی را به نام میراث فرهنگی استان البرز سند بزنیم. اکنون خود تپه و پنج تپه مجاور آن نیز دارای سند رسمی به نام اداره کل میراث فرهنگی هستند.
در حال حاضر مهمترین موضوع تعیین عرصه و حریم کامل محوطه است که نیازمند اعتبارات قابل توجهی است. پس از تعیین عرصه و حریم، موضوع تملک سایر اراضی مرتبط را نیز دنبال خواهیم کرد.
این ۱۲ هکتار نیز توسط مرحوم آقای خراسانی به میراث فرهنگی واگذار شد و اکنون در اختیار مجموعه قرار دارد.
شش فصل کاوش در اوزبکی انجام شده است
برنامهای برای ادامه کاوشهای باستانشناسی اوزبکی وجود دارد؟
تاکنون شش فصل کاوش توسط مرحوم یوسف مجیدزاده و دو فصل نیز توسط ملکزاده انجام شده است. آخرین فصل کاوش در سال ۱۴۰۲ اجرا شد و فعلاً برنامهای برای آغاز فصل جدید نداریم.
ثبت دو تپه تاریخی جدید در قاسمآباد
آیا آثار جدیدی نیز در استان ثبت شدهاند؟
دو تپه تاریخی در روستای قاسمآباد ثبت شدهاند و برای تعیین عرصه و حریم و تأمین اعتبار آنها نیز درخواستهای لازم ارائه شده است.
چالش بزرگ میراث البرز؛ ساختوساز و کمبود نیرو
مهمترین مشکلات حوزه میراث فرهنگی استان چیست؟
به دلیل همجواری البرز با تهران و افزایش شدید قیمت زمین، تعارضات و تعرض به محوطههای تاریخی در استان بسیار زیاد است.
از سوی دیگر با کمبود جدی نیروی انسانی مواجه هستیم. در بسیاری از شهرستانها مانند نظرآباد، چهارباغ، فردیس و طالقان تنها یک رئیس اداره مسئولیت مجموعه را بر عهده دارد. تنها شهرستانی که از نظر نیروی انسانی وضعیت مناسبتری دارد ساوجبلاغ است.
خانه دکتر مصدق در مسیر مرمت
آخرین وضعیت خانه دکتر محمد مصدق چیست؟
سال گذشته ۵۰۰ میلیون تومان برای مطالعات این بنا اختصاص یافت و امسال نیز اعتبارات جدیدی برای آن در نظر گرفته شده است.
مطالعات در حال تکمیل است و پس از پایان آن وارد مرحله مرمت خواهیم شد. خوشبختانه ترکهای موجود در بنا عمیق نیستند. دو سال پیش نشانهگذاریهای لازم انجام شد و تاکنون مشکل جدیدی مشاهده نشده است. همچنین با پاکسازی، بازگشایی دریچهها و بهبود تهویه هوا، خطرات احتمالی بنا برطرف شده و وضعیت آن تثبیت شده است.
موزه خانه آیتالله طالقانی شهریور افتتاح میشود
وضعیت منزل آیتالله طالقانی چگونه است؟
عملیات مرمتی این مجموعه آغاز شده و بخشی از آن نیز انجام شده است. امسال اعتبار لازم برای تکمیل پروژه در نظر گرفته شده و امیدواریم در شهریورماه این مجموعه به عنوان موزه خانه آیتالله طالقانی به بهرهبرداری برسد.
انتهای پیام/