حجتالاسلام دکتر مسعود راعی، رئیس دانشکده حکمرانی دانشگاه آزاد نجفآباد، در گفتوگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، درباره ضرورت یادگیری علوم جدید توسط طلاب در کنار معارف اصلی اسلامی گفت: چنانکه مأموریت نبی مکرم اسلام(ص)، دریافت کتاب آسمانی و مأموریت تأویل و تبیین آن با اهل بیت(ع) بود، در انقلاب اسلامی نیز به همین منوال، امام خمینی انقلاب اسلامی را معماری کرد، امام شهید، این معماری را در مسیر تمدنی پیش برد و رهبر جدید، تبیین این معماری و نگاه تمدنی را انجام میدهند.
وی انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن اسلامی را به ترتیب مراحل رسیدن به تمدن اسلامی از نگاه امام شهید برشمرد و افزود: ما اکنون در حال تلاش برای تحقق دولت اسلامی هستیم که مؤلفههای آن در دو بعد اصلی ساختاری و نرمافزاری خلاصه میشود؛ بعد ساختاری سه ضلع الله، امت و امامت را در برمیگیرد و جایگاه الله در فضای حکمرانی جامعه اسلامی، این پرسش را در پی دارد که اراده تشریعی خدا برای تحقق مدل حکمرانی در دولت اسلامی چیست؟
طلاب باید به ساخت دولت و تمدن اسلامی فکر کنند
عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد با بیان اینکه پاسخ این پرسش به طور مشخص در فضای حوزه وجود دارد، تصریح کرد: علوم امروز حوزه مثل فقه و اصول یا منطق، بخشی از نگاه تمدنی به دولت اسلامی را شکل میدهد؛ ولی اینها بیش از آنکه رویکرد دولت اسلامی داشته باشد، فردمحور است یعنی این دانشها الزاما طلابی را که به آنها ورود میکنند، به دولت اسلامی نمیرسانند؛ در نتیجه ممکن است طلاب در زمینه فقه و اصول با منطق تخصص و تبحر هم پیدا کنند اما هرگز خود را به وظیفه تشکیل دولت اسلامی یا تحقق مؤلفههای آن متعهد ندانند یا حتی عکس این مهم را قائل بوده و تشکیل دولت را بر عهده امام بدانند.
حجتالاسلام راعی با بیان اینکه علوم کنونی حوزه علمیه باید دولت اسلامی را محقق سازند، افزود: این علوم در عین حال سرچشمه و منابع خوبی برای تحقق دولت اسلامی هستند و در صورت فرآوری با دانشهای بشری در قالب اقتصاد اسلامی، جامعه شناسی اسلامی، روانشناسی اسلامی و ... میتوانند مثمر ثمر واقع شوند. به عبارت دیگر میان شکلدهی به سه ضلع حکمرانی (مؤلفههای ساختاری دولت اسلامی) با پذیرش و توسعه علوم روز رابطه مستقیم وجود دارد چراکه دولت اسلامی نمیتواند زبان مشترک با جهان که همین علوم روز هستند، نداشته باشد.
ورود علوم روز به حوزه به معنای انحراف نیست
استاد حوزه علمیه با تأکید براینکه هم از جهت ثبوتی و هم اثباتی نیاز به یادگیری علوم روز توسط حوزویان بدیهی است، اظهار کرد: در بخش نرمافزاری یا تولید مؤلفههای قدرت دولت اسلامی نیز علوم روز به شدت قدرتساز هستند؛ میبینیم که امروزه جریاناتی برای اینکه نظام اسلامی را با چالش جدی مواجه کنند و نشان دهند دین توان اداره جامعه را ندارد، چالش اقتصادی نظام اسلامی را بزرگنمایی کرده و ادعا میکنند که عصر دولتسازی دین تمام شده است.
وی با بیان اینکه علوم روز سهم بسیاری در تحقق چنین نگاهی به دین دارند در حالی که آوردههای تمدنی اسلام و نوع نگاه و توانمندی آن نسبت به امور جامعه، اقتصاد، زن، کودک، محیط زیست، عدالت جنسیتی و ... واضح است، خاطرنشان کرد: برای برخورداری از مؤلفههای قدرت، راهی جز ورود به دانش ناشی از تجربه بشری نداریم البته باید توجه داشت که خلط یا انحراف ایجاد نشود مثلا آوردههای روانشناسی بر دین یا به عکس، تحمیل نشود یا آموزههای اسلامی تفسیر به رأی نشود.
حجتالاسلام راعی گفت: تجربهای که خودمان در دانشگاه رقم زدهایم، تعریف کتاب نهج البلاغه به عنوان مرجع علمی علوم جدید است و معتقدیم بر اساس مرجعیت علمی این کتاب ارزشمند، دانشهای بشری میتواند خود را به جامعه داخل و بین الملل عرضه کند. البته این مرجعیت ممکن است با نگاه حداقلی (همان نگاه تطبیقی که از قدیم بوده و هست و ما را به تمدن نمیرساند) یا حداکثری (تولید دانش برای تمدن) باشد که نگاه ما حداکثری است.
وی با اشاره به اینکه تولید قدرت علمی، قدرت سیاسی، نظامی، اقتصادی و فرهنگی را به دنبال دارد، افزود: در صورت بهرهگیری از علوم روز در حوزه با نگاه حکمی و فلسفی، امکان تضارب آراء برای هوش مصنوعی فراهم میشود؛ البته در استفاده از هوش مصنوعی باید احتیاط لازم را داشت مثلا منابعی را که علمای ما پذیرفتهاند، به عنوان دیتای مورد استفاده آن قرار دهیم نه هر دیتایی را که به عنوان مثال به تولید کلامی منجر شود که اصلا از معصوم صادر نشده است.
خبرنگار: زهرا شریعتی
انتهای پیام/