به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین؛ در تاریخ ۱۶ ژوئن ۱۹۶۳ [۲۶ خرداد ۱۳۴۲]، والنتینا ترشکووا، فضانورد شوروی، سوار بر فضاپیمای وستوک ۶ (Vostok ۶)، نخستین زنی شد که به فضا سفر میکرد. او پس از ۴۸ بار چرخش به دور زمین و گذشت ۷۱ ساعت، به زمین بازگشت و تا آن تاریخ، او زمان بیشتری را در فضا نسبت به مجموع زمان حضور همه فضانوردان آمریکایی تا آن روز سپری کرده بود.
والنتینا ولادیمیروونا ترشکووا در سال ۱۹۳۷ در خانوادهای روستایی در ماسلنیکوو، روسیه، به دنیا آمد. او در سن ۱۸ سالگی در کارخانه نساجی مشغول به کار شد و در ۲۲ سالگی، اولین پرش با چتر خود را تحت نظر یک باشگاه محلی هوانوردی انجام داد. اشتیاق او به چتربازی، توجه برنامه فضایی شوروی را به خود جلب کرد؛ برنامهای که در اوایل دهه ۱۹۶۰ به دنبال فرستادن یک زن به فضا بود تا پیش از آمریکا، به یک «نخستین فضایی» دیگر دست یابد. ترشکووا به عنوان یک چترباز ماهر، بهخوبی برای یکی از چالشبرانگیزترین مراحل پروازهای فضایی وستوک آماده بود: اجبار به خروج از کپسول در ارتفاع حدود ۲۰ هزار پایی در هنگام ورود مجدد به جو زمین. در فوریه ۱۹۶۲، او همراه با سه چترباز زن دیگر و یک خلبان زن برای آغاز تمرینات فشرده فضانوردی انتخاب شد.
در سال ۱۹۶۳، ترشکووا برای شرکت در دومین پروژه مشترک دو فضاپیمای برنامه وستوک، شامل وستوک ۵ و وستوک ۶، انتخاب شد. در ۱۴ ژوئن ۱۹۶۳ [۲۴ خرداد ۱۳۴۲]، وستوک ۵ با فضانورد والری بایکوفسکی به فضا پرتاب شد. در حالی که بایکوفسکی همچنان در حال گردش به دور زمین بود، ترشکووا در ۱۶ ژوئن سوار بر وستوک ۶ به فضا فرستاده شد. این دو فضاپیما مدارهای متفاوتی داشتند، اما در یک مقطع تا فاصله سه مایلی به یکدیگر نزدیک شدند و به دو فضانورد اجازه دادند تا ارتباطات کوتاهی با هم برقرار کنند. فضاپیمای ترشکووا توسط سیستم کنترل خودکار هدایت میشد و او هرگز کنترل دستی را به دست نگرفت. در ۱۹ ژوئن [۲۹ خرداد ۱۳۴۲]، پس از نزدیک به سه روز حضور در فضا، وستوک ۶ وارد جو زمین شد و ترشکووا پس از خروج از کپسول در ارتفاع ۲۰ هزار پایی، با موفقیت با چتر نجات به زمین فرود آمد. بایکوفسکی و وستوک ۵ نیز چند ساعت بعد با موفقیت فرود آمدند.
پس از این پرواز فضایی تاریخی، والنتینا ترشکووا نشان لنین و جایزه قهرمان اتحاد جماهیر شوروی را دریافت کرد. در نوامبر ۱۹۶۳، او با همکار فضانوردش، آندریان نیکولایف، ازدواج کرد؛ گفته میشود این ازدواج تحت فشار رهبر شوروی، نیکیتا خروشچف، صورت گرفت که اتحاد دو فضانورد مجرد را از نظر تبلیغاتی سودمند میدید. این زوج چندین سفر حسننیت به خارج از کشور انجام دادند، صاحب یک دختر شدند و بعدها از یکدیگر جدا شدند. در سال ۱۹۶۶، ترشکووا به عضویت شورای عالی، مجلس ملی شوروی، درآمد و به عنوان نماینده شوروی در سازمانها و رویدادهای بینالمللی متعدد زنان فعالیت کرد. او هرگز دوباره به فضا نرفت و پرواز او، آخرین پرواز فضایی یک فضانورد زن تا دهه ۱۹۸۰ بود.
ایالات متحده در سالهای ۱۹۵۹ و ۱۹۶۰ گروهی از خلبانان زن را برای آموزش احتمالی فضانوردی مورد ارزیابی قرار داد، اما بعدها تصمیم گرفت شرایط فضانوردی را به مردان محدود کند. نخستین زن آمریکایی در فضا، فضانورد و فیزیکدان سالی راید بود که در سال ۱۹۸۳ به عنوان متخصص مأموریت در پرواز شاتل فضایی چلنجر فعالیت کرد.
ترشکووا در سال ۱۹۹۷ با درجه سرلشکری (ژنرال ماژور) از نیروی هوایی روسیه بازنشسته و در سال ۲۰۰۸، به عنوان عضو حزب روسیه متحد، به سمت نایبرئیس پارلمان استان یاروسلاول منصوب شد. سه سال بعد، او به عضویت دوما (مجلس) درآمد و تا سال ۲۰۲۳ همچنان در این سمت فعالیت میکند. در سال ۲۰۲۰، زمانی که او در دوما اصلاحیه قانون اساسی را مطرح کرد که محدودیت دورهای ریاستجمهوری ولادیمیر پوتین را لغو میکرد، به موضوع بحثهای سیاسی تبدیل شد. ترشکووا به عنوان قهرمان اتحاد جماهیر شوروی شناخته میشود و دو بار نشان لنین به او اعطا شده است.
منابع:
۲۵۹
∎