امیرمسعود عابدین: راستش را بخواهید، این روزها صنعت خودروی جهان حال و روز خوبی ندارد. نه اینکه آنها با بحرانهای صنعتی یا فروش مواجه شده باشد، منظورمان این نیست. حال و روز خودروسازان از این جهت خوب نیست که در دوران گذار (از بنزینی به برقی یا هر چیز دیگری) هستند و به شدت تحت تاثیر قوانین و ظهور گسترده چینیها و رقابت با آنها قرار دارند. همه این عوامل در کنار مشکلات دیگر، آنها را در مسیری گذاشته که طرفدارانشان از آنها انتظار نداشتند.
اما این مشکلات و موانع دلیل نمیشوند که برندهای خودرویی مختلف، خروجی خوبی نداشته باشند. با وجود همه این عوامل، خودروسازانی هم وجود دارند که توانستند خودشان را همانطور که باید باشند، حفظ کنند و حتی ارتقا بدهند.
وقتی این حرف را میزنیم، احتمالا ذهنتان به سمت نشانهایی مانند مرسدس بنز، بیامو، فراری و غیره میرود. اما متاسفانه دیگر خبری از آن خوبان روزگار نیست! این خوبان در زمان کنونی تغییراتی را تجربه کردهاند که باعث شده تا بسیاری را از خود دور کنند.
مرسدس بنز چند هفته پیش، از AMG GT چهار در برقی پردهبرداری کرد. این خودرو که دادِ بسیاری را درآورد، کاملا با نسل پیشین خود فاصله دارد و به سمت بدی از طراحی میل پیدا کرده است. فراری نیز با معرفی لوچه، اعصاب بسیاری از مردم، حتی آنهایی که ماشینباز نبودند را هم خرد کرد. متاسفانه از این دست مثالها در صنعت خودروی امروز، همچنان وجود دارد.
همه اینها را گفتیم تا به این سوال برسیم که آیا خودروسازی هم وجود دارد که هنوز به زیبایی وفادار باشد و بتواند طرفداران خود را حفظ کند؟ هنوز نشانی وجود دارد که وقتی از دور محصولی از آن را میبینید، متوجه شوید که چه برندی است و چه نامی دارد؟ خودروسازی وجود دارد که هنوز اصالت را جزو چند عامل اصلی طراحیاش بداند؟
قبل از اینکه به جواب این سوالات بپردازیم، باید بگویم که شخص نگارنده تعصبی روی برندی که در ادامه دربارهاش صحبت میکنیم، نداشته و ندارد و صرفا آنچه را که در حال وقوع است، بررسی خواهیم کرد.
تنها وفادار به زیبایی
در بین دریایی از خودروسازان جدید و قدیم، یک خودروساز به شکل جالب و قابل توجهی به زیبایی وفادار مانده است؛ خودروسازی که با وجود طراحیهای جذاب و بسیار زیبا، در هیاهوی محصولاتی مانند مرسدس بنز و بیامو گم میشد و آنطور که باید، به آن توجه نمیشد. این خودروساز کسی نیست جز «آئودی».
آئودی در چند سال اخیر که تغییرات و دگرگونیهای زیادی بر صنعت خودرو حاکم شده، با احتیاط فراوانی توانسته همان چهره جذاب خود را حفظ کند و حالا که خودروسازان بزرگ به خاطر خرابکاریهایشان مورد حمله قرار گرفتهاند، فرصت بروز و ظهور زیادتری پیدا کرده است.
این کمپانی برخلاف نشانهای دیگر، تمایلی به ایجاد یک انقلاب در طراحی نداشت. برای مثال وقتی از ایترون GT، اولین خودروی برقی این کمپانی پردهبرداری شد، مخاطبان فاصله زیادی را با محصولات بنزینیاش احساس نکردند. در ادامه مسیر برقیسازی، مدلهای دیگری با این نشان معرفی شدند که همچنان مخالف فاصله گرفتن از محصولات بنزینی و همچنین زبان طراحی همیشگیاش بودند؛ دقیقا خلاف آنچه که در مرسدس بنز سری EQ رخ داد.
در واقع آنچه از سیر تحولات در طراحی آئودی دیدهایم، صرفا همان تغییرات طبیعی این خودروساز در چندین دهه فعالیت خود بوده و دستخوش یک تحول اساسی آزاردهنده هم نشده است.
ناامیدی جذاب آئودی
نکته حائز اهمیت اینجاست که هر بار آئودی از مدل جدیدی رونمایی میکند، اینطور حس میکنیم که از این زیباتر نمیشود و احتمالا در نسل بعدی، شاهد یک ارتقای ناگهانی و دردسرساز خواهیم بود که باید خودمان را با آن عادت دهیم؛ اما هر سری خوشبختانه آئودی ما را ناامید میکند.
برای مثال، مدل R۸ که خودرویی بسیار زیبا و محبوب بوده و هست، امسال جایگاهش در سبد محصولات آئودی را به خودرویی با نام «نوولاری» تقدیم میکند. مدل محبوب R۸ که با زیبایی و جذابیتهای فنیاش طرفداران زیادی را به سمت خود کشید، توقعات را از این برند برای معرفی نسل بعدی بالا برده و بسیاری را نگران کرد که مبادا آئودی دست به اقدامی دردسرساز بزند.
اما نوولاری علاوهبر اینکه این نگرانی را برطرف کرد، دل بسیاری از ماشینبازها که این چند هفته را با طراحیهای مزخرف گذراندند نیز شاد کرد. آئودی که همیشه تلاش میکند تا محتاطانه پیش برود و تغییراتی انقلابی را روی خودروهایش اعمال نکند، برای نوولاری به فرمولی طلایی دست یافته که آن را در تعادل بین انقلابی و محتاط بودن حفظ میکند. خودروسازی که به این فرمول دست پیدا میکند، در بازار موفق خواهد بود.
این خودرو اصلا فاصله زیادی با طراحیهای همیشگی آئودی نداشت و حتی بخشهایی از آن مثل جلوپنجره، یادآور کانسپتهای قدیمی و ماندگار این برند هم بودند. اما در همین حین، طرحهای جدیدی را هم در سراسر نوولاری میبینیم که قابل قبول ماشینبازها و طرفداران هم است. این خودرو در واقع نشان داد که اگر آئودی بخواهد از جایی که هست یک پله بالاتر رود، طراحی و زیبایی و علیالخصوص طرفدارانش را هم با خود بالا میکشد و مثل بعضی کمپانیها، آنها را جا نمیگذارد!
مدلهای جدید سری Q مانند Q۷، مدل A۶ در هر دو نسخه استاندارد و ایترون و مدل RS۵، از جمله محصولات دیگر این کمپانی هستند که توانستند زیبایی جذابی را حفظ کنند، در حالی که بسیاری از رقبای جدید آنها مانند مرسدس بنز GLS، با ضعفی در طراحی دست و پنجه نرم میکنند.
آئودی در چه شرایطی جذاب مانده است؟
جالب است بدانید که آئودی در شرایطی زیبا مانده که خودروسازان در تکاپوی پیدا کردن یک طراحی جذاب خود هستند. چینیها به دلیل اینکه تازهوارد هستند، آنچنان درگیر موضوعاتی مثل اصالت و وفاداری به زبان طراحی خود نیستند؛ بنابراین با دست باز خودروهای خود را طراحی میکنند و ترندهای جدیدی را خلق میکنند. خودروسازان غیرچینی دیگر اما باید تلاش کنند که ضمن حفظ اصالت، توانایی رقابت با چینیها را هم داشته باشند و زیبایی را هم حفظ کنند. طبیعتا این خودروسازان با مشکلات بیشتری دست و پنجه نرم میکنند و به همین دلیل، باید انتظار وقوع اشتباهاتی در طراحی را داشته باشیم.
آئودی در این بین تمام تلاش خود را کرده که زیبا، رقابتی و اصیل باقی بماند و از اشتباه در این مسیر خودداری کند.
ضمنا آئودی و خودروسازان غیرچینی باید محصولاتی را در بازار چین عرضه کنند. چون این بازار بسیار بزرگ و گسترده است، برندهای خودرویی باید محصولات خاصی را ویژه این بازار عرضه کنند. آنها دو راه دارند: یا خودرویی متمایز برای چین طراحی کنند که هزینه زیادی دارد، یا با اعمال تغییراتی جزئی (مثل کشیده و لانگ کردن)، خودرو را عرضه کنند. غالبا خودروسازان راه دوم را انتخاب میکنند. بنابراین مجبورند که طرحی را ترسیم کنند که هم بازار جهانی خواهان آن باشد هم بازار چین؛ این محدودیت هم به موانع قبلی طراحان اضافه میشود.
با این مشکلات، آئودی این روزها طرحهایی را انتخاب میکند که هم بازار جهانی و هم بازار چین به آن علاقهمند هستند و این در نوع خود، یک هنر است.
سیاستی مشابه با گروه فولکسواگن
آئودی از زیرمجموعههای برند فولکسواگن است. وقتی نگاهمان به طراحی را از آئودی به دیگر برندهای این گروه خودروسازی میاندازیم، متوجه میشویم که سیاست طراحی مذکور فقط در این برند وجود ندارد. برندهای دیگر فولکسواگن مانند بنتلی، پورشه و لامبورگینی سعی میکنند که سبک طراحی محتاطانه و به دور از انقلابی بودن را در پیش بگیرند و همچنان با حفظ اصالت و زیبایی، به نیاز بازارهای بزرگ و خاصی مثل چین هم پاسخ دهند. اما در این میان، به نظر میرسد که آئودی مسیر را بهتر از همگروهانش طی کرده است.
مشخص نیست که این سیاست تا کجا ادامه داشته و تا چه زمانی جواب خواهد داد، اما در حال حاضر این سبک طراحی بسیار قابل احترام و جذاب است.
۳۲۲
∎