در روزهایی که دسترسی به اینترنت با اختلال همراه بود، بخش قابل توجهی از زندگی روزمره و اقتصاد دیجیتال کشور تحت تأثیر قرار گرفت. از کسبوکارهای آنلاین گرفته تا فعالیتهای آموزشی و ارتباطی، بسیاری از امور یا متوقف شدند یا با دشواری جدی ادامه یافتند.
بررسی میدانی از فعالان این حوزه نشان میدهد که فروشگاههای اینترنتی، فریلنسرها و کسبوکارهای خرد بیشترین آسیب را تجربه کردهاند. برخی از آنها از کاهش شدید فروش و حتی رسیدن درآمد به نزدیک صفر در برخی روزها خبر میدهند. در میان کسبوکارهایی که روزهای اختلال اینترنت را پشت سر گذاشتند، شرکتهای فعال در حوزه فناوری اطلاعات و خدمات دیجیتال نیز با چالشهای جدی مواجه شدند.
مدیرعامل یک شرکت فناوری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به فعالیت این مجموعه در حوزه طراحی سایت، سئو، توسعه نرمافزار و محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی، میگوید: پیش از این ماهانه حدود هشت الی ده پروژه طراحی سایت برای کسبوکارهای مختلف انجام میدادیم، اما در دوره اختلال اینترنت این عدد عملاً به صفر رسید. همچنین تعداد پروژههای سئوی شرکت از ۱۴ پروژه به سه پروژه کاهش پیدا کرد.
امیرحسین کلانتری با بیان اینکه برخی قراردادهای بزرگ این مجموعه نیز تحت تأثیر شرایط به وجود آمده متوقف شدهاند، اظهار میکند: در حال مذاکره برای اجرای یک پروژه بزرگ در حوزه پتروشیمی بودیم که سرنوشت آن فعلاً نامشخص است. همچنین قرارداد سرمایهگذاری برای توسعه یکی از محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی شرکت نیز به حالت تعلیق درآمده است.
وی با اشاره به خسارتهای واردشده به کسبوکارهای دیجیتال، میافزاید: برآورد ما این است که تنها از محل فسخ یا تعلیق قراردادها، بین ۱۰ تا ۱۵ میلیارد تومان متضرر شدهایم. علاوه بر آن، بسیاری از پروژههای طراحی سایت و توسعه کسبوکارهای آنلاین نیز متوقف شدند و اکنون دوباره ناچار شدهایم از ابتدا وارد چرخه بازاریابی و جذب مشتری شویم.
مدیرعامل این شرکت ادامه میدهد: در این مدت تلاش کردیم نیروهای متخصص مجموعه را حفظ کنیم، چراکه از دست دادن و جایگزینی نیروی انسانی متخصص یکی از بزرگترین چالشهای شرکتهای فناوری است؛ اما ادامه این شرایط برای بسیاری از کسبوکارها دشوار خواهد بود.
وی با اشاره به تأثیرات روحی و روانی این شرایط بر کارکنان شرکت، میگوید: در هفتههای نخست، بسیاری از اعضای تیم با سردرگمی و نگرانی مواجه بودند. بخشی از فعالیتهای ما به ابزارهای هوش مصنوعی وابسته است و محدودیت دسترسی به این ابزارها باعث شد زمان انجام برخی پروژهها چند برابر شود. هنوز هم بسیاری از نیروها به شرایط و انگیزه گذشته بازنگشتهاند.
کلانتری درباره اقدامات این مجموعه برای کاهش وابستگی به اینترنت، گفت: پس از این اتفاقات، بخشی از تمرکز خود را به سمت توسعه سامانهها و محصولات قابل استفاده در بازارهای داخلی معطوف کردیم. همچنین برخی مشتریان را به استفاده از بسترهای داخلی فروش هدایت کردیم تا بتوانند بخشی از فروش خود را حفظ کنند. هرچند این راهکارها نتوانستند شرایط را به وضعیت قبل بازگردانند، اما مانع از توقف کامل فعالیت برخی کسبوکارها شدند.
کلانتری با انتقاد از نبود حمایت مؤثر از کسبوکارهای آسیبدیده، اظهار میکند: برخی تسهیلات حمایتی با وجود وعدههای مطرحشده، یا پرداخت نشدهاند یا فرآیند دریافت آنها به اندازهای پیچیده بوده که عملاً کمکی به کسبوکارهای آسیبدیده نکرده است.
وی ادامه داد: برخی دستگاهها نیز در عمل همراهی لازم را نداشتند. برای مثال، با وجود وعدههایی در خصوص حمایتهای بیمهای و مالی، در نهایت بسیاری از هزینهها همچنان بر دوش کسبوکارها باقی ماند.
این فعال مهمترین مطالبه فعالان حوزه اقتصاد دیجیتال را پایداری دسترسی به اینترنت عنوان میکند و میگوید: اینترنت امروز زیرساخت اصلی فعالیت هزاران کسبوکار است. هرگونه اختلال یا قطع دسترسی، مستقیماً بر درآمد، اشتغال و آینده این مجموعهها اثر میگذارد.
وی خاطرنشان کرد: رونق کسبوکارها به معنای پویایی بیشتر جامعه و بهبود شرایط اقتصادی است. امیدواریم شرایطی فراهم شود که فعالان اقتصادی و شرکتهای فناوری بتوانند با اطمینان بیشتری فعالیت کنند و ظرفیتهای خود را در مسیر توسعه کشور به کار بگیرند.
در میان گروههایی که اختلال اینترنت را بهطور مستقیم لمس کردند، دانشجویان نیز روزهای دشواری را پشت سر گذاشتند. روزهایی که دسترسی به منابع علمی، مقالات، سامانههای آموزشی و حتی ارتباط با اساتید با مشکل مواجه شده بود و بسیاری از فعالیتهای آموزشی را تحت تأثیر قرار داد.
یکی از دانشجویان مهندسی کامپیوتر دانشگاه زنجان، در گفتوگو با ایسنا میگوید: شاید برخی تصور کنند اینترنت فقط برای سرگرمی است، اما برای دانشجو بخشی از مسیر آموزش محسوب میشود. در روزهای اختلال، برای دسترسی به منابع درسی، دریافت فایلها و حتی ارتباط با استادان با مشکل مواجه بودیم و بسیاری از کارها با تأخیر انجام میشد.
حنانه وفاپور با اشاره به رشته ی تحصیلی خود، افزود: این شرایط برای همه دانشجویان دشوار بود، بهویژه در رشتههایی مانند مهندسی کامپیوتر، اینترنت بخشی جداییناپذیر از فرآیند آموزش، یادگیری و پیشرفت است. بخش زیادی از منابع علمی، مستندات تخصصی، پروژههای دانشگاهی و مهارتهایی که باید یاد بگیریم، در بستر اینترنت در دسترس قرار دارد.
وی ادامه میدهد: قطعی اینترنت برای ما فقط یک اختلال چندروزه نبود؛ در واقع یک سرعتگیر در مسیر برنامهها و اهدافی بود که برای آینده خود ترسیم کردهایم. در این مدت از برنامههای آموزشی و درسی عقب افتادیم و حتی حالا که اینترنت دوباره وصل شده، هنوز نتوانستهایم به شرایط عادی بازگردیم و بخشی از انگیزه گذشته را بازیابیم.
این دانشجو با تأکید بر نقش جوانان در آینده کشور، میافزاید: هدف ما صرفاً درس خواندن برای خودمان نیست. ما تلاش میکنیم دانش و مهارت کسب کنیم تا در آینده برای کشورمان مفید باشیم و بتوانیم در توسعه و پیشرفت آن نقش داشته باشیم. وقتی مسیر یادگیری با چنین موانعی مواجه میشود، در واقع بخشی از فرصت رشد و پیشرفت نسل جوان نیز تحت تأثیر قرار میگیرد.
وی خاطرنشان میکند: امیدواریم شرایطی فراهم شود که دانشجویان و جوانان بتوانند با آرامش و بدون دغدغه، مسیر علمی و تخصصی خود را دنبال کنند و تمام توان خود را برای خدمت به کشور به کار بگیرند.
در حالی که دانشجویان از عقب ماندن برنامههای آموزشی و صاحبان کسبوکار از خسارتهای اقتصادی ناشی از اختلال اینترنت سخن میگویند، مدیرکل فناوری اطلاعات استان زنجان نیز معتقد است محدودیتهای اینترنتی آثار قابل توجهی بر زندگی مردم و اقتصاد دیجیتال کشور بر جای میگذارد.
مدیرکل فناوری اطلاعات استان زنجان نیز در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه موضع این مجموعه از ابتدا در قبال محدودیتهای اینترنتی روشن بوده است، اظهار میکند: اینترنت برای بسیاری از شرکتها و فعالان اقتصادی، ابزار اصلی کار محسوب میشود و هرگونه محدودیت در دسترسی، اشتغال و فعالیت آنها را تحت تأثیر قرار میدهد. امروز بخش قابل توجهی از خردهفروشی، خدمات و فعالیتهای اقتصادی بر بستر فضای مجازی شکل گرفته و نمیتوان میان کاربران تفکیک قائل شد.
پوریا غلامی با اشاره به فشارهای وارد شده بر کسبوکارها میافزاید: مردم، رسانهها و فعالان اقتصادی مطالبات و نگرانیهای خود را مطرح میکنند و بسیاری از این دغدغهها منطقی است. ما نیز در مواجهه با کسبوکارها و فعالان حوزه فناوری تحت فشار هستیم، اما در بسیاری از موارد پاسخ مشخصی برای ارائه به آنها نداریم؛ چرا که تصمیمگیری در این حوزهها در سطح ملی انجام میشود.
وی با بیان اینکه محدودیتهای اینترنتی میتواند آثار اقتصادی گستردهای به همراه داشته باشد، تصریح میکند: گزارشهای اقتصادی نشان میدهد در دورههایی که کشور با قطعی یا محدودیت شدید اینترنت مواجه بوده، بخشهای مرتبط با اقتصاد دیجیتال با کاهش رشد و حتی رشد منفی مواجه شدهاند. این موضوع تنها یک مسئله فنی نیست و میتواند کل اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
او ادامه میدهد: شرکتی که سالها برای دستیابی به بازارهای بینالمللی تلاش کرده، ممکن است با یک تصمیم ناگهانی بخش مهمی از بازار خود را از دست بدهد. همچنین فریلنسرها و نیروهای متخصصی که برای کشور ارزآوری دارند، در چنین شرایطی متضرر میشوند و تداوم این روند میتواند به از دست رفتن نیروهای متخصص و تحصیلکرده منجر شود.
مدیرکل فناوری اطلاعات استان زنجان با تأکید بر اهمیت موضوع امنیت، میگوید: بدون تردید در شرایط بحرانی، امنیت کشور در اولویت قرار دارد، اما نباید نخستین راهکار، محدودسازی گسترده ارتباطات باشد. باید با برنامهریزی، تقویت زیرساختها و افزایش امنیت سامانهها، نیاز به چنین تصمیماتی را به حداقل رساند و در صورت بروز مشکل نیز ارتباطات در سریعترین زمان ممکن به حالت عادی بازگردد.
وی با اشاره به تغییرات نسلی و نقش فناوری در زندگی جوانان میافزاید: بخش مهمی از فعالان اقتصادی و فناوری کشور را نسل جوان تشکیل میدهد؛ نسلی که سبک زندگی، آموزش و کسبوکار آن با فناوری گره خورده است. لازم است شرایطی فراهم شود که دغدغههایی مانند دسترسی پایدار به اینترنت به عاملی برای ناامیدی یا مهاجرت نخبگان تبدیل نشود.
غلامی همچنین با تأکید بر ظرفیتهای فضای بومی اظهار کرد: توسعه خدمات داخلی و تولید محتوا در داخل کشور یک فرصت ارزشمند است، اما این ظرفیتها زمانی میتوانند رشد کنند که ارتباط آنها با شبکه جهانی حفظ شود. هدف نهایی باید رسیدن به جایگاهی باشد که ایران بتواند در حوزههای مختلف فناوری، امنیت سایبری، تولید محتوا و خدمات دیجیتال برای کشورهای منطقه نیز نقشآفرینی کند.
اظهارات دانشجویان، فعالان اقتصادی و مسئولان حوزه فناوری نشان میدهد که اینترنت امروز تنها یک ابزار ارتباطی نیست؛ بلکه به بخشی از زیرساخت آموزش، اشتغال، تولید و زندگی روزمره تبدیل شده است. زیرساختی که هرگونه اختلال در آن، آثار خود را نه فقط در سرعت اتصال، بلکه در معیشت، انگیزه، آینده شغلی و حتی امید نسل جوان برجای میگذارد.
در نهایت، آنچه از روزهای اخیر باقی مانده فقط آمار و خسارت نیست، بلکه تجربهای مشترک از توقف، نگرانی و عقبماندن برای دانشجویان و فعالان اقتصادی است. با این حال، بسیاری امیدوارند با تقویت زیرساختها و تصمیمگیریهای دقیقتر در حوزه ارتباطات، شرایطی فراهم شود که مسیر فعالیتهای علمی، آموزشی و اقتصادی بدون وقفه ادامه پیدا کند و جوانان بتوانند با آرامش بیشتری برای آینده خود و در نهایت برای پیشرفت کشور تلاش کنند؛ پیشرفتی که در گرو دسترسی پایدار، امن و قابل اعتماد به ابزارهای دنیای امروز است.
انتهای پیام