.به گزارش ایرنا به گفته فعالان محیط زیست، نبود زیرساخت مناسب برای تخلیه فاضلاب، سبب شده بخشی از فاضلابهای انسانی بهصورت غیرمجاز و در نقاطی دور از دید ناظران رهاسازی شود؛ اقدامی که نهتنها تهدیدی برای محیط زیست و سلامت عمومی است، بلکه نشاندهنده ادامه یک چرخه معیوب در مدیریت پسماند و فاضلاب در منطقه به شمار میرود.
این موضوع نخستینبار نیست که در جلسات رسمی شهرستانی مطرح میشود. بنا بر پیگیریهای انجام شده، موضوع تعیین محل مشخص برای تخلیه فاضلاب تانکرها در سالهای گذشته بارها در کارگروه سلامت و پسماند فرمانداری نوشهر مطرح و قرار بوده دستگاههای مسئول بهویژه شرکت آب و فاضلاب، اداره محیط زیست و شهرداری برای آن چارهاندیشی کنند؛ حتی گفته میشود در مقطعی زمینهایی نیز برای این منظور مورد بررسی قرار گرفته بود، اما این روند در نهایت به نتیجه عملی نرسید.
طبق گزارش های رسمی، روزانه به طور میانگین مقدار ۱۰۰ متر مکعب فاضلاب خانگی و صنعتی در این مناطق پس از جمع آوری و برداشت از چاه های خانگی از سوی رانندگان لجن کش در نقاط مختلف جنگلی از جمله "پلهم کتی " ، "پیرامون شهرک نواب " چالوس و اطراف لوله گاز ، شهرپشت ، جاده معدن ، محدوده زمین زباله درست در پیرامون نیروگاه زباله سوز همجوار رودخانه ماشلک که به دریای خزر منتهی می شود رهاسازی می شود.
به اعتقاد کارشناسان و متخصصان بهداشت محیط بهره برداری نادرست از سیستم تصفیه خانه فاضلاب درجا سپتینک تانک ها و چاه های جاذب، مشکلات زیست محیطی فراوانی مانند آلودگی رودخانه ها، مرگ و میر آبزیان و آلودگی آب های زیرزمینی را در پی خواهد داشت چرا که به علت شیب زمین و بالا بودن آب های زیرزمینی شیرابه این فاضلاب ها به داخل انهار و در نهایت به دریای خزر می ریزد.
طبق ماده ۹ قانون مدیریت پسماند، مسوولیت اجرای طرح سپتاژ( سپتاژ به لجن حاصل از سپتیک تانک ها، چاه فاضلاب یا توالت های قابل حمل گفته می شود) در حوزه شهری بر عهده شهرداری هاست ضمن آنکه ادارات حفاظت محیط زیست، شرکت های آب و فاضلاب ، صنعت معدن نیز به عنوان دستگاه های اجرایی همراه باید همکاری و نظارت های لازم را در اجرای این طرح طرح زیست محیطی داشته باشند.
اکنون، با تداوم این بلاتکلیفی، همیاران محیط زیست میگویند برخی رانندگان تانکرهای فاضلابکش برای تخلیه بار خود به سراغ نقاط حاشیهای و خارج از محدوده میروند؛ نقاطی که میتواند در بلندمدت به آلودگی خاک، انتشار بوی نامطبوع، تهدید آبهای سطحی و زیرزمینی و افزایش خطرات بهداشتی منجر شود.
یک مطالبه قدیمی؛ یک پاسخ ناتمام
بر اساس قانون و وظایف دستگاههای متولی، تأمین زیرساخت تخلیه اصولی فاضلاب انسانی و جلوگیری از رهاسازی غیراصولی آن، از جمله مسئولیتهایی است که باید میان شرکت آب و فاضلاب، محیط زیست و مدیریت شهری بهصورت هماهنگ دنبال شود.
با این حال، آنچه در نوشهر دیده میشود، فاصله میان مسئولیت قانونی و اجراست؛ فاصلهای که به گفته شهروندان، هر روز پیامدهایش بیشتر احساس میشود.
یکی از همیاران محیط زیست در نوشهر با گلایه از ادامه این وضعیت میگوید: «سالهاست این مشکل مطرح میشود، اما هنوز جای مشخصی برای تخلیه فاضلاب تانکرها نداریم.
رضا قمی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود :وقتی زیرساخت نباشد، طبیعی است که بعضیها راه میانبُر پیدا کنند؛ اما هزینه این بیبرنامگی را مردم و طبیعت میدهند.
هشدار درباره تهدید سلامت عمومی
کارشناسان محیط زیست معتقدند رهاسازی فاضلاب انسانی در طبیعت، فقط یک تخلف اداری یا صنفی نیست، بلکه یک تهدید مستقیم برای سلامت جامعه است. این فاضلابها میتوانند حامل عوامل بیماریزا باشند و در صورت نفوذ به خاک یا جریان آب، خطر انتقال آلودگی را افزایش دهند.
در منطقهای مانند نوشهر که از نظر زیستمحیطی، گردشگری و سکونتگاهی حساسیت بالایی دارد، چنین آلودگیهایی میتواند آثار منفی گستردهای بر چهره شهری، سلامت مردم و حتی اقتصاد محلی بگذارد.
ضرورت ورود جدیتر دستگاهها
اکنون افکار عمومی از دستگاههای مسئول انتظار دارد این بار موضوع را از سطح جلسه و مصوبه فراتر ببرند و برای آن راهحل عملی ارائه کنند. تعیین زمین مناسب، ایجاد مرکز تخلیه استاندارد، نظارت مستمر بر تانکرها و برخورد با تخلیهکنندگان غیرمجاز، از جمله اقداماتی است که میتواند از ادامه این وضعیت جلوگیری کند.
به باور کارشناسان، حل این معضل بیش از آنکه نیازمند طرحی پیچیده باشد، نیازمند تصمیمگیری روشن، هماهنگی بینبخشی و پیگیری مستمر است؛ چیزی که به نظر میرسد تاکنون در نوشهر یا بهدرستی محقق نشده یا در میانه راه متوقف مانده است.
در این پیوند یک کارشناس ارشد عمران ، مهندسی محیط زیست در نوشهر با تأکید بر اینکه رودخانهها شریانهای حیاتی هستند، گفت: تخلیه فاضلاب انسانی در محیط باز، یک تهدید خاموش است. این فاضلابها حاوی انواع عوامل بیماریزا و ترکیبات شیمیایی است که ورود آن به رودخانه ماشلک، به طور مستقیم به سلامت آبزیان و کیفیت آب دریای خزر آسیب میرساند.
علی طاهباز در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : اینکه لجنکشها بهدلیل نبود زیرساخت، مجبور به تخلیه غیرمجاز در طبیعت میشوند، مبین یک «شکست مدیریتی» است. دستگاههای متولی باید بهجای انداختن توپ به زمین یکدیگر، پاسخ دهند که چرا با وجود گذشت چندین سال، هنوز یک سپتینگ استاندارد در این شهرستان ایجاد نشده است؟»
به گفته وی ، اکنون پرسش اصلی افکار عمومی و ساکنان نوشهر این است که چرا مصوبه های فرمانداری در خصوص تامین زمین و تجهیزات سپتینگ اجرایی نشده است و نکته دیگر آنکه سهم هر دستگاه (آبفا و شهرداری) در این تاخیر چقدر بوده و چه زمانی شاهد بهرهبرداری از مرکز استاندارد تخلیه خواهیم بود؟
این کارشناس گفت که چرا نظارتهای بازدارنده بر عملکرد لجنکشها، بهویژه در ساعات غیراداری و شبانه، انجام نمیشود؟ و نتیجه آزمایشهای کیفیت آب در مسیر پاییندستِ دفنگاه زباله چیست و آیا این نتایج به مردم اعلام میشود؟
رییس اداره حفاظت محیط زیست نوشهر گفت که از زمان عهده دار شدن این مسئولیت طی دو ماه پیش تاکنون مورد پیگیری قرار گرفت.
مهدی کیاحیرتی افزود : بررسی ها نشان دادکه قرار بود زمینی حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ متر در اطراف تصفیه خانه فاضلاب نوشهر از سوی شرکت آب و فاضلاب تامین و شهرداری ها با همراهی بخش خصوصی اقدام کند که متاسفانه همه این پیگیری ها در حد صورت جلسه یوده و به طور عملی اقدامی انجام نگرفت.
وی اظهار کرد : این چالش زیست محیطی است و متاسفانه رها سازی فاضلاب در طبیعت به ویژه پیرامون نیروگاه زباله سوز در جوار رودخانه ماشلک زنگ خطری برای تهدید آبزیان دریای خزر است.
رهاسازی فاضلاب در اطراف شالیزارها
این مسئول گفت که در ماه گذشته چندین مورد تخلف رها سازی فاضلاب در طبیعت داشتیم و حتی موردی از سوی مردم مستند گزارش شده بود که فاضلاب کش ، فاضلاب را در مزارع برنج رهاسازی کرده بود که فاجعه آور است.
کیاحیرتی افزود : این موضوع با جدیت در حال پیگیری بوده و حتی به مسئولان دستگاه های نظارتی اخطار و هشدار داده شده که هرچه زودتر نسبت به رفع این چالش زیست محیطی تدابیر بیندیشند.
طرح جمع آوری فاضلاب های شهری از سال ۱۳۸۵ با افتتاح تصفیه خانه فاَضلاب اجرایی شد و با وجود آنکه از زمان شکل گیری دولت چهاردهم اعتبارات قابل توجهی برای تکمیل این طرح صورت گرفته امیدوارم این طرح هم هرچه زودتر به مراحل نهایی برسد چرا که خیلی می تواند به رفع چالش زیست محیطی کمک کند.
نوشهر یکی از شهرستان های خطه غربی مازندران بوده که به علت برخورداری از موقعیت های ممتازی گردشگری نظیر همسایگی با دریای خزر و جنگل های هیرکانی در تمامی فصول سال پذیرای میلیون ها مسافر و گردشگر بوده است و حضور میلیونی مسافر دراین منطقه به طور طبیعی میزان تولید فاضلاب هم به مراتب چندبرابر فصول غیر گردشگری بوده و در این مسئولان مرتبط باید موَوع ساماندهی فاضلاب ها را به طور اساسی پیگیری کنند.