بهگزارش قدس آنلاین، از روز گذشته نشست سران گروه هفت (جی۷) در شهر اویانلهبن فرانسه به میزبانی امانوئل ماکرون رئیسجمهور این کشور آغاز شده است. این نشست که سهروزه است و تا فردا ادامه دارد، در شرایطی برگزار میشود که جهان با چالشهای متعددی ازجمله پیامدهای توافق ایالات متحده و ایران، ادامه جنگ در اوکراین، نابرابریهای اقتصادی جهانی، مسائل مربوط به هوش مصنوعی و تنشهای تجاری روبهرو است. برپایه گزارشهای شورای اروپا و کاخ الیزه، این نشست فرصتی برای هماهنگی میان رهبران بزرگترین اقتصادهای غربی فراهم میکند، اما تفاوت دیدگاهها بهویژه میان ایالات متحده و شرکای اروپایی، سایهای از تردید بر نتایج آن افکنده است.
سایه تردید بر سر اجلاس
امانوئل مکرون به عنوان میزبان، بر لزوم بحث درباره پیامدهای توافق اخیر ایالات متحده با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و ثبات در خاورمیانه تأکید کرده است. او پیش از آغاز نشست، نشست مجازی با حضور رهبران چین، هند، برزیل، کره جنوبی و کنیا برگزار کرد تا درباره نابرابریهای اقتصادی و عدالت جهانی گفتوگو شود. به گزارش رویترز و نیویورک تایمز، موضوعات اصلی شامل حمایت از اوکراین، امنیت انرژی، تعادل تجاری و آینده هوش مصنوعی است. مکرون تلاش کرده فضایی برای گفتوگوی سازنده ایجاد کند، اما حضور دونالد ترامپ پس از جشن تولد ۸۰سالگیاش، جو نشست را تحت تأثیر قرار داده است.
در این نشست، رهبران کشورهای عضو گروه هفت شامل دونالد ترامپ رئیسجمهور ایالات متحده، مارک کارنی نخستوزیر کانادا، فریدریش مرتس صدراعظم آلمان، جورجیا ملونی نخستوزیر ایتالیا، سانه تاکائیچی نخستوزیر ژاپن، کییر استارمر نخستوزیر بریتانیا و نمایندگان اتحادیه اروپا حضور دارند. میهمانان دعوتشده نیز شامل نارندرا مودی نخستوزیر هند، رهبران کنیا، برزیل، کره جنوبی، مصر، قطر و امارات متحده عربی هستند. براساس گزارشهای الجزیره و بیبیسی، ولادیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین نیز برای جلسهای جداگانه درباره وضعیت اوکراین به نشست خواهد پیوست.
دونالد ترامپ بلافاصله پس از ورود، دیدار دوجانبهای با مکرون داشته است. گزارشها حاکی از آن است که ترامپ دیدارهای جداگانه با رهبران مصر، قطر، امارات، هند و جلسهای درباره اوکراین خواهد داشت. تنشهای تجاری همچنان وجود دارد و ترامپ پیشتر تهدید کرده بود که در صورت ادامه مالیات دیجیتال فرانسه بر شرکتهای آمریکایی، تعرفههای سنگینی اعمال خواهد کرد. این اختلافات نشاندهنده چالشهای عمیق در روابط فراآتلانتیک است.
سخنرانیها و بیانیههای اولیه
تا لحظه تنظیم این گزارش، جزئیات کامل سخنرانیهای جلسات بهطور گسترده منتشر نشده، زیرا نشست در مراحل اولیه قرار دارد. با این حال، آنتونیو کاستا رئیس شورای اروپا پیش از آغاز نشست، کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرد و بر ضرورت وحدت در برابر چالشهای جهانی تأکید ورزید. مکرون نیز در اظهارات اولیه خود بر اهمیت رسیدگی به بحران خاورمیانه، بازگشایی پایدار تنگه هرمز و حمایت از لبنان اشاره کرده است. برپایه گزارشهای فرانس۲۴ و آسوشیتد پرس، انتظار میرود چندین بیانیه جداگانه در طول نشست صادر شود، هرچند به دلیل تفاوت دیدگاهها، بیانیه نهایی مشترک ممکن است محدود باشد.
ترامپ که تازه از جشن تولدش آمده، بر دستاورد توافق با ایران تمرکز کرده و آن را گامی مهم برای ثبات انرژی جهانی دانسته است. او احتمالاً در جلسات بر لزوم مشارکت بیشتر اروپا در هزینههای امنیتی و بازرگانی اصرار خواهد ورزید. این رویکرد ترامپ که اغلب واقعیات را به چالش میکشد، انتقادهایی را در میان اروپاییها برانگیخته و نشاندهنده شکافهای درونی گروه هفت است.
دیدارهای حاشیهای مهم
یکی از جنبههای کلیدی این نشست، دیدارهای دوجانبه و حاشیهای است. ترامپ برنامه فشردهای برای ملاقات با سران خاورمیانه و هند دارد. جلسه کاری با حضور زلنسکی درباره ادامه حمایت از اوکراین نیز برنامهریزی شده است. براساس گزارش نیویورک تایمز، مکرون تلاش کرده ترامپ را برای حضور کامل متقاعد کند، زیرا سابقه خروج زودهنگام او از نشستهای مشابه وجود دارد. این دیدارها فرصتهایی برای حلوفصل مسائل دوجانبه فراهم میکنند، اما اغلب تحت تأثیر منافع ملی هر کشور قرار میگیرند.
اعتراضات و مسائل امنیتی
پیش از آغاز رسمی نشست، اعتراضات گستردهای در ژنو سوئیس برگزار شد. بنابه گزارش الجزیره و بیبیسی، حدود ۲۰هزار نفر در راهپیمایی «نه به گروه هفت» شرکت کردند. این تظاهرات ابتدا مسالمتآمیز بود، اما به درگیری با پلیس منجر شد. معترضان بطری، سنگ و فشفشه پرتاب کردند و پلیس با گاز اشکآور و آبپاش پاسخ داد. برخی اموال عمومی آسیب دید و یک خودرو تسلا به آتش کشیده شد. ائتلاف «نه به جی۷» شامل گروههایی مانند BDS، اتحادیههای کارگری و احزاب چپ بود که علیه نابرابری، جنگها (بهویژه در خاورمیانه) و سیاستهای زیستمحیطی گروه هفت اعتراض داشتند.
فرانسه اعتراضات نزدیک اویان را ممنوع کرده و معترضان را به سمت ژنو هدایت کرده بود. این رویدادها یادآور اعتراضات گذشته بوده و نشان میدهد تصمیمات گروه کوچکی از کشورهای ثروتمند، واکنشهای گستردهای در سطح جهانی ایجاد میکند. سوئیس نیز برای تأمین امنیت، نیروهای نظامی و پلیس خود را به کار گرفته است.
نشست گروه هفت در اویانلهبن، فرصتی مهم برای بحث درباره بحرانهای جاری است، اما مانند نشستهای پیشین، با محدودیتهایی روبهرو است. از یک سو، هماهنگی بر سر مسائل فوری مانند ثبات انرژی پس از توافق ایران و حمایت از اوکراین میتواند دستاوردهایی داشته باشد. از سوی دیگر، اختلافات عمیق میان ترامپ و شرکای اروپایی بر سر تجارت، تغییرات آبوهوا و نقش چندجانبهگرایی، کارایی این نشست را کاهش میدهد.
اما آنچه در حاشیه این اجلاس میشود مطرح کرد این است گروه هفت، هرچند نمادی از قدرت اقتصادی غربی است، اما در جلب اعتماد جهانی و اجرای تعهدات واقعی کاستی دارد. اعتراضات گسترده نشاندهنده این است که بخش زیادی از جهان، این نشستها را فاقد نمایندگی کافی میدانند و آن را ابزاری برای حفظ وضعیت موجود ثروتمندان تلقی میکنند. علاوه بر این، تمرکز بیش از حد بر مسائل فوری ژئوپلیتیک، ممکن است موضوعات بلندمدت مانند هوش مصنوعی و نابرابریهای ساختاری را به حاشیه براند.
با وجود این نقدها، نشست اویان میتواند در صورت دستیابی به توافقات عملی، گام مثبتی باشد. جلسات اصلی در روزهای ۱۶ و ۱۷ ژوئن ادامه دارد و انتظار میرود اخبار بیشتری درباره بیانیهها و نتایج منتشر شود. تمرکز کلی بر مدیریت تنشهای پس از مسائل ایران، تقویت شراکتها با کشورهای میهمان و جستوجوی راهحل برای چالشهای اقتصادی جهانی است.
خبرنگار: نیک پندار