به گزارش روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، با همکاری دانشگاه ادیان و مذاهب، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و سازمان فرهنگ همایش بینالمللی «غدیر در میراث عارفان مسلمان» یکشنبه ۲۴ خردادماه، در سالن امام موسی صدر دانشگاه ادیان و مذاهب شهر قم برگزار شد.
غدیر؛ ابزاری برای وحدت و گفتوگوی ادیان
در ابتدای این رویداد علمی که جمعی از اندیشمندان و پژوهشگران حوزه دین حضور داشتند مصطفی جعفرطیاری، رئیس دانشگاه ادیان و مذاهب در سخنانی با تأکید بر اهمیت مبنای غدیر، اظهار کرد: اعتقاد به پیام غدیر، نه تنها با گفتگوی ادیان و وحدت اقوام منافاتی ندارد، بلکه این تعاملات را با استانداردی بالاتر و با ضریبی بسیار قویتر پیش میبرد.
وی ادامه داد: ترویج ارزشهای غدیر و مدیریت بر اساس این اندیشه، میتواند راهکاری برای مقابله با افراطگرایی و تقویت توسعه اجتماعی در جوامع اسلامی باشد.
این چهره فعال حوزه تقریب مذاهب گفت: در سیره پیامبر اکرم در امامان معصوم مشاده میکنیم همه مسائلی که بعضی وقتها تحت عنوان آزاداندیشی و تفکر آزاد مطرح میگردد همگی آن زمان بهتر و روشنتر مطرح شده است و به تاسی از همین سنت عزیزان دانشگاهی امروز در بستری دور از هیاهو به ارایه مقالات در وادی روشنگری گام برداشته و تولید اثر داشتهاند. در سایه این تجربههای گرانسنگ تلاش داریم هرچه بیشتر تفکر و اعتقاد غدیر را در بین اقشار مختلف اجتماعی تبیین کنیم تا تحت این عنوان معین در امت اسلامی وحدتبخش باشیم.
غدیر و عاشورا پیوند ناگسستنی دارند
در ادامه این جلسه؛ حمیدرضا مطهری، رئیس پژوهشکده تاریخ و سیره اهلبیت (ع) پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای ایران در پی حملات اخیر رژیم صهیونی آمریکایی، بر پیوند میان واقعه غدیر و عاشورا تأکید کرد و گفت:
همایش غدیر که مجموعه مقالاتی در قالب آن رونمایی و در اختیار مخاطبان جهانی قرار خواهد گرفت در شش جلد به زبان فارسی تهیه شده است. پژوهشگران مبرزی در گروه تاریخ تشیع دانشگاه علوم فرهنگ اسلامی مجموعه مقالات را با دقت مطالعه و بهترینها را برای بهره عمومی احصاء کردند که خروجی این تلاش در شش جلد منتشر شد
وی با تحلیل تاریخی واقعه غدیر، به بررسی نقش «خواص» در مدیریت افکار عمومی و تأثیر آنها بر تبیین یا نادیده گرفتن پیام جهانی تجمع معروف در وادی جحفه پرداخت و تأکید نمود احیای این پیام، گامی اساسی در جهت نهادینهسازی ارزشهای اسلامی است.
بر خلاف تصور تحقیقات منسجمی در حوزه غدیر نداریم
محمد غفورینژاد، دانشیار دانشگاه ادیان و مذاهب و رئیس دفتر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در مشهد مقدس، سخنران بعدی این برنامه بود که در صحبتهایی با اشاره به پشتیبانی دانشگاهها در برپایی با شکوه همایش «غدیر» گفت: با وجود اهمیت اتفاقات برکه غدیر در حجالوداع و علیرغم تصورات اشتباه از این که به حوزه یاد شده بسیار پرداختهاند اما در میان مذاهب اسلامی و مذاهب کلامی مانند اهل حدیث، معتزله، اشاعره، ماتریدیه و سلفیه یک پژوهش جامع در مورد دیدگاه این مذاهب نسبت به واقعه غدیر وجود ندارد.
عضو هیئت گروهشناسی دانشگاه ادیان و مذاهب ادامه داد: از دیدگاه فرق شیعی نیز کارهای منسجم و مستقلی صورت نپذیرفته است. ما در بین مذهب اسلامی دقیق نمیدانیم فاطمیها در مورد غدیر چی نگاهی دارند و اسماعیلیها چی میاندیشند و زیدیه موضعشان دقیقا چیست.
وی ابراز کرد: در این بخش از صفحه تاریخ پژوهشها بسیار ناچیز است. به برکت این همایش اما در قالب این موضوعات مقالاتی تدوین شد آثار آن با ارایه مقالات بیشتر محسوس خواهد شد.
غفورینژاد بیان کرد: غدیر نزد متصوفه وضعیت متفاوتی دارد. در باب نقش صوفیها در جهان اسلام و اهمیتی که این طیف فکری بسیار پرشمار و متکثر در جهان ایفا میکنند صحبت بسیار است اما مهمترین متحد استراتژیک و راهبردی پیروان مکتب اهلبیت در جهان اسلام را همین طبقه متصوفه اهلسنت باید دانست.
صوفیان گستردهترین جمعیت اسلامی در جهان هستند
دبیر همایش بینالمللی «غدیر در میراث عارفان مسلمان» یادآور شد: ما اگر این روابط و مناسبات را در افق صد ساله در نظر بگیریم آن طیفی از اهلسنت که میتوانیم با آنها وارد تعامل مثبت و مناسبات گسترده شویم و حمایت حداکثری آنها را نسبت به شیعیان جعفری جلب کنیم طیف جمعیتی است که بر اساس آمار تعدادشان بین ۵۰۰ میلیون تا ۹۰۰ میلیون نفر تخمین زده میشود.
وی ادامه داد: ما هیچ طیف فکری به این گستردگی در جهان اسلام نداریم. صوفیان همان انسانهای معتدل و معقولی هستند که با محبت شدید نسبت به اهلبیت علیهمالسلام و با قرابتهای فراوان نسبت به مکتب آلالله انحرافات بعضی از فرقههای مذهبی را در قبال آنها نمیبینیم.
غفورینژاد با اشاره به مفهوم ولایت در ادبیات عرفانی گفت: موضوع ولایت موضوعی است که در عرفان بسیاری از ابعاد آن واکاوی شده است. غدیریههای فراوانی در ادبیات و سنت ادبی فارسی و عربی برای همین مهم سروده شده است. برای مثال ابوسعید ابوالخیر نسبت به واقعه غدیر شعر دارد با این مضمون که «ای خوانده تو را خدا وَلْی، اَدْرِکْنی. بر تو ز نبی، نَصِّ جَلْی، اَدْرِکْنی. دستم، تهی و لطفِ تو، بیپایان است. یا حضرتِ مرتضی علی، اَدْرِکْنی». خاقانی شروانی باز در این بیت خودش اشاره به واقعه غدیر دارد آنجا که میگوید «به جان پادشاه سوگند خوردم که نزد پادشاه جز پادشاه نیست به جان پادشاه سوگند خوردم جان جان نبی اکرم که نزد پادشاه جز پادشاه نیست» کنایه از آن لحظهای دارد که دست امیرالمؤمنین علی علیهالسلام توسط پیامبر اسلام بالا رفت. عطار نیشابوری، مولای رومی، لسانالغیب، سعدی شیرازی و بسییاری دیگر از شعرای نامآشنا به جزئیات به این مسئله و واقعه تاریخی پرداختهاند.
در پایان نشست علمی و فرهنگی که با حضور جمعی از پژوهشگران، اساتید و شخصیتهای برجسته در دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار شد، از مجموعه مقالات ششجلدی همایش «غدیر» رونمایی شد.
مجموعهای که شامل مقالاتی در زمینههای «قرآن و حدیث»، «بانوان و پیام غدیر»، «تاریخ و ادبیات» و «مطالعات علوم انسانی» است و تلاش دارد ابعاد مختلف واقعه غدیر را از دیدگاههای مختلف بررسی کند.
انتهای پیام