بهگزارش قدس آنلاین، اعلام توافق صلح میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده که به گفته دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی به جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها از جمله لبنان پایان میدهد و همزمان محاصره دریایی علیه ایران را به طور کامل لغو میکند، با بازتابی کمسابقه در سطح بینالمللی همراه شده است.
براساس بیانیه دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، از شب گذشته جنگ و عملیات نظامی در تمامی جبههها به صورت فوری و دائمی متوقف میشود و علاوه بر آن، محاصره دریایی علیه ایران نیز بلافاصله پایان خواهد یافت. این تحول که در ادامه ماهها تنش و درگیری میان ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی رخ داده، موجی از واکنشهای مثبت جهانی را به دنبال داشته است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، از نخستین مقامهای بینالمللی بود که به این توافق واکنش نشان داد. وی با استقبال از دستیابی تهران و واشنگتن به توافق صلح، آن را گامی بسیار مهم در جهت حلوفصل مسالمتآمیز درگیریها توصیف کرد. گوترش ضمن تبریک به دو طرف، بر اهمیت آتشبس فوری و دائمی، بازگشایی تنگه هرمز و ایجاد چارچوبی برای ادامه مذاکرات تأکید کرد و از نقش کشورهای منطقه از جمله پاکستان، قطر، مصر، عربستان سعودی و ترکیه در پیشبرد روند مذاکرات قدردانی به عمل آورد.
توافق؛ دستاوردی بزرگ برای صلح و امنیت منطقه
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال اعلام کرد که توافق با جمهوری اسلامی ایران نهایی شده است.
وی این توافق را دستاوردی بزرگ برای صلح و امنیت منطقه دانست و مدعی شد بسیاری از روسای جمهور آمریکا در گذشته تلاش کرده بودند با ایران به توافق صلح دست یابند اما موفق نشده بودند. ترامپ همچنین از بازگشایی تنگه هرمز و لغو محاصره دریایی علیه ایران خبر داد و این تحول را عاملی برای بازگشت جریان آزاد نفت و تقویت ثبات اقتصادی جهانی توصیف کرد.
ممکن است برداشتها از توافق متفاوت باشد!
با وجود استقبال بخشی از جریان سیاسی آمریکا از توافق، برخی چهرههای جمهوریخواه خواستار بررسی دقیقتر مفاد آن شدند. لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه ایالت کارولینای جنوبی، ضمن استقبال از توافق و بازگشایی تنگه هرمز، اعلام کرد که مذاکرات آینده درباره برنامه هستهای ایران و سایر موضوعات را با دقت دنبال خواهد کرد.
وی در عین حال ابراز نگرانی کرد که برداشت ایران از توافق ممکن است با روایت تیم مذاکرهکننده آمریکایی تفاوت داشته باشد.
گراهام تأکید کرد هرگونه توافق هستهای با ایران باید برای بررسی و رأیگیری به کنگره ارائه شود و خواستار حضور جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا و اعضای تیم مذاکرهکننده در جلسات استماع کنگره برای تشریح جزئیات توافق شد.
مرتس: تنگه هرمز باید به طور دائم بازگشایی شود
در اروپا نیز توافق تهران و واشنگتن با استقبال گسترده روبهرو شد. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، در پیامی اعلام کرد که تنگه هرمز باید به طور دائم و بدون هیچ محدودیتی برای کشتیرانی آزاد باز بماند. وی ضمن تبریک به طرفهای توافق، این تحول را دارای ظرفیت ایجاد رونق دوباره در اقتصاد جهانی و تقویت امنیت خاورمیانه دانست و تأکید کرد برلین به حمایت از تمامی تلاشهای دیپلماتیک برای تحقق اهداف توافق ادامه خواهد داد.
ضرورت تضمین آتشبس در همه جبههها
خوسه مانوئل آلبارس، وزیر امور خارجه اسپانیا، نیز توافق میان ایران و آمریکا را نمونهای موفق از نقش گفتوگو و مذاکره در حل بحرانهای پیچیده بینالمللی دانست.
وی ضمن قدردانی از تلاشهای میانجیگران، بر ضرورت تضمین آتشبس از جمله در لبنان و حفظ کشتیرانی آزاد و ایمن در تنگه هرمز تأکید کرد.
در شرق آسیا نیز این توافق با استقبال مواجه شد. منابع ژاپنی به نقل از مقامات این کشور اعلام کردند که توکیو امیدوار است توافق ایران و آمریکا به آزادی و امنیت دریانوردی در تنگه هرمز منجر شود. اهمیت این موضوع برای ژاپن از آنجا ناشی میشود که بیش از ۹۰ درصد نفت مورد نیاز این کشور از منطقه خلیج فارس تأمین میشود و هرگونه اختلال در تنگه هرمز تأثیر مستقیمی بر امنیت انرژی و اقتصاد ژاپن دارد.
گامی سرنوشتساز و سازنده در جهت کاهش تنشها
نیوزیلند نیز از جمله کشورهایی بود که به طور رسمی از توافق استقبال کرد. وینستون پیترز، وزیر امور خارجه این کشور، توافق را گامی سرنوشتساز و سازنده در جهت کاهش تنشها و تقویت ثبات منطقهای توصیف کرد و گفت اختلال در تنگه هرمز تأثیرات قابل توجهی بر اقتصاد نیوزیلند و شرکای این کشور در منطقه اقیانوس آرام داشته است.
وی بازگشایی این مسیر راهبردی را عاملی مهم برای بازگشت اعتماد به زنجیرههای تأمین جهانی دانست و تأکید کرد که دیپلماسی همچنان مؤثرترین ابزار برای حل اختلافات بینالمللی است.
کریستوفر لاکسون، نخستوزیر نیوزیلند، نیز با استقبال از توافق اعلام کرد که تنشهای خاورمیانه طی ماههای اخیر بر هزینههای زندگی شهروندان نیوزیلندی و بودجه خانوارها تأثیر گذاشته است. وی ابراز امیدواری کرد که بازگشایی تنگه هرمز به ثبات مسیرهای تجاری، استمرار عرضه انرژی و تقویت اقتصاد جهانی کمک کند.
آغازی برای پایان درگیریها
در منطقه، عراق از دیگر کشورهایی بود که از توافق استقبال کرد. سید عمار حکیم، رهبر جریان حکمت ملی عراق، با تقدیر از نقش کشورهای میانجی به ویژه پاکستان و قطر، ابراز امیدواری کرد که این توافق آغازی برای پایان درگیریها و حرکت منطقه به سوی صلحی پایدار باشد. وی تأکید کرد که کاهش تنش میان تهران و واشنگتن میتواند تأثیر مستقیمی بر ثبات و امنیت منطقه داشته باشد.
امید است این تفاهمنامه زمینهساز توافق نهایی و جامع میان دو کشور شود
پاکستان که از آن به عنوان یکی از بازیگران اصلی روند میانجیگری یاد میشود، واکنش بسیار مثبتی به توافق نشان داد. آصف علی زرداری، رئیسجمهور پاکستان، در پیامی توافق میان ایران و آمریکا را گامی مهم در مسیر دستیابی به صلح پایدار دانست و ابراز امیدواری کرد این تفاهمنامه زمینهساز توافق نهایی و جامع میان دو کشور شود.
وی تأکید کرد که پاکستان در تمام مراحل بحران از گفتوگو، دیپلماسی و حل مسالمتآمیز اختلافات حمایت کرده است.
اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، نیز با استقبال از تفاهم حاصل شده میان تهران و واشنگتن، این تحول را نمادی از قدرت دیپلماسی و اراده مشترک برای ترجیح گفتوگو بر تقابل توصیف کرد.
وی گفت: این توافق پیام اطمینانبخشی برای جامعه جهانی ارسال میکند و میتواند اعتماد و ثبات مورد نیاز اقتصاد جهانی و به ویژه کشورهای در حال توسعه را تقویت کند. وزیر خارجه پاکستان همچنین از اعتماد ایران و آمریکا به نقشآفرینی اسلامآباد قدردانی کرد و از تلاشهای عربستان سعودی، قطر، ترکیه، مصر، سازمان ملل متحد و دیگر شرکای بینالمللی در به ثمر رسیدن این روند دیپلماتیک تشکر کرد. وی همچنین از برگزاری مراسم رسمی امضای توافق در ۱۹ ژوئن در ژنو خبر داد و ابراز امیدواری کرد این توافق به صلح و رفاه پایدار در منطقه منجر شود.
تلآویو هزینه جنگ را خواهد پرداخت!
در سوی دیگر، بازتاب توافق در رسانههای اسرائیلی نیز قابل توجه بود. روزنامه صهیونیستی معاریو در گزارشی با اشاره به محاسبات اشتباه مقامات اسرائیلی در قبال ایران نوشت که تلآویو اکنون هزینه سیاستهایی را میپردازد که با تصور دستیابی به پیروزی سریع و قاطع طراحی شده بود. این روزنامه با انتقاد از ارزیابیهای پیشین مقامهای اسرائیلی و آمریکایی تأکید کرد کسانی که وعده فروپاشی نظام ایران و پیروزی کامل را داده بودند، اکنون با واقعیتهای متفاوتی مواجه شدهاند.
معاریو همچنین تصریح کرد که اسرائیل با سوق دادن آمریکا به سمت رویارویی نظامی با ایران، خود را در شرایط دشواری قرار داده است و اکنون تلاش میکند راهی برای خروج از بحرانی بیابد که در شکلگیری آن نقش داشته است. این روزنامه پیشتر نیز در گزارشی ایران را پیروز بلامنازع جنگ اخیر توصیف کرده و نوشته بود که آمریکا و اسرائیل در تحقق اهداف اعلامی خود ناکام ماندهاند.
توافقی فراتر از یک تفاهم دوجانبه
مجموع این واکنشها نشان میدهد توافق صلح میان ایران و آمریکا فراتر از یک تفاهم دوجانبه، به رویدادی با ابعاد گسترده منطقهای و بینالمللی تبدیل شده است؛ توافقی که از نگاه بسیاری از دولتها و نهادهای بینالمللی میتواند آغازگر فصل جدیدی از ثبات، امنیت انرژی، کاهش تنشهای ژئوپلیتیکی و احیای مسیرهای تجاری در منطقه حساس خاورمیانه باشد.
